“Eksperimentimi me Kafshët” është sinonim i “Viviseksionit”?

“Eksperimentimi me Kafshët” është sinonim i “Viviseksionit”?

Domethënia e një fjale atribuohet mbi bazën e etimologjisë dhe të përdorimit. Nga pikëpamja etimologjike, viviseksioni është një term që tregon vetëm ato teknika laboratorike për ushtrimin e të cilave kërkohet prerje e indit të kafshës in vivo (nën anestezi të përgjithshme apo zonale); pra nuk i përmbledh të gjitha metodat eksperimentale që nuk kanë të bëjnë me prerjen e indit të kafshës.

Nga pikëpamja e përdorimit, në ambientin shkencor termi nuk është i pranishëm, duke qenë se nuk jep indikacione me vlerë mbi tipin e eksperimentit që është kryer. Në disa ambiente, mbi të gjitha “animaliste” (kafshiste), përdoret si sinonim i eksperimentimit me kafshët in toto.

Është një taktikë për të përftuar një reaksion emocional tek lexuesi/dëgjuesi, duke qenë se evokimi i  “prerjes”, “plagës” dhe “gjakut” sjell, gjithnjë, në mendje pamje negative.

Natyrisht ne e kundërshtojmë fortësisht atë lloj përdorimi, duke qenë jokorrekt etimologjikisht dhe duke evokuar një pamje të shtrembëruar të eksperimentimit me kafshët; dhe i mbetemi kuptimit të ngushtë të termit që edhe pse është pak i nevojshëm, është padyshim më i saktë.

Për çfarë shërben eksperimentimi me kafshët?

Për të kryer kërkime shkencore, natyrisht. Kërkimi mund të kryhet në mënyra të ndryshme: thjesht për kuriozitet intelektual pa aplikim, të paktën jo të menjëhershëm ( për shembull, dua të kuptoj se si arrin të orientohet një milingonë); për teste farmakologjike dhe toksiciteti etj etj.

Reklama

Injorantët e quajnë “viviseksion”

Injorantët e quajnë “viviseksion”.

Do të përpiqem që të qartësoj disa gjëra, sepse konfuzioni i përgjithshëm i prodhuar (gjeneruar) nga “animalistët” (kafshistët) është vërtet shumë i madh. Për të kuptuar shkencën, por edhe për të  kuptuar argumentet që jepen dhe merren, janë thelbësorë përkufizimet (definicionet).

Konsiderohet Eksperimentim tek Kafshët totaliteti i eksperimenteve të kryhen  mbi kafshët. Është një bashkësi e gjerë dhe heterogjene që përfshin edhe eksperimente të thjeshtë (mirëfilli) vëzhgimi etologjik që nuk kanë të bëjnë fare me ndërhyrje mbi organizmin e kavies së studiuar, siç është për shembull seria e eksperimenteve të kryer nëpërmjet kafazit të famshëm të Skinner-it.

Viviseksioni nuk është gjë tjetër veçse një nënbashkësi e Eksperimentimit me Kafshët. Sikundër mund të kuptohet edhe nga emri, viviseksioni përfshin ato eksperimente që kanë të bëjnë me diseksionin (prerjen) për së gjalli të kavies. Në përgjithësi bëhet fjalë për eksperimente të interesit fiziologjik; pjesa më e madhe e njohurive të Fiziologjisë së Kafshëve është përftuar nëpërmjet viviseksioni(mi)t.

Duhet thënë se “viviseksion” (gjallëprerje) nuk është një term i përdorur ndër shkencëtarë dhe kërkues shkencorë dhe nuk shfaqet në publikimet shkencore duke qenë se është një infoormacion jo i saktë: nuk i komunikon shkencëtarit asgjë nga ato që i interesojnë. Në publikimet shkencore, informacioni i parë që duhet të komunikohet është ai mbi modelin eksperimental të përdorur (apo studim in vivo, apo në seksione, apo i sjelljes), dhe në vijim përshkruhet saktësisht procedura e ndjekur. Duke i thënë një shkencëtari “kam bërë një eksperiment viviseksionimi”, atij nuk i komunikohet asgjë.

Testet toksikologjike përbëjnë një tjetër nënbashkësi të Eksperimentimit tek Kafshët; atë të nevojshme për të siguruar jo-toskicitetin e një produkti (farmaceutik apo kozmetik) para se ai të hyjë në treg. Testet toksikologjike përbëjnë interes sidomos në fushën (rrethin) e Farmakologjisë.

Shumë persona, të hutuar dhe të keqinformuar për shkak të mistifikimeve të propagandës “animaliste” (unë meqë nuk gjej, di, një term ekuivalent në shqip këshilloj si ekuivalent termin: kafshistë [apo edhe shtazarakë!] ), janë të bindur se eksperimentimi me kafshët konsiston ekskluzivisht në teste toksikologjike dhe për më tepër e quajnë me termin e pahijshëm “viviseksion”(gjallëprerje). Natyrisht zgjedhja e termit “viviseksion” është një lëvizje strategjike e propagandës antiviviseksioniste, duke qenë se një term i tillë evokon (ngjall) pamje të ashpra, përdoret me qëllim përfoljen, përçmimin, ngojimin e Eksperimentimint me Kafshët, in toto. Kjo hyn plotësisht në kuadrin e teknikave të propagandës së përdorur prej “animalistëve” (kafshistëve), që bazohen ekskluzivisht në përfshirjen emotive (emocionale) dhe në shtrembërimin e fakteve.

Viviseksioni (gjallëprerja)  nuk është veçse një pjesë e vogël e Eksperimentimit me Kafshët, sikundër prostitutat janë një pjesë e vogël e femrave… ta quash eksperimentimin me kafshët “viviseksion”, është një lloj sikur t’u drejtohesh femrave (grave) duke i quajtur “prostituta”. Në të dyja rastet përdoret një term denigrues, që identifikon një pjesë për të shenjuar të tërën; dhe nëse e mendon mirë, është i njëjti qëndrim i racistëve ksenofobë që duke u bazuar në krime të kryer nga disa emigrantë nxjerrin përfundime dhe gjykime mbi një popull të tërë.

Kulmi është se të indoktrinuarit e propagandës “animaliste” (kafshiste) përfundojnë duke akuzuar kërkuesit shkencorë se zgjedhin një term zëvendësues, më të butë, si “eksperimentim me kafshët” për të shmangur termin “viviseksion”.

Mund të kundërshtohet duke thënë se gjuha i nënshtrohet përditësimeve (azhurnimeve) të vazhdueshme që bazohen në vëzhgimin e mënyrës se si populli e përdor një fjalë, prandaj nëse njerëzit përdorin kryesisht termin “viviseksion” për të treguar gjithësinë (bashkësinë) e eksperimenteve të kryer mbi kafshët, atëherë duhet promovuar përkufizimi i ri i termit, edhe pse objektivisht dhe etimoligjikisht  jo e saktë.

Objektivisht Kërpudhat nuk janë Bimë, edhe pse pjesa më e madhe e njerëzve i përkufizojnë si të tilla; Merimangat nuk janë Insekte, edhe pse pjesa më e madhe e njerëzve i përkufizojnë si të tilla e me radhë e me radhë. Do të ishte më korrekte që gjirafat të quheshin kokodrilë duke qenë se këto sy lloje kafshësh ndahen mes tyre nga një distancë filogjenetike shumë më e vogël krahasuar me atë që ekziston mes taxa-ve të renditura më sipër.

Ka nga ata që dëshirojnë modifikimin e gjuhës për ta përshtatur me injorancën e popullit, ne në të kundërt, përkëdhelim idenë e një pasurimi të gjuhës për të mësuar popullin dhe rritur erudicionin e tij.

Njohja e gjuhës ndihmon në dallimin e (njohjen mes) koncepteve.

Oruelli e kishte kuptuar, dhe është për këtë që në distopinë e tij teorizon Neogjuhën, shkatërrimin (modifikimin) e qëllimshëm të gjuhës si instrument fuqie (pushteti) mbi popullin. Ta quash Eksperimentimin me Kafshët “viviseksion” është një shembull i shkëlqyer Neogjuhe.

© In Difesa della Sperimentazione Animale

© Rinstinkt,  për përkthimin në shqip