Vegjetarianët nuk janë edhe aq të shëndetshëm

Vegjetarianët nuk janë edhe aq të shëndetshëm

Studimi tregon se ata që ndjekin një dietë vegjetariane (pra jo të balancuar) nuk kanë një shëndet të mirë…

Lexuesi i nderuar i blogut tim, i vogël si ndërmarrje personale por i madh si influencë, do të ketë dëgjuar dhe lexuar padyshim mbi pohime të hedhura si fakte, sipas të cilave thuhet përafërsisht se: ata që ndjekin një dietë vegjetariane kanë një jetë më të shëndeshme dhe jetojnë më mirë, duke patur edhe më pak sëmundje.

Zarzavatet sot janë të lumtura sepse do të jetojnë më gjat, ngase darka për autorin e këtyre rreshtave do të gatuhet me mish viçi. :)

Zarzavatet sot janë të lumtura sepse do të jetojnë më gjatë, ngase darka, për autorin e këtyre rreshtave, do të gatuhet me mish viçi. 🙂

Ky pohimi i fundit, si çdo legjendë tjetër ka një bazë të vërtetë meqë studime të botuar dhe konfirmuar në vitet e fundit falasn për një lidhje/relacion mes konsumit të tepruar të mishit të kuq gjatë disa periudhave të jetës së njeriut dhe kancerit të zorrës së trashë. Megjithatë, kjo lidhje nuk implikon se, me të ndaluar ngrënien e mishit të kuq shuhet edhe risku i zhvillimit të kancerit të zorrës së trashë, meqë ndryshoret e përfshira në këtë “ekuacion të shëndetit” janë të shumta.

Por këto legjenda mbi të mirat absolute të dietës vegjetariane, hera herës të shitura edhe si fakte po fillojnë të bienë, si kështiellat prej rëre.

Sipas një studimi të realizuar nga një ekip kërkimor shkencor i Universitetit austriak të Graz-it, ku janë ekzaminuar1320 qytetarë, dieta vegjetariane nuk ësthë dhe aq e shëndetshme, ose më mirë të them se, një dietë jo e ekuilibruar si ajo vegjetariane është e lidhur me një jetesë më pak të shëndetshme.

Sipas studimit në fjalë, ata që refuzojnë të hanë mish, pra që ndjekin një ditë vegjetariane, kanë më shumë probleme alergjie, probleme mendore e madje edhe tumore; këto në krahasim me subjektet që hanë edhe proteina me origjinë shtazore brenda një diete të ekuilibruar, pra gjithçkangrënëse (omnivore).

Ekspertët nga Universiteti i Graz-it, në studimin e tyre, dhe në përfundimet e tij, vënë në dukje se, personat që zgjedhin dietën vegjetariane janë më aktivë dhe më pak të prirë për të ndjekur stile jetese apo zakone të dëmshme për shëndetin si pirja e duhanit apo pirja e alkolit. Por, njëkohësisht, këta individë që ndjeklin një dietë të çbalancuar vegjetariane, kanë më shumë rrezik për të zhvilluar probleme ankthi, depresioni dhe alergjie. (Të shihet Tabela më poshtë.)

Tabelë e nxjerrë nga studimi.

Tabelë e nxjerrë nga studimi. (Burkert NT, Muckenhuber J, Großscha¨dl F, Ra´sky E´, Freidl W (2014) Nutrition and Health – The Association between Eating Behavior and Various Health Parameters: A Matched Sample Study. PLoS ONE 9(2): e88278. doi:10.1371/journal.pone.0088278)

Në seksionin e diskutimit dhe të përfundimeve, autorët e studimit në fjalë thonë se, vegjetarianët raportojnë shëndet më të dobët, kërkojnë trajtim mjekësor më shpesh dhe se kanë një cilësi jete më të dobët krahasuar me subjektet e tjerë nën analizë. Për më tepër, kur u analizua frekuenca e sëmundjeve kronike, u gjet se incidenca e kancerit ishte më e lartë tek vegjetarianët sesa tek subjektet me zakone dietike të ndryshme nga vegjetarianizmi.

Studime të ndryshme, thonë shkencëtarët, kanë treguar efektet e dietës vegjetariane mbi shëndetin mendor. [9.15.16] Vegjetarianët në studimin e autorëve në fjalë vuajnë, në mënyrë domethënëse, nga çrregullime të ankthit dhe/apo të depresionit. Për më tepër, vazhdojnë shkencëtarët, të dhënat e mbedhura nga individët në fjalë tregojnë se vegjetarianët kanë një cilësi jete më të varfër në terma të shëndetit fizik, marrëdhënieve shoqërore dhe të faktorëve ambientalë.

Këto të dhëna nuk duan të thonë medoemos se problemet shëndetësore të vegjetarianëve vijnë ekskluzivisht nga ndjekja e një diiete vegjetariane, por mund të jenë edhe rezultat i fenomenit sipas të cilit, shpjegojnë shkencëtarët, vegjetarianët e studimit në fjalë apo edhe më gjerë e ndjekin një dietë të tillë për shkak të gjendjes së tyre shëndetësore… meqë shpesh nëpër media kjo dietë apo të ngjashme të saj prezantohen nga jo-profesionistët si një metodë për të menaxhuar peshën trupore dhe shëndetin.

Megjithatë, përtej rezultateve, shkencëtarët nuk harrojnë të tregojnë një kujdes të veçantë në theksimin e limiteve të një studimi të tillë; kur të dhënat nuk janë mbledhur në vijimësi por janë marrë në një moment specifik (cross sectional), duke kryer njëfarë prerje tërthore. Të dhënat e marra në një të tillë mënyrë nuk japin mundësi për ndërtimin e një lidhjeje shkakësore mes ndryshoreve apo fenomeneve të bashkëlidhura. Pra, përfundojnë autorët, nuk mund të bëhen pohime nëse shëndeti më i dobët i vegjetarianëve në studimin në fjalë i detyrohet dietës së tyre apo nëse kjo formë diete ndiqet (nga subjektet vegjetarianë) për shkak të problemeve të tyre të shëndetit.

Burkert NT, Muckenhuber J, Großscha¨dl F, Ra´sky E´, Freidl W (2014) Nutrition and Health – The Association between Eating Behavior and Various Health – Parameters: A Matched Sample Study. PLoS ONE 9(2): e88278. doi:10.1371/journal.pone.0088278

[Nëse postimi të pëlqeu dhe do të qëndrosh i/e azhornuar, atëhere mos harro të vendoshësh një “Like” tek faqja e blogut në Facebook.]

————————————————————————————-

 

Advertisements

Vegjetarianët, veganët, diktati i dietës dhe dëmi ambiental

Sidomos kohët e fundit ka patur kritika mbi ndikimin ambiental që shkakton ngrënia e mishit të kuq. Kritikat artikulohen si gjithnjë nga individë që janë edhe eksponentë të kauzave që pretendojnë të mbrojnë mirëqenien e kafshëve.

Natyrisht ne nuk bëjmë dot, e nuk do të bëjmë asnjëherë dot, pa mishin, në cilëndo formë që ai të na vijë, e kështu mund vetëm të përpiqemi të reduktojmë shpërdorimin.

gjithckangrenes

Por, nga ana tjetër as dieta vegjetariane nuk është aq e përballueshme (sustainable), saç na e paraqesin. Adoptimi në masë, si njëfarë diktati, i dietës vegjetariane, mund të rezultojnë në zgjidhjen më të keqe.

Eksponentë të këtyre lëvizjeve – moderne duhet thënë – që të përplasin etikën në fytyrë sa herë futesh në debat,

thonë se: nëse ka disa mënyra për t’u ushqyer, atëherë duhet të zgjedhim rrugën që shkakton të keqen më të vogël tek kafshët. Kështu, rezultati është se, që të gjithë, me diktat, duhet të hamë bimë dhe jo kafshë – sikur bimët të mos ishin qenie të gjalla.

Për të prodhuar një kile mish kafshe duhen rreth dhjetë kile bimë, kështu do të duhej të fokusoheshim te ngrënia e bimëve duke qenë se do të fitonim më shumë energji/hektar për konsumim njerëzor. Njëkohësisht do të rezultonte në më shumë toka për kultivim e më pak kafshë të vrara për të kënaqur urinë e njerëzve. Duket si një perspektivë interesante, por zgjidhja nuk është fare e thjeshtë.

Si çdo aktivitet tjetër i njeriut edhe kultivimi i tokave me drithëra apo grurë duhet të ketë ca anë negative. Apo jo? Natyrisht që po, më poshtë po i ilustroj shkurt (aktualisht e kam të pamundur të jap burimin e të dhënave).

Përmbledhtas, prodhimi i grurit dhe drithërave të tjera rezulton në:

  • Vrasjen e të paktën 25 herë më shumë kafshëve të ndjeshme (sentient) për çdo kilogram proteinë të shfrytëzueshme.
  • Më shumë dëme ambientale
  • Një egërsi më të madhe ndaj kafshëve nga sa ndodh në kultivimin e mishit të kuq.

Si është e mundur?

Në agrikulturë për të prodhaur drithërat, orizin dhe bishtajoret duhen fusha të gjera, të cilat mund të përftohen vetëm duke prerë e masakruar ekosisteme të tëra, pyje të tërë, me pemë, e me gjallesat e llojllojshme që jetojnë në to. Duhet pra, për të patur fushat për kultivimin e drithërave të vegjetarianizmit të diktuar, të shkatërrohet vegjetacioni vendas i një rajoni apo zone të caktuar, duke sakatuar ekosistemin lokal, duke shfarosur shumëllojshmërin e specieve… dhe e gjitha kjo për një monokulturë gruri, apo bishtajoresh.

Aktualisht, në botë, janë të shfrytëzim pothuajse të gjitha tokat e kultivueshme për qëllime agrikulturore. Nën dietën e diktuar vegjetariane do të na duheshin shumë më shumë toka për kultivim. Përeçse do të kërkonte prerje pyjesh e vegjetacioni lokal, kultivimi (i rritur) i grurit apo drithërave të tjera do të kërkojë akoma e më shumë përdorim të pesticideve, fertilizuesve, herbicidëve dhe kërcënimeve të tjera për biodiversitetin rajonal.

Kështu nën dietën e diktuar vegjetariane nëse ndryshojnë ligjet, do të shohim një shkatërrim akoma më të madh të biodiversitetit, dhe kjo nën mbrojtjen e ligjit.

Një pjesë e mirë e gjedhëve nga të cilat derivon mishi ushqehet kryesisht në kullota, që përbëjnë rreth 70% të të gjithë kontinentit.

Kullojta e bagëtive bëhet kryesisht në ekosisteme vendase/native, pra të pamodifikuara. Këto ekosisteme qëndrojnë të tilla në një masë të madhe pa ndryshuar në cilësi e në sasi, ndryshe nga sa ndodh në tokat që duhet të prodhojnë drithërat.

Kullotat nuk mund të përdoren për të prodhuar grurë, drithëra të tjera, oriz apo bishtajore të tjera, kështu që prodhimi i mishin nuk e kufizon prodhimin e bimëve për ushqim. Kullotja e gjedhëve (bagëtive) është e vetmja mënyrë me anë të së cilës njerëzit mund të përftojnë ushqim nga 70% e sipërfaqes së kontinentit tonë.

Edhe kullotja ka, natyrisht, disa anë të veta negative, por kurrsesi jo aq të rënda sa shfarosja e pyjeve për të kultivuar drithërat. Shfarosje (e tipit blitztkrieg) që rezulton në një ndryshim tërësor të ekosistemit.

Nën këtë aspekt të të parit të gjërave, shumë ambientalistë që kanë qenë aktivistë të vegjetarianizmit (veganizmit) janë konvertuar  ( kthyer sërisht) në gjithçkangrënës, duke u artikuluar në favor të përballueshmërisë të mishit të kuq.

Për të prodhuar proteina nga mishi, duhen vrarë gjedhët (bagëtia). Vdekja e një kafshe mesatarisht na jep një mërshë prej rreth 288 kilogramësh. Prej kësaj rreth 68% mish pa kocka , nga të cilat 23% proteina që do të thotë baraz me 45 kilogram proteina të përftuara për çdo kafshë të vrarë. Nga llogaritë del se vriten 2.2 kafshë për 100 kilogramë proteina të përdorshme si ushim.

Prodhimi i proteinave nga drithërat kërkon mbjelljen e farave, kultivimin korrjen dhe shumë procedura të tjera jo dhe aq të padëmshme për gjallesat saç duket në pamje të parë.

Për shembull, kur autokombanja kalon për të korrur grurin shihen zogj grabitqarë që shkojnë e vijë, dhe jo pa arsye. Ma kalimin e autokombanjës vriten në numër të madh shumë gjitarë të vegjël, gjarpërinj, hardhuca dhe shumë  e shumë lloje të tjera gjallesash. Siç kam thënë në një postim tjetër, shumë minj helmohen e shfarosen çdo vit për të thjeshtuar punën në agrikulturë, e jovetëm. Kujtoj këtu se nëpër kampe ndodh që shpesh numri minjëve rritet jashtë mase (nga 500-1000 minj për hektar për çdo katë vite) e këta në një mënyrë ose në një tjetër duhen eliminuar.

Çdo vit vriten të paktën 100 minj për hektar (500/4 x 0.8) në mënyrë që gruri ynë nëpër fusha të rritet.  Fushat mesatare prodhojnë rreth 1.4 ton drithëra/hektar; por vetëm 13% e drithërave janë proteina të përdorshme si lëndë ushqyese. Kështu, për të prodhuar 100 kg proteina nga bimët vriten 55 kafshë të ndjeshme; 25 herë më shumë nga numri i kafshëve të vrara për prodhimin e mishit të kuq.

Pra, kalimi me diktat nga gjithçkangrënës në barngrënës shpie në vdekjen e shumë më shumë kafshve të ndjeshme dhe dëmtime të rënda të ekosistemeve të Tokës, shumë më domethënëse nga sa na thuhet nga eksponentët e vegjetarian-veganizmit.

Rinstinkt, 2013

(Përshtatur nga: Ordering the vegetarian meal? There’s more animal blood on your hands)

———————————————————————————————

Shfarojse po, eksperimentim jo – irracionaliteti animalist

Shfarojse po, eksperimentim jo – irracionaliteti animalist

Të gjithë e dimë se çfarë do të thotë shfarosje apo sterilizim. Mbi këtë të dytin dhe mbi qëndrimin që mbajnë ndaj tij disa grupime individësh që pretendojnë të mbrojnë kafshët (nga kushedi cila e ligë) kam folur këtu: Sterilizimi dhe pseudombrojtësit e kafshëve.

Sot do të shkruaj diçka mbi shfarosjen e kafshëve dhe qëndrimin që mbajnë ndaj tij mbrojtësit e kafshëve. Këtë jo për të shprehur qëndrimin tim personal, por për të evidentuar një formë bi-mendimi dhe emotiviteti  të këtyre individëve.

Shfarosja, kur kryhet në masë, nuk është se ngre ndonjë stuhi mediatike, siç ngrenë për shembull, protestat e kafshistëve për heqjen e eksperimentimit me kafshtë nga kërkimi shkencor biomjekësor. Aspak! Por shfarosje kryhen në mos përditë me intervale të rregullta për të kontrolluar bie fjala popullatën e minjve, që siç dihet kanë një ritëm të shpejtë zhvillimi.

Shfarosja kryhet nga autoritete shëndetsore dhe nga individët, të cilët mund të shkojnë e të blejnë ilaçin helmues apo kurthet e çarqet për minjtë, e më pas t’i vendosin në kopshtin apo shtëpinë e vet.

Duke marrë parasysh llojet e ndryshme të helmeve të përdorur, vdekja nga helmimi është padyshim e dhimbshme dhe torturuese: me të gëlltitur karremin vdekja vjen pas rreth dy ditësh agoni.

Duke përjashtuar Drosophila melanogaster-in (mizën e uthullës), që është gjallesa e preferuar për studimet në fushën gjenetike dhe biologjinë molekulare, eksperimentimi me kafshët në kërkimin shkencor biomjekësor praktikohet kryesisht mbi minjtë. Sipas Nuffield Council on Bioethics, minjtë dhe lloje të tjerë brejtësish, përbëjnë në total 87% të kavieve të laboratorit në të gjithë botën. (Pjesa tjetër janë jo-vertebratë, vertebratë të tjerë, mave, qen, primatë etj.)

Kafshistët (animalistët) e përqafojnë çështjen e ashtuquajtur antiviviseksioniste me një rreptësi fetare, ndërsa nuk flasin fare për shfarosjen e kafshëve.
Nuk ma ha mendja të ekzistojnë në botë një Lidhje Anti -hfarosje kafshësh.

Ky fakt, mendoj, është treguesi se lëvizja antiviviseksioniste (e ashtuquajtur) është plotësisht irracionale dhe e udhëhequr ekskluzivisht nga emotiviteti.

Kuptohet nuk po kritikoj vlefshmërinë e shfarosjes. Minjtë janë vektorë sëmundjesh kështu që shfarosja e minjve kryen një rol të rëndësishëm në fushën shëndetësore, dhe në këtë kuptim është e ngjashme me aksperimentimin me kafshët.

Në ditët e sotme jemi kaq “të mësuar” (përshtatur) me mirëqenien saqë e marrim atë si të mirëqenë, si diçka konstitutive të njeriut, duke harruar se nga vjen. Duke harruar se një rol të rëndësishëm ka patur dhe ka edhe eksperimentimi shkencor me kafshët dhe rezultatet e tij.

Për shembull, mjaft të kujtojmë se epidemitë e murtajës në të shkuarën dhe rolin e minjve në përhapjen e bakterit që shkakton murtajën. Për eksperimentimin me kafshët mjaft të hapim një tekst universitar fiziologjie, të mendojmë për ilaçet që përdorim apo për shumë e shumë produkte që përdorim përditë.

Kështu, (pseudo)mbrojtësit e kafshëve janë një shembull i shkëlqyer i bi-mendimit oruellian.
Veganët, për shembull, janë përgjegjës për vdekjen e mijëra e mijëra kafshëve, ndër të cilat edhe minjtë, që duke jetuar në fushat me grurë, përfundojnë në mënyrë të pakthyeshme të grirë nga autokombanja apo të helmuar nga pesticidet.

 

Rinstinkt, Prill 2013

—————————————————————————————————————-

Të gjitha gratë (femrat) janë të sëmura

Të gjitha gratë janë të sëmura

Lexova para pak kohësh në një faqe në gjuhë të huaj, që ndër të tjera citohej shumë nga guru-t alternativë, se menstruacionet (pra, humbjet hematike ciklike të femrës) na qenkëshin patoligjike. Pra, kjo faqe i përcaktonte femrat që kishin menstruacione si të sëmura, si patologjike. Të kuptohemi, faqja duke gjykuar nga ato që mund të lexoheshin, nuk mbahej nga një mjek; në të kundërt dukej se personi që mbante faqen ishte komplet injorant(e) mbi tematikat që trajtonte.

Do të thoni, po tallet ky?

S’ka fare tallje, postimi që lexoja ishte shkruar me seriozitet. Ishte rezultat i një përzierjeje injorance idiotllëku dhe keqdashjeje.

Në artikull citohej edhe Arnold Ehret, një “guru” i sukseshëm i  “mjekësisë” alternative.

Autori(a) gjenial(e) i(e) tekstit në fjalë sillte si “provë” në arsyetimin e vet diabolik, faktin se gra të ndryshme që ndjekin një dietë rreptësisht “higjenike” (vetëm me perime të gjalla!) janë pa menstruacione, pra menstruacionet janë rezultat i një diete të gabuar. Pra, më drejtëpërdrejtë, gratë që nuk ndjekin një dietë vetëm barishtore janë të sëmura meqë kanë menstruacione…

Citoj, (përkthimi im):

Menstruacionet janë patoligjike dhe jo të natyrshme. Asgjë nuk  ndikon më shumë sesa dieta në fluksin mujor të gruas. Ndonjëherë ajo që grua që ka menstruacione të bollshme mund të kurohet plotësisht duke reduktuar dietën në vetëm ushqime të gjalla. Shpesh, kur kalohet nga ushqimi i pjekur në atë të gjallë, cikli i femrës kapërcehet për një ose dy muaj, por nuk duhet të shqetësohet.

Gjeniu autor i artikullit, nuk e pyet veten nëse problemi mund të jetë tamam e kundërta e arsyetimit të vet idiot.

Një grua e kequshqyer, që zvogëlon në mënyrë drastike peshën e vet trupore, që nuk merr substancat e nevojshme për funksionimin korrekt të organizmit të vet, shfaq ndër shumë simptoma të tjera edhe atë të amenorresë (pra, mungesa e ciklit menstrual).

Një nga shkaqet e amenorresë është, pra, kequshqyerja. Jo rastësisht, kush vuan nga anoreksia apo nga shqetësime të tjera që kanë të bëjnë me ushqyerjen, shpesh konstaton zhdukjen e ciklit të vet menstrual. Për më tepër, gratë që bëjnë aktivitet sportiv të rreptë (me stërvitje dhe kontroll të ushqyerjes dhe peshës) shfaqin të njëjtin problem, që është tipik edhe për figura të tjera profesionale, tek të cilat kontrolli i ushqyerjes shkon deri në kequshqyerje (modelet, baleriant e kërcimit klasik etj.).

Deliri i autorit të këtij artikulli debil, për të cilin po marr mundimin të shkruaj, shkon edhe më tej, duke deklaruar se: gratë që e teprojnë me seksin rrezikojnë të bëhen pak budallaçka.

Citoj:

Dihet se teprimet seksuale kufizojnë aktivitetin intelektual. Për të arritur zhvillimin e plotë, inteligjenca duket se kërkon një zhvillim të mirë të gjëndrae seksuale dhe represionin (shtypjen) e dëshirës seksuale.

Budallëqe me okë. Rrini të qeta, shpreheni seksualitetin tuaj siç ju teket. Vetë kam një dyshim të madh se personi që ka shkruar fjalët e cituara, është (pak) xheloz për performancën e grave të tjera.

Nuk e di nëse ia vlen që të shpejgoj (sërisht) mekanizmat që qëndrojnë në thelb të menstruacioneve. Se përse ato ndodhin etj etj. Për tani do të mjaftohem me vendosjen e nja dy lidhjeve tek artikuj, tashmë, të botuar këtu në këtë blog.

Sistemi riprodhues femëror

Cikli menstrual

——————————————–