Sifilizi; sëmundja luetike

Sifilizi

Sifilizi është një sëmundje infektive e shkaktuar nga baktere të llojit Spirocheta. Bakteri kryesor që është përgjegjës për sëmundjen e sifilizit është Treponema pallidum pallidum.

Spirochetat janë baktere Gram negativë, me një trup në formë spirale dhe me një endoflagjel boshtor i cili përshkon të gjithë trupin e bakterit duke kaluar nëpër protoplazmën e këtij.

Treponema pallidum

Treponema pallidum

Treponema pallidum është një bakter mikroaerofil, dhe zotëron një veshje të jashtme që e mbron nga kundërtrupat e prodhuar nga qelizat e sistemit imunitar.

 

Mënyra e transmetimit të sifilizit

Infeksioni sifilitik transmetohet kryesisht nëpërmjet raporteve seksuale; të paktën ky është modaliteti tipik i transmetimit. Ekziston, megjithatë, edhe një transmetim transplacentar, nga nëna tek fetusi, i cili transmetim shkakton sifilizin e bashkëlindur.

 

Sifilizi parësor

Sifilizi parësor verifikohet rreth tre javë pas kontaktit me një subjekt të infektuar. Dëmtimi kryesor që vihet re është një dëmtim i vetëm, i fortë, që nuk shkakton dhimbje, i ngritur, me një ngjyrë të kuqe dhe që në gjuhë të huajë shpesh emërtohet chancre. Ky dëmtim verifikohet në vendin e hyrjes së treponemës në trup, që mund të jetë në epitelin e penisit, të qafës së mitrës, apo të murit të vaginës…

Sifiloma zhduket vetvetiu në harkun e 3-6 javëve. Megjithatë Treponema pallidum përhapet në të gjithë trupin e individit të infektuar, dhe këtë e bën nëpërmjet qarkullimit hematik apo linfatik. Kjo përhapje ndodh edhe para shfaqjes së sifilomit parësor.

 

Sifilizi dytësor

Verifikohet nga 2-10 javë pas dëmtimit luetik parësor (sifilizit parësor), dhe i detyrohet përhapjes dhe shumimit të bakterit në brendësi të lëkurës dhe të indeve muko-lëkurorë të organizmit të individit të prekur.

Sifilizi dytësor verifikohet në rreth 75% të pacientëve të patrajtuar.

Karakteristika të sifilizit dytërsor janë dëmtimet makuloze dhe papulare që prekin shpesh pëllëmbët e duarve dhe shputat e këmbëve. Pa harruar dëmtimet e shumta që shfaqen në pjesët e lagështa të lëkurës, si në zonat anogjenitale apo në zonën e sqetullave.

Dëmtime në shputën e këmbës - sifilizi dytësor

Dëmtime në shputën e këmbës – sifilizi dytësor

Të gjitha këto dëmtime sipërfaqësore, që nuk shkaktojnë dhimbje, përmbajnë në brendësi të tyre spiroketa dhe për këtë shkak janë të natyrës infektive.

Gjatë sifilizit dytësor pacienti ka edhe linfoadenopati, temperaturë të gradës së moderuar dhe humbje peshe.

Pas kalimit të sifilizit dytësor pacienti futet në një fazë “qetësie” të sëmundjes.

 

Sifilizi tretësor

Sifilizi tretësor është një stad i rrallë, që verifikohet kur pacienti nuk ka në dispozicion kurat e nevjoshme mjekësore – zakonisht pas një stadi qetësie që zgjat 5 apo mës humë vite.

Sifilizi tretësor shfaqet në tre mënyra kryesore: 1) Sifilizi kardiovaskular; me aortit sifilitik, ku shfaqet një zgjerim i rrënjës dhe i harkut të aortës, i cili mund të shkaktojë një pamajftueshëri të valvulës aortike dhe aneurizma të aortës proksimale. 2) Neurosfilizi, i cili mund të jetë simptomatik ose jo simptomatik – e që gjithsesi në rast se spiroketat kanë mbërritur në sistemin nervor qëndror duhet trajtuar me antibiotikë. 3)Sifilizi tretësor beninj, i cili karakterizohet nga formimi i gomave në pjesë të ndryshme të trupit. Këto dëmtime me shumë gjasa janë të lidhura me zhvillimin e një hiper-ndjeshmërie të vonuar të sistemit imunitar ndaj baktereve.

 

Sifilizi i bashkëlindur

Ky lloj sifilizi verifikohet, siç e përmenda në fillim, në rastet kur kemi kalim të bakterit në fjalë në mënyrë vertikale, nga nëna tek fëmija, nëpërmjet placentës. Transmetimi nënë-fëmijë është më i shpeshtë gjatë sfilizit parësor dhe dytësor, kur numri i baktereve që qarkullojnë është më i lartë.

[Nëse postimi të pëlqeu, për të qëndruar i/e azhornuar, mos harro të vendoshësh një “Like” tek faqja e blogut në Facebook.]

—————————————————————————

 

Mikrobiologji: Treponema pallidum dhe Sifilizi

Treponema pallidum dhe sëmundja e sifilizit

Morfologjia mikroskopike

I hollë, me trup të valëzuar, gram negativ.

Identifikimi i bakterit të sifilizit

Trupi me natyrë të hajthme i Treponema pallidum-it bën që  shpesh të jetë i padukshëm në ngjyrosjen e Gram-it. Materialet e nxjerra nga plagët që mendohet se janë sifilitike mund të ekzaminohen në mikroskopi me fushë të errët për të parë për praninë e bakterit. Për zbulimin e patogjenit mund të përdoren edhe sondat e ADN-së. Infeksioni mund të përcaktohet (apo konfirmohet) duke përdorur teste serumologjike për të detektuar kundërtrupa kundër Treponema pallidum-it.

Treponema pallidum

Habitati i bakterit të sifilizit

Njerëzit janë pritësit e vetëm të T. pallidum-it.

Faktorët e virulencës të bakterit të sifilizit

Aftësia e patogjenit për tu fiksuar tek qelizat epitetliale. Proteinat në membranën e jashtme të Treponema pallidum-it induktojnë një përgjigje inflmatore tek pritësi, duke shpënë në dëmtimin e indit.

Sëmundja e sifilizit

Infektimi me Treponema pallidum shkakton sifilizin, që është një sëmundje seksualisht e transmetueshme. Sëmundja ka tre stade të veçuara, të ndara nga periudha të heshtura. Sililizi primar ndodh brenda 3 muajsh nga infeksioni dhe shënjohet nga fomimi i një ulçere (skërfitjeje) në vendin e infektimit. Sifilizi dytësor shfaqet nga pak javë deri në disa muaj më vonë dhe shënjohet nga temperatura, dhimbje koke, dhimbje fyti, limfoadenopati dhe një ekzantemë e kuqe apo kafe që shfaqet në të gjithë sipërfaqen lëkurore. Sikundër ulçera (sifilomi), edhe lëndimet e tjera zhduken vetvetiu brenda pak javësh. Ndërlikime të sifilizit dytësor mund të shfaqen në kocka, në folikulat e flokëve, nyje, sy, mëlçi dhe tru dhe mund të qëndrojë me vite të tëra. Sifilizi i tretë ndodh apo shfaqet në 30% të rasteve të sifilizit të patrajtuar – shpesh disa vite më vonë – dhe shënjohet nfa tumore të fryrë të quajtur guma, sëbashku me ndërlikime nervore dhe kardiovaskulare. Sifilizi i trashëguar ndodh kur Treponema pallidum-i kalon nga qarkullimi i femrës shtatzënë në placentë, duke infektuar kështu fetusin dhe duke shkaktuar një varietet të gjerë simptomash.

Kontrolli dhe trajtimi i sifilizit

Trajtimi kryesor bëhet me anë të penicilinës G. Kontrolli i sëmundjes bëhet gjithashtu duke detektuar dhe trajtuar kontaktet seksuale të pacientëve sifilitikë. Përdorimi i kondomëve e zvogëlon por nuk e zhduk problemin (e infektimit) duke qenë se Treponema pallidum mund të infektojë vende që normalisht nuk mbrohen nga kondomi.

© Rinstinkt 2012, mbi tekstin