Shock / shoku

Shoku (Shock-u)

Me termin “shok” (shock nga anglishtja; apo choc nga frëngjishtja) kihet parasysh një gjendje mjaft e rrezikshme për organizmin në të cilën fluksi i gjakut nëpër indet e trupit është jashtëzakonisht i reduktuar.

Ky reduktimi i fluksit të gjakut nëpër organe u shkakton këtyre probleme të rënda, sidomos kur janë shumë të ndjeshme ndaj variacioneve të presionit të gjakut dhe ngopjes së këtij me oksigjen.

Në shumicën e rasteve shoku ka një origjinë kardiovaskulare; në të cilën gjendje ekziston një zvogëlim i presionit (të gjakut) arterioz.

Megjithatë shoku mund të zhvillohet edhe në raste kur kemi një zvogëlim të vëllimit të gjakut që qarkullon nëpër enët e gjakut, apo kur këto të fundit janë jashtëzakonisht të zgjeruara, çka ndodh në raste të lirimit me tepricë të disa mediatorëve kimikë mjaft specifikë, si në raste infeksioni nga mikroorganizma.

Po ashtu gjendja e shokut mund t’i detyrohet edhe një dobësie të zemrës, pra një paaftësie për t’u tkurrur siç duhet, apo një pengese ndaj rrjedhjes së gjakut nëpër enët e tij, apo edhe kombiminimit të faktorëve të treguar më sipër.

Faktorët e mësipërm, mund të kenë nga ana e tyre një origjinë specifike. Për shembull, një zvogëlimi vëllimit të gjakut, vjen si pasojë e një reduktimi të vëllimit të lëngjeve në organizëm, çka mund të vijë nga një e vjellë, nga diarrea, nga humbje hematike si në raste hemorragjie.
Një paaftësi e zemrës për të puunuar siç duhet mund të vijë nga një infarkt i miokardit, pra muskulit të zemrës, duke humbur aftësinë e tkurrjes, e kështu duke qenë i paaftë në tërësinë e tij për ta popmuar gjakun drejtë aortës.

——————————————————————————————-

Etj.

Funksioni i zemrës dhe qarkullimi i gjakut

Funksioni i zemrës dhe qarkullimi i gjakut

Zemra e njeriut është një pompë boshe, në formë koni, e vendosur prapa derrases së kraharori, ku qëndron mbi diafragmën. Madhësia e zemrës ndryshon në varësi të madhësisë së trupit, por përmasat mesatare tek i rrituri janë afërsisht 14 cm në gjatësi dhe 9 cm në gjerësi.

Gjaku fillimisht hyn në veshoren e djathtë nëpërmjet dy venave të mëdha të cilat sjellin gjakun nga pjesa e sipërme dhe poshtme e trupit. Gjaku që hyn në veshoren e djathtë është varfër me oksigjen, duke qënë se kthehet në zemër pasi ka furnizuar(ushqyer) pjesë të ndryshme të trupit(me oksigjen dhe jo vetëm).

Gjaku kalon nga veshoret,  në barkushen e djathtë e të majtë
Gjaku kalon nga veshoret në barkushen e djathtë e të majtë

Më pas, gjaku lëviz nga veshorja e djathtë në barkushen e djathtë, duke kaluar nga valvula tri-kllapëshe. Valvula parandalon kthimin mbas të gjakut, nga barkushja e djathtë në veshoren e djathtë, duke krijuar/siguruar rrjedhjen një drejtimëshe të tij.

Kur gjaku ndodhet në barkushen e djathtë, muskuli i zemrës e pompon atë(gjakun) drejt mushkërive. Gjaku kalon nëpër arteriet mushkërore drejt mushkërive, ku lëshon dioksidin e karbonit CO2 dhe fiton oksigjen O2 dhe më pas kthehet në zemër.

Gjaku kthehet në zemër nëpërmjet venave mushkërore që të çojnë në veshoren e majtë. Kur veshorja e majtë tkurret, gjaku kalon nëpër valvulën dy-kllapëshe drejt barkushes së majtë.

Nga barkushet, gjaku kalon në arteriet mushkërore (gjak i pasur me CO2) dhe në aortë (gjak i pasur me O2).
Nga barkushet, gjaku kalon në arteriet mushkërore (gjak i pasur me CO2) dhe në aortë (gjak i pasur me O2).

Barkushja e majtë tkurret dhe e shtyn gjakun e pasur me oksigjen drejt trupit. Gjaku kalon nëpër Aortë, që është një arterie e madhe me degëzime të shumta, të cilat e shpërndajnë gjakun në cdo pjesë të trupit.

Dhomat e zemrës punojnë në harmoni. Ndërsa tkurren muret e veshoreve, muret e barkusheve qetësohen dhe kur tkurren muret e barkusheve, qetësohen ato të veshoreve. Zemra bën zhurmën tipike (dup-dup), për shkak të tkurrjes dhe qetësimit të muskujve që rrethojnë dhomat e zemrës dhe për shkak të hapjes dhe mbylljes se valvulave.

[Të pëlqeu postimi? Nëse po, atëhere mos harro të vendoshësh një “Like” tek faqja e blogut në Facebook.]

——————————————————————————————