Vaksina kundër gripit nuk është në gjendje që të shkaktojë gripin

Vaksina kundër gripit nuk është në gjendje që të shkaktojë gripin

Çdo vit periudha e gripit është e ndryshme, dhe virusi i gripit i prek njerëzit në mënyra të ndryshme.
Gripi në vetvete nuk është një sëmundje e rrezikshme; ajo që e bën gripin më të rëndë janë ndërlikimet që virusi mund të shkaktojë në disa tipa të caktuar subjektesh, si për shembull të miturit dhe të moshuarit.

Një nga ndërlikimet më të rënda të gripit është pneumonia. Kjo zakonisht ndodh tek të moshuarit, tek fëmijët e vegjël, dhe tek individët me sisteme imunitare që nuk punojnë mirë (imunodepresion), apo që kanë pësuar një transplant (duke qenë se edhe këta marrin ilaçe që reduktojnë mbrojtjet e tyre imunitare, meqë sist. i tyre imunitar ndër të tjera do të luftonte edhe transplantin.).

Një nga mitet më të përhapura për sa i përket vaksinave dhe vaksinimit (kundër gripit) është ai se vetë vaksinat mund të na shkaktojnë gripin. Ky besim në të vërtetë nuk ka asnjë bazë. Në vaksinën kundër gripit vërtet që gjendet një virus, por ky virus është jo aktiv, dhe një virus jo aktiv, apo i çaktivizuar nuk është në gjendje që të shkaktojë gripin.

Virusi i çaktivizuar i gripit gjithsesi një efekt e ka, përndryshe nuk do të përdorej në vaksinë; virusi jo aktiv është në gjendje që ta shtyjë trupin tonë për të ndërtuar një përgjigje imunitare ndaj tij, por kjo nuk do të thotë se virusi jo aktiv ka shkaktuar sëmundjen e gripit. Pasi marrim vaksinën kundër gripit mund të ndihemi ‘të dobët’ por kjo nuk duhet interpretuar si një shenjë negative; në të kundërt është pozitive. Ajo mund të jetë një shenjë që sistemi imunitar i trupit tonë po punon, pra është duke ndërtuar një përgjigje kundër virusit (jo aktiv). Përgjigje e cila do të jetë gati për të luftuar virusin aktiv, pra ‘të gjallë’, të gripit nëse do të infektohemi gjatë sezonit të gripit.

Kur marrim vaksinën, trupi është në gjendje që të njohi virusin e çaktivizuar si një entitet të huaj. Kjo është një gjë normale; trupit ynë, apo më saktë sistemi ynë imunitar është vazhdimisht në kërkim të mësymësve të huaj. Identifikimi i antigjenëve të huaj e lejon trupit që të zhvillojë kundërtrupa kundër këtyre antigjeneve.

Ky proces është i njëjtë me atë që do të ndodhte nëse ne do të infektoheshim nga një virus i gjallë, por me ndryshimin themelor dhe tepër të rëndësishëm se, vaksina përmban virus jo aktiv që nuk është në gjendje që shkaktojë dëme në organizëm, si për shembull nuk është në gjendje që të dëmtojë mukozat e rrugëve të ajrit.
(Kur infektohemi nga virusi i gripit, ky dëmton mukozat ku mëpastaj me shumë gjasa rriten baktere, edhe komensale, që shkaktojë infeksione edhe më të rënda se ai virali fillestar – Këto infeksione bakterore që i mbivendosen infeksionit viral fillestar janë arsyeja përse ndonjëherë mjekët japin antibiotikë ‘kundër gripit’. Antibiotikët jepen vetëm kur është verifikuar se ka një infeksion bakteror. Antibiotikët nuk janë në gjendje të veprojnë mbi viruset.)

Pra siç po thoshim, kjo përgjigje imunitare normale e shkaktuar nga virusi jo aktiv i vaksinës mund të shkaktojë një temperaturë të lehtë, dhimbje koke, dhe dhimbje të lehta e të përhapura muskulore. Këto efekte nuk duhen ngatërruar me sëmundjen e gripin. Këto janë përgjigje normale dhe fiziologjike të organizmit, për shembull në dekadat e fundit është zbuluar se rritja modeste e temperaturës së trupit është një përshtatje evolutive që ndihmon sitemin imunitar. Sistemi imunitar duket se funksiononë më mirë kur organizmi ka një temperaturë modeste.

Ndër të tjera shpesh njerëzit ngatërrojnë gripin me të ftohtin (virusi parainfluencal) ose me infeksione gastroenterale. Simptomat e të ftohtit, që shkaktohen nga viruset parainfuencale, mund të jenë të ngjashme me gripin por janë më të buta. Gastroenteriti, pra infeksione të aparatit tretës, mund të shkaktohen nga lloje të ndryshme bakteresh dhe virusesh. Ndër simptomat e gastroenteritit janë nausea (ndjesi vjellje), të vjella dhe diarre.

Në raste të veçanta ndodh që disa njerëz preken vërtetë nga gripi pasi ata kanë marrë vaksinën kundër gripit, por kjo nuk është faji i vaksinës, dhe mund të ndodhi për disa arsye të ndryshme.
Së pari këta individë mund të jenë ekspozuar më përpara ndaj virusit të gripit qarkullues, pra përpara se të merrnin vaksinën. Dhe duke qenë se trupit ka nevojë për 1-2 javë që që zhvillojë një përgjigje imunitare të plotë, nëse ju infektoheni nga gripi në këtë periudhë kohore me gjasa ishit infektuar që më përpara ose përpara se trupi të ndërtonte një përgjigje të plotë imunitare.
Një tjetër arsye ka të bëjëme varietetet e ndryshme virale në qarkullim. Vaksina e gripit përgatitet çdo vit duke u mbështetur sa më mirë të jetë e mundër mbi virusin qarkullues të gripit. Efektshmëria e vaksinës së gripit varet nga ngjashmëria midis virusit qarkullues në komunitet dhe viruseve të çaktivizuar pët të bërë vaksinën. Nëse ndodh që në komunitet qarkullon një varietet virusi që nuk ka ngjashmëri me virusin e çaktivizuar të vaksinës, atëherë kjo do të ketë një efektshmëri të reduktuar. Por këto janë raste shumë shumë të rralla.


© Rinstinkt Blog

Reklama

Ushtrimi fizik pas studimit rrit aftësinë memorizuese

Ushtrimi fizik pas studimit rrit aftësinë memorizuese

ushtrimi-fizik-dhe-memorja-te-mesuaritNjë studim i ri ka krahasuar efektin e dy llojeve të ndryshme aktiviteti pas një detyre memorizimi në studentë të seksit mashkull. Në këtë studim, 60 studentë, pasi mbaruan detyrën e tyre të të mësuarit u ndanë në mënyrë të rastësishme në tre grupe, ku secili grup do të kryente një aktivitet të ndryshëm. Tre aktivitetet ishin: të luajturit e një videoloje, një periudhë vrapimi dhe një periudhë bashkëbisedimi (ky grupi i fundit shërbeu si grup kontrolli). Pas periudhës së aktivitetit (e cila nga ana e vet pasonte periudhën e studimit/leximit) subjektet nën studim plotësuan një test memorje.

Subjekteve iu kontrollua niveli i kortizolit në pështymë (kortizoli salivar) përpara periudhës së leximit dhe pas periudhës së aktivitetit në momentin e testit të memorjes.

Të gjithë subjektet patën një rritje në nivelet e kortizolit në pështymë pas fazës së leximit/studimit (faza e parë), por vetëm grupi që kreu aktivitetin fizik, pra vrapimin, shfaqi një vazhdim të rritjes së kortizolit në pështymë pas fazës së aktivitetit (faza e dytë – në këtë rast aktiviteti fizik i vrapimit). (Nuk është kjo gjetja e studimit; dihej prej shumë kohësh se kortizoli është një nga hormohet që rritet në situata stresi, psh në mëngjez kur ngrihemi nga gjumi apo gjatë një aktiviteti fizik.)

Subjektet që morrën pjesë në aktivitetin fizik të vrapimit performuan më mirë në testin e memorjes krahasuar me grupin e subjekteve që si aktivitet pas leximit/studimit patën videolojërat. I njëjti avantazh – në testin e memorjes – i grupit që kreu aktivitet fizik u demonstrua edhe ndaj grupit të kontrollit (subjektet që si aktivitet pas leximit/studimit patën një bashkëbisedim).

Nuk kishte bashkëlidhje(korrelacion) mes niveleve të kortizolit dhe ruajtjes së memorjes (të gjërave të lexuara/studiuara në fazën e parë).

Autorët e studimin shkruajnë se gjetjet e tyre kanë implikime për mënryën se si mund të strukturohen orët mësimore të fëmijëve gjatë ditëve shkollore. Ata rekomandojnë që ushtrimi fizik (në orën e fizikulturës) të ndjeki, të pasojë, ciklet intensive të mësimit.

.

Studimi:

Kindermann, H., Javor, A., & Reuter, M. (2016). Playing counter-strike versus running: The impact of leisure time activities and cortisol on intermediate-term memory in male students Cognitive Systems Research, 40, 1-7 DOI: 10.1016/j.cogsys.2016.01.002

 

Reçesioni dhe shëndeti publik

Ekonomia, reçesioni  dhe shëndeti publik

Të gjithë do të kenë dëgjuar këto kohë mbi masat e ashtuquajtura të austeritetit (rreptësisë), të njohura gjerësisht si të imponuara nga Gjermania, në rolin e udhëheqëses ekonomike së Europës të bashkuar, ndaj vendeve të tjera si Greqia apo Spanja, të cilat nga ana e tyre nuk i kanë në rregull bilancet financiare.

Older. Wiser, Poorer (TheGuardian - Photograph: Peter Macdiarmid/Getty Images)

Older. Wiser, Poorer (TheGuardian – Photograph: Peter Macdiarmid/Getty Images)

Masat e rreptësisë në fjalë (të austeritetit), kërkojnë prerje të fondeve për shërbimet shoqërore, zvogëlim të fondeve për investimet për punët publike, reduktim të shpenzimeve për shëndetësinë duke nxitur, pse jo, edhe privatizimin e shërbimit shëndetësor, meqë shërbimi shëndetësor publik, atje ku ekziston, jo vetëm që është pre e abuzimeve dhe e rendimentit të pakët, por edhe zë një pjesë të mirë të tortës buxhetore. Të gjithë këta elementë të përmendur më sipër, siç mund të na tregojnë edhe ekonomistët, thonë se nevojiten për të siguruar të ardhura dhe për të rritur miqëqenien shoqërore; meqë nëse hidhen para në sferën publike, të paktën ata që janë të punësuar do të kenë më shumë në xhepat e vetë, e do të jenë më të prirur për të shpenzuar.
Kështu, masat e austeritetit të aplikuara rreth e rrotull, nëpër Europë, meqë presin si gërshërët mbi fondet publike, (pretendohet se) kanë efekte anësore edhe mbi shoqërinë.

Por kjo, marrë kështu, thatë, pak na intereson. Përkundrazi, na intereson më shumë efekti që këto masa kanë mbi shëndetin publik, pra mbi shëndetin e shoqërisë. I cili efekt, është shumë më i ndërlikuar nga sa mund të parashikojë ndonjë lexues i nxituar, që pa një pa dy e ka përgjigjen gati.

Faktet, që si gjithënjë janë kokëforta, tregojnë, ndryshe nga sa mund ta kishte parashikuar ndonjë, se në periudhat me rritje të lartë në ekonomitë e tregut janë të shoqëruara nga një rrezik më i lartë për të zhvlluar sëmundje të aparatit të frymëshkëmbimit, për rrezik më të lartë për të pësuar goditje në zemër e po ashtu për rrezik më të lartë për të pësuar incidente industriale.
Në të kundërt, gjatë periudhave me reçesion ekonomik rreziqet e përmendura më sipër zvogëlohen.

Kështu, ideja mjaftë e përhapur se ekonomia Keynesiane është si një shkop magjik i cili e gjallëron vetvetiu ekonominë dhe mëpastaj shëndetin, rezulton, le të themi, disi e gabuar. E gabuar ose më mirë të them, e rrejshme ngase nuk mbështetet nga të dhënat dhe faktet, që si gjithnjë janë kokëforta. 🙂

Ekziston një përshtypje e gjithëpërhapur se të bërit ekonomi Keynesiane ndihmon ekonominë; sepse duke rritur shpenzimet publike pretendohet se  kështu “shërohen” edhe sëmundjet e ekonomisë e mëpastaj ato shëndetësore të një shoqërie apo popullsie të caktuar.
Për shembull, shtete si Suedia, Islanda apo Anglia e kohës së laburistëve mendohej se ishin, apo mendohet se janë, modele për zhvillimin e shëndetit të mirë dhe ekonomisë, parë shëndeti i mirë si pasojë pozitive e një ekonomie “vibrante”, të gjallë, e mbështetur dhe trumpetuar nga udhëheqës e personalitete si Franklin Delano Roosevelt apo Barack Obama, të cilët i ruajnë shpenzimet publike, pa kryer prerje mbi fondet përkatëse. Masa këto që priren nga populizmi, në rastin specifik të gjendjes ekonomike botërore.

Ndërsa Milton Friedman, Angela Merkel, bankierët e madje edhe Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN), të cilët kërkojnë (të aplikojnë) nga (në) shtete si Greqia, Spanja apo Britania e Madhe nën Konservatorët njëfarë kursimi, janë parë si “çuna të kqinj”, të cilët sjellin veçse rrënim dhe sëmundje…

Natyrisht, siç na mëson edhe jeta, çdo gjë ka më shumë nuanca, e gjërat nuk janë siç propaganduesit e mediave duan që të mendohet. Gjërat pra janë më të ndërlikuara nga sa mund të na duken duke u bazuar mbi bashkëlidhje të shpejta, pse jo emotive. Në këto raste ajo që mund të ndihmojë për të parë një kuadër të qartë është njëfarë sensi kritik, dhe të bazuarit e argumenteve mbi faktet dhe minimizmi në maksimum i spekulimeve.

Argumentet e para të mirëbazaura, të cilat e rrëzojnë këtë mënyrë disi të shtrembëruar të të parit të qasjeve të mësipërme, e më tej rezultateve që këto japin mbi shëndetin publik na e kanë dhënë Dorothy Thomas dhe William Ogburn. Këta ishin të habitur kur zbuluan se në Britani vdekjet rriteshin gjatë periudhave të prosperitetit ndërsa zvogëloheshin gjatë periudhave të reçesiont ekonomik.

Kjo gjë është raportuar edhe më vonë, për shembull në ekonomitë e tregut, dhe rezultatet kanë qenë të njëjta. Një model paradoksal, sepse meqë reçesioni në ekonomitë e tregut është i lidhur me papunësinë dhe të ardhura më të ulëta, njerëzit presinë që vdekshmëria të rritet; por në të kundërt vëzhgohet një zvogëlim i vdekshmërisë. Këtë fenomen, e kanë quajtur edhe “paradoksi i reçesionit të shëndetshëm” (healthy recession paradox).

Disa fakte: Pritshmëria e Jetës në Lindje (LEB – Life Expectancy at Birth ) në Greqi nga 79.6 që ishte në vitin 2007 u rrit në 80.3 vite në vitin 2009, ndërsa për të njëjtën periudhë në Irlandë LEB u rrit nga 81.6 në 81.9 vite. Kjo tregon se në dy vitet që ndoqën fillimin e Recesionit të Madh shëndeti i popullatave është rritur si në Greqi ashtu edhe në Irlandë, por përmirësimi në Greqi është mbi dy herë më i lartë se ai në Irlandë, ku aplikohen politika të ndryshme ekonomike. [1] [2]

Pra, matja e Pritshmërisë së Jetës në Lindje (LEB) apo masa të tjera si vdekjet e ujdisura (statistikisht) sipas shtresave të ndryshme moshore tregojnë se shëndeti i popullatës gjatë recesioneve, në të vërtetë, përmirësohet. Apo të paktën mund të thuhet me siguri se recesioni nuk ka atë efekt katastrofik që pretendohet e trumbetohet barbarisht nëpër media.
Nëse ky përmirësim i lehtë i Pritshmërisë së Jetës në Lindje vjen ngase njerëzit  me më pak punë kanë më shumë kohë për të kaluar në shtëpi me familjen e vetë duke u kujdesur për njëri-tjetrin (pse jo!), apo nëse i detyrohet kujdesit më të madh ndaj shëndetit (vetvetes) kur jemi nën tension, këtë nuk dimë ta themi akoma…

Shënime:
[1]  Të dhënat nga OBSH/Europë: European Health for All database (HFA-DB): http://www.euro.who.int/en/data-and-evidence/databases/european-health-for-all-database-hfa-db
[2] European health for all database (HFA-DB)/OnlineVersion:  http://data.euro.who.int/hfadb/

– – –

Të pëlqeu postimi?
Vendos një “Like” tek Faqja e Blogut në Facebook

HIV – AIDS

Sindroma e imunidefiçencës së fituar – AIDS

Sindorma e imunodefiçencës së fituar është një sëmundje infektive që karakterizohet nga shfaqja e infeksioneve oportuniste dhe e disa neoplazive (tumoreve) të veçanta, me një defiçencë të imunitetit qelizor ttë shkaktuar nga infeksioni me virusin HIV.

Shpërhapja e virusit HIV realizohet nëpërmjet materialeve dhe lëngjeve biologjike si gjaku, plazma, sekrecionet vagjinale, sperma, palca kockore, lëngu cefalo-rakidian etj. Nëpërmjet rrugës seksuale, homo apo eteroseksuale: sikundër edhe në mënyrë vertikale nga nëna tek fëmija. Difuzioni i infeksionit nëpërjet toksikë-vartësve ndodh nëpërmjet ageve të përdorura më parë nga një tjetër person i infektuar.
Ekspozimi ndaj virusit mund të godasi edhe personelin mjekësor që merret me pacientët e prekur – apo në mënyrë të veçantë me pacientët që nuk e dinë se janë të infektuar -, nëpërmjet pikëzave të gjakut që mund të bienë mbi sipërfaqe mukoze të ekspozuara; apo edhe duke u shpuar aksidentalisht me age të infektuara, nga menaxhimi i keq i tyre.

 

Eziologjia

Ilustrim i HIV

Ilustrim i HIV

Virusi HIV është një retrovirus që i përket familjes së Lentivirusëve; ka një formë të rrumbullakët me një diametër prej rreth 100 nm. Ekzistojnë dy serotipe: HIV-1 që është më i përhapur në Amerikë, Europë dhe Azi; HIV-2 që është më i përhapur në Afrikë.
Gjenotipi i virusit HIV është i përbërë nga dy molekula ARN-je të bashkuara mes tyre nga 2 proteina, duke formuar së bashku një kompleks ribonukleoproteinik që ndodhet brenda një veshjeje proteinike në formë të zgjatur që është e formuar nga proteina e quajtur p24.
Gjenomi është i përbërë nga gjene si:
– GAG – që kodofikon për proteinat e veshjes proteinike p24.
– POL – që kodofikon për transkriptazën inverse, për proteazën dhe për endonukleazë-integrazën.
– ENV – kodofikon për proteinën e mantelit viral, gp160, e cila ndahet në gp41 (me aktivitet fuzogjen, shkrirës) dhe gp 120 (që funksionon si antireceptor i CD4)
Gjene të tjerë: gjene të tjerë rregullatorë që janë të rëndësishëm për fillimin e transkriptimit.
Sekuencat gjenike karakterizohen nga skema leximi të hapura dhe të mbivendosura, të ashtu quajturat Open Reading Frames – ORF. Kështu nga një fragment i caktuar materiali gjenetik, nëpërmjet leximesh të ndryshme, mund të pëftohen informacione për sintezën e proteinave të ndryshme.

Në brendësi të virusit gjenden materialet e nevojshme për replikimin e virusit: dy çifte ARN-je, t-ARN të ndryshme dhe disa produkte të gjenit POL që kodifikojnë për transkriptazën inverse, proteazën dhe integrazën. Kapsidi viral është i veshur nga një mantel për shkak të të cilit virusi ka një rezistencë të dobët ndaj temperaturave të larta dhe aciditetit të stomakut.

Virusi ka një ndryshueshmëri të lartë gjenetike për shkak se transkriptaza inverse nuk është shumë besnike në punën e vet; pra kryen mjaft gabime gjatë procesit të vet të transkriptimit. Kjo ndryshueshmëri e lartë gjenetike shkakton formimin dhe izolimin e tipave të ndryshëm të virusit jo vetëm nga një pacient tek tjetri por edhe në të njëjtin pacient.

 

Patogjeneza

Penetrimi i virusit në qelizat e trupit ndodh nëpërmjet endocitozës së ndërmjetësuar nga një receptor. Antireceptori gp120 lidhet me CD4 të pranishëm tek linfocitet T, makrofagët dhe qelizat dendritike. Kjo lidhje shkakton një ndryshim konformacional të glikoproteinës virale dhe si pasojë ekspozimin dhe aktivizimin e gp41 – aktivizohet mekanizmi i shkrirjes qelizore.
Nevojitet gjithashtu edhe veprimi e disa bashkë-receptorëve, si CXCR4 dhe CXCKR5.

Pas penetrimit virusi zhvishet nga envelop-i dhe fillon faza e replikimit të gjenomit brenda kapsidit.

Transkriptaza inverse sintetizon një kopje të parë ADN-je përplotësuese me njërën nga dy zinxhirët e ARN-së së pranishme. Më pas duke përdorur si model vargun e ADN-së së saposintetizuar, sintetizohet një varg tjetër ADN-je, duke u formuar kështu një varg i dyfishtë ADN-je, i cili mund të integrohet në gjenomin e qelizës nëpërmjet funksionit të endonukleazë-integrazës.
Mbas disa ciklesh replikativë provirusi qëndron i heshtur duke provokuar një infeksion latent. Me raste, provirusi mund të aktivizohet duke e detyruar qelizën të prodhojë thërrmija të shumta virale, çka do të shkaktojë edhe vdekjen e linfocitit të infektuar.

 

Historia natyrore e sëmundjes

Sëmundja e AIDS-it është e lidhur me shkatërrimin e vazhdueshëm dhe progresiv të qelizave Th1 (CD4+), që janë organizatorët e përgjigjee imunitare. Kjo ndodh për shkak të një efekti citopatik të drejtëpërdrejtë të virusit.

Faza 1 – mononukleozë-ngjashëm (Flu-like)

HIV-i, kur futet në trup, transportohet nga qelizat folikolare dendritike në zonat parakortikale të linfonyjeve, ku replikohet në mënyrë të palodhur deri sa arrin një nivel kritik, që përket me fazën e virhemisë, tipike e javëve të para të infeksionit nga virusi në fjalë. Virhemia shkakton një shpërndarje hematike të virusit në inde dhe organe të ndryshme të trupit përfshirë sistemin nervor qëndror – kjo ndodh përpara se trupi të ndrëtojë një përgjigje imunitare të efektshme.
Kjo fazë përket me infeksionin parësor, pra me një simptomatologji mononukleozë ngjashëm.
Në javët në vazhdim përgjigjia imunitare humorale dhe ajo qelizore skaktojnë një rënie të përqëndrimit të virusit qarkullues dhe atij brendaqelizor. Njëkohësisht rivendoset edhe një numër normal i linfociteve CD4+, dhe shpërndarja hematike e infeksionit kufizohet. Megjithatë përgjigja imunitare nuk është e aftë që të çrrënjosi infeksionin duke eliminuar virusin totalisht; ky mbijeton, në një formë infeksioni latent, në organe si linfonyjet dhe sistemi nervor qëndror.

Klinika e Fazës 1

Kjo fazë mund të kalojnë në mënyrë jo simptomatike. Gjithsesi nga 50-70% e pacientëve kanë disa shfaqje akute në muajin e parë pas infeksionit me HIV, që janë të tipit monomukleozë-ngjashëm: temperaturë, faringjit, linfangjit, dhimbje koke, anoreksi, shqetësime të tretjes dhe letargji. Gjatë kësaj faze është i nveojshëm kërkimi shenjave të hershme të infeksionit si p24 apo HIV-ARN nëpërmjet teknikës së PCR-së.

 

Faza 2 – Infeksioni latent dhe kronicizimi i tij.

Periudha jo-simptomatologjike nuk shoqërohet nga një periudhë biologjike latente, meqënëse replikimi viral vazhdon gjithesesi – infeksion kronik. Llogaritet se, gjatë kësaj faze, largohen nga trupi duke u shkatërruar rreth 108-9 thërrmija virale – në një gjendje ekuilibri të vazhdueshëm dinamik.
Ndër të tjera, shfaqen edhe ndryshime funksionale të linfocitëve CD4 dhe CD8, të linfocitëve B dhe të qelizave monocito-makrofagjike. Numri i thërrmijave virale është i ulët në gjak dhe i lartë në linfonyje.
Linfocitet CD4 që shkatërrohen çdo ditë zëvendësohen falë aftësisë rigjenerative të palcës së kockave. Por ky ekuilibër mund të prishet, duke qenë se në pjesën më të madhe të pacientëve të infektuar nga HIV është i përkohshëm. Kështu që niveli i linfocitëve CD4+ bie në mënyrë të vazhdueshme dhe të pashmangshme.

Klinika e Fazës 2

faza në fjalë është jo-simptomatike. Fillohet të vihet re një linfocitozë, kryesisht me linfocite CD8+.

 

Faza 3 – LAS dhe riaktivizimi i infeksionit

Qelizat e infektuara zëvendësoshen vazhdimisht nga qeliza të tjera që janë të ndotura; ky proces pëson një rritje veçanërisht në situata kur qelizat e infektuara nga virusi HIV aktivizohen, si në raste infeksionesh, alergjishë apo në raste stresi. Kjo provokon prodhimin e citokinave aktivizuese dhe shumimin e linfociteve T duke shkaktuar riaktivizimin e infeksionit viral.
Aktivizimi i qelizave imunitare, pra linfociteve T, shkakton aktivizimin e faktorit të transkriptimit qelizor të quajtur NF-kB, që nis transkriptimin e IL-2 (interleukina 2) në qelizat normale. Ndërsa në qelizat e infektuara, fillon transkriptimi i sekuencave gjenike LTR, që funksionojnë si promoter dhe enhancer për transkriptimin e provirusit. Kjo shpjegon faktin se përse infeksioni nga HIV përkeqësohet shumë pas infeksionesh të vogla, që, në subjektin normal imunokompetent, nuk provokojnë dëme.
Shënim: të gjithë pacientët me HIV kanë një hiperplazi folikulare të dukshme, që përfaqëson përgjigjen e sistemit imunitar ndaj qelizave të infektuara.

Klinika e Fazës 3

Në disa pacientë një aktivitet i tillë – i përshkruar më sipër – përkthehet në një linfoadenopati të përgjithshme që përket me të ashtuquajturën sindromë linfoadenopatike (linfoadenopathic syndrome – LAS). Kjo sindromë karakterizohet nga linfonyje të mbufatura, jo të dhimbshme, të lëvizëshme dhe me konsistencë parenkimatoze.
Prania e virusit shërben, ndër të tjera, si një stimul i mëtejshëm për aktivizimin e imunitetit qelizor. Në këtë mënyrë vendose një qarkull vicioz me zvogëlim të numrit të linfociteve CD4+ funksionalë…

 

Faza 4 – AIDS

Në fazat reminale të “heshtjes” klinike dhe gjatë sëmundjes së konsoliduar, qëndra gjerminative e linfonyjeve është plotësisht e shkatërruar dhe linfonyja humbet aftësinë e sekuestrimit. Në këtë mënyrë viruset dhe agjentë të tjerë patogjen, janë të lirë të derdhen në gjak, duke mos u penguar nga “filtri” i linfonyjeve, ku normalisht veprojnë qelizat imunitare. Në këtë mëynrë, gjatë kësaj faze të infeksionit, në gjak dhe në linfonyje gjenden sasi ekuivalente të ARN-së virale (indikator i përqëndrimit të virusit). Pra, ndodh shkatërrimi i indit linfatik, çka edhe shënjon fillimin e infeksioneve oportuniste dhe mëpastaj vdekjen e pacientit.

Klinika e Fazës 4

ARC – AIDS Related Complex, infeksione të thjehsta si Candidiozë, Herpes Simplex dhe VZV, infeksione dhe neoformacione të shkaktuara nga HPV, etj.
AIDS – infeksione oportuniste si TBC (tuberkulozë) apo Pneumocistozë, neoplazi të veçanta si Sarkoma i Kaposit.

 

Patogjeneza e manifestimeve neurologjike

Efektet tipike të AIDS-it trunor janë të lidhura me heshtjen imunitare, pra supresimin e imunitetit dhe me shfaqjen e neoplazive. Në rastin e parë mekanizmat e dëmit janë të shumtë. Qelizat e infektuara të linjës monocito-makrofagjike, që hyjnë në tru falë molekulave të adezionit si ICAM1 dhe VCAM1, kanë një tropizëm të spikatur për indin trunor për shkak të pranisë së gp120 në citozol. Dëmet që virusi provokon në tru, duket se kanë një mekanizëm jo të drejtëpërdrejtë, të ndërmjetësuar nga: efektet toksike të gp120, neurotoksina të sekretuara nga makrofagët dhe nga neuroglia e infektuar, citokina të prodhuara nga qelizat e infektuara (IFN, TNF) etj.
Manifestimet neurologjike përmirësohen në mëynrë të ndjeshme me terapinë anti-retrovirale, veçanërisht tek fëmijët.

 

Diagnoza

Diagnoza indirekte: Ig, ELISA, Western-Blotting, RIBA.
Diagnoza direkte: PCR.

Terapia

Obiektivi parësor i terapisë kundër virusit HIV është shtypja maksimale e replikimit/shumimit viral. Terapia bazohet mbi përdorimin e ilaçeve prej tre kategorive të ndryshme: NRTI, inhibitorë nukleotidikë të transkriptazës inverse (abacavir, disanosina, lamivudina, stavudina); NNRTI, inhibitorë jo nukleotidikë të transkriptazës inverse (efavirenz, nevirapina); PI, inhibitorë të proteazës.
Në praktikën klinike, kombinimet më të mira janë të pakta; kombinimet më të përdorura janë këto tre:
1 PI + 2NRTI
1 NNRTI + 2 NRTI
3 NRTI

Është treguar se niveli më i ulët i HIV-ARN-së pas terapisë antivirale, përkufizuar si nadir, është tregues për zgjatjen e efektit virologjik.
Tarapia quhet e dështuar kur shfaqet një nga dukuritë e mëposhtëme:
– mungesa e kontrollit adeguat të replikimit viral: mungesë e zvogëlimit të ngarkesës virale në 3 muajtë që pasojnë fillimn e terapisë (> 400 kopje HIV-ARN/ml).
– riaftësim imunologjik i pamjaftueshëm
-progresion klinik i sëmundjes.

 

[Nëse postimi të pëlqeu, dhe do të qëndrosh i/e azhornuar, mos harro të vendoshësh një “Like” tek faqja e blogut në Facebook.]

——————————————————————————————————–

Vegjetarianët nuk janë edhe aq të shëndetshëm

Vegjetarianët nuk janë edhe aq të shëndetshëm

Studimi tregon se ata që ndjekin një dietë vegjetariane (pra jo të balancuar) nuk kanë një shëndet të mirë…

Lexuesi i nderuar i blogut tim, i vogël si ndërmarrje personale por i madh si influencë, do të ketë dëgjuar dhe lexuar padyshim mbi pohime të hedhura si fakte, sipas të cilave thuhet përafërsisht se: ata që ndjekin një dietë vegjetariane kanë një jetë më të shëndeshme dhe jetojnë më mirë, duke patur edhe më pak sëmundje.

Zarzavatet sot janë të lumtura sepse do të jetojnë më gjat, ngase darka për autorin e këtyre rreshtave do të gatuhet me mish viçi. :)

Zarzavatet sot janë të lumtura sepse do të jetojnë më gjatë, ngase darka, për autorin e këtyre rreshtave, do të gatuhet me mish viçi. 🙂

Ky pohimi i fundit, si çdo legjendë tjetër ka një bazë të vërtetë meqë studime të botuar dhe konfirmuar në vitet e fundit falasn për një lidhje/relacion mes konsumit të tepruar të mishit të kuq gjatë disa periudhave të jetës së njeriut dhe kancerit të zorrës së trashë. Megjithatë, kjo lidhje nuk implikon se, me të ndaluar ngrënien e mishit të kuq shuhet edhe risku i zhvillimit të kancerit të zorrës së trashë, meqë ndryshoret e përfshira në këtë “ekuacion të shëndetit” janë të shumta.

Por këto legjenda mbi të mirat absolute të dietës vegjetariane, hera herës të shitura edhe si fakte po fillojnë të bienë, si kështiellat prej rëre.

Sipas një studimi të realizuar nga një ekip kërkimor shkencor i Universitetit austriak të Graz-it, ku janë ekzaminuar1320 qytetarë, dieta vegjetariane nuk ësthë dhe aq e shëndetshme, ose më mirë të them se, një dietë jo e ekuilibruar si ajo vegjetariane është e lidhur me një jetesë më pak të shëndetshme.

Sipas studimit në fjalë, ata që refuzojnë të hanë mish, pra që ndjekin një ditë vegjetariane, kanë më shumë probleme alergjie, probleme mendore e madje edhe tumore; këto në krahasim me subjektet që hanë edhe proteina me origjinë shtazore brenda një diete të ekuilibruar, pra gjithçkangrënëse (omnivore).

Ekspertët nga Universiteti i Graz-it, në studimin e tyre, dhe në përfundimet e tij, vënë në dukje se, personat që zgjedhin dietën vegjetariane janë më aktivë dhe më pak të prirë për të ndjekur stile jetese apo zakone të dëmshme për shëndetin si pirja e duhanit apo pirja e alkolit. Por, njëkohësisht, këta individë që ndjeklin një dietë të çbalancuar vegjetariane, kanë më shumë rrezik për të zhvilluar probleme ankthi, depresioni dhe alergjie. (Të shihet Tabela më poshtë.)

Tabelë e nxjerrë nga studimi.

Tabelë e nxjerrë nga studimi. (Burkert NT, Muckenhuber J, Großscha¨dl F, Ra´sky E´, Freidl W (2014) Nutrition and Health – The Association between Eating Behavior and Various Health Parameters: A Matched Sample Study. PLoS ONE 9(2): e88278. doi:10.1371/journal.pone.0088278)

Në seksionin e diskutimit dhe të përfundimeve, autorët e studimit në fjalë thonë se, vegjetarianët raportojnë shëndet më të dobët, kërkojnë trajtim mjekësor më shpesh dhe se kanë një cilësi jete më të dobët krahasuar me subjektet e tjerë nën analizë. Për më tepër, kur u analizua frekuenca e sëmundjeve kronike, u gjet se incidenca e kancerit ishte më e lartë tek vegjetarianët sesa tek subjektet me zakone dietike të ndryshme nga vegjetarianizmi.

Studime të ndryshme, thonë shkencëtarët, kanë treguar efektet e dietës vegjetariane mbi shëndetin mendor. [9.15.16] Vegjetarianët në studimin e autorëve në fjalë vuajnë, në mënyrë domethënëse, nga çrregullime të ankthit dhe/apo të depresionit. Për më tepër, vazhdojnë shkencëtarët, të dhënat e mbedhura nga individët në fjalë tregojnë se vegjetarianët kanë një cilësi jete më të varfër në terma të shëndetit fizik, marrëdhënieve shoqërore dhe të faktorëve ambientalë.

Këto të dhëna nuk duan të thonë medoemos se problemet shëndetësore të vegjetarianëve vijnë ekskluzivisht nga ndjekja e një diiete vegjetariane, por mund të jenë edhe rezultat i fenomenit sipas të cilit, shpjegojnë shkencëtarët, vegjetarianët e studimit në fjalë apo edhe më gjerë e ndjekin një dietë të tillë për shkak të gjendjes së tyre shëndetësore… meqë shpesh nëpër media kjo dietë apo të ngjashme të saj prezantohen nga jo-profesionistët si një metodë për të menaxhuar peshën trupore dhe shëndetin.

Megjithatë, përtej rezultateve, shkencëtarët nuk harrojnë të tregojnë një kujdes të veçantë në theksimin e limiteve të një studimi të tillë; kur të dhënat nuk janë mbledhur në vijimësi por janë marrë në një moment specifik (cross sectional), duke kryer njëfarë prerje tërthore. Të dhënat e marra në një të tillë mënyrë nuk japin mundësi për ndërtimin e një lidhjeje shkakësore mes ndryshoreve apo fenomeneve të bashkëlidhura. Pra, përfundojnë autorët, nuk mund të bëhen pohime nëse shëndeti më i dobët i vegjetarianëve në studimin në fjalë i detyrohet dietës së tyre apo nëse kjo formë diete ndiqet (nga subjektet vegjetarianë) për shkak të problemeve të tyre të shëndetit.

Burkert NT, Muckenhuber J, Großscha¨dl F, Ra´sky E´, Freidl W (2014) Nutrition and Health – The Association between Eating Behavior and Various Health – Parameters: A Matched Sample Study. PLoS ONE 9(2): e88278. doi:10.1371/journal.pone.0088278

[Nëse postimi të pëlqeu dhe do të qëndrosh i/e azhornuar, atëhere mos harro të vendoshësh një “Like” tek faqja e blogut në Facebook.]

————————————————————————————-