Hemorragjitë e aparatit gastrointestinal

Hemorragjitë e aparatit gastrointestinal

Hemorragjitë e aparatit gastrointestinal janë një problem klinik i rëndësishëm në mjekësi dhe që kryesisht godasin pacientë të moshuar, aop pacientë që pinë alkoll apo përdorin NSAID, pra ilaçe antiinfiamatore jo steroidike.

Hemorragia gastrointestinale është një simptomë dhe jo një sëmundje, dhe kjo na detyron që të kontrollojnë dhe kërkojmë në mënyrë aktive për shkakun e hemorragjisë, sepse duke zgjidhur problemin fillestar parandalojmë hemorragji të tjera.

Në mënyrë skematike hemorragjitë e traktit gastrointestinal ndahen në hemorragi të larta dhe hemorragji të ulëta. Ato të lartat përfaqësojnë rreth 80% të të gjitha hemorragjive g.i. dhe ndodhin në ezofag, në stomak, në duodenum deri në këndin e Treitzit. Hemorragjitë që godasin aparatin g.i. nën këndin e Treitzit quhen hemorragji të ulëta g.i. Këto të fundit përfshijnë hemorragjitë e zorrës së hollë, të kolonit dhe rektumit (tek kjo pjesë e fundit janë edhe më të shpeshta).

mallory-weiss-tear-and-GI-bleeding

Skemë ilustruese e hemorragjive g.i.

Hemorragjitë e larta g.i.
Shkaqet më të shpeshta janë ulçera peptike, variçet e ezofagut, dhe më pas edhe gastriti i shkaktuar nga ilaçet, si edhe sindroma Mallory-Weiss.

Shenjat dhe simptomat e hemorragjive g.i. të larta janë: hemetemeza (vjellja e gjakut me ngjyrë të kuqe të ndezur), melena (që është kalimi i mbetjeve fekale të errëta nëpërmjet rektumit; melena tregon se gjaku në brendësi të traktit g.i. ka qëndruar një kohë të mjaftueshme dhe ka pësuar një retje të pjesëshme; melena është një shenjë që tregon se hemorragjia me shumë probabilitet është e traktit g.i të lartë.).

Një shenjë tjetër e hemorragjive g.i. të larta ka të bëjë me shenjat hemodinamike, që janë në lidhje të drejtëpërdrejtë me sasinë e gjakut të humbur nga hemorragjia. Nëse humbja është e madhe do të ketë patjetër një reflektim edhe në shenjat hemodinamike, dhe kështu pacienti mund të shfaqi hipotension, takikardi, djarsitje, sikundër në raste të rënda mund të ketë edhe një shok të mirëfilltë hemorragjik.

Një element i rëndësishëm që duhet patur parasysh është shpejtësiia e humbjes hematike. Nëse një pacient humbet nga një pikëz gjak çdo ditë, pra një gjakderdhje e ngadaltë, organizmi i tij ka gjithë kohën e nevojshme për t’u përshtatur. Ndaj në këto raste tjetërsimet hemodinamike nuk do të jenë evidente. Tjetër gjë ndodh në rast se humbja hematike e pacientit është imediate, pra një sasi e lartë në një kohë të shkurtër. Në këtë rast organizmi i pacentit nuk arrin të përshtatet me sasinë e reduktuar të hemoglobinës dhe patjetër që do të shfaqi simptomat e sipërpërmendura.

Në rast të një hemorragjie g.i. të lartë, ajo që duhet bërë është që së pari të kryhet një vlerësim i pulsit dhe i presionit të pacientit. Më pas e rëndësishme është që të restaurohet masa hematike e humbur si dhe të stabilizohet gjendja hemodinamike e paciientit (zakonisht nëpërmjet një transfuzioni). Më pas duhet të identifikohet vendi i gjakderdhjes/hemorragjisë dhe më pas të merren masa terapeutike për të ndaluar këtë hemorragji.

 

Hemorragjithë e ulëta g.i.
Këto kanë si shkaqe kryesore: sëmundjen divertikulare të kolonit, angiodisplazitë, si dhe sëmundjet kronike infomatore intestinale. Të tjera shkaqe janë carçinomi i kolonit dhe rektumit, ragadet anale si dhe hemorroidet.

Shenjat dhe simptomat e hemorragjive g.i. të ulëta janë: hematochezia, apo rektoragjia (pra kalimi i gjakut të kuq të ndezur nëpërmjet rektumit dhe anusit.). Duhet thënë se pjesa më e madhe e humbjeve të gjakut në këtë rajon janë me entitet të ultë dhe vetëkufizuese.

 

 

Të pëlqeu postimi?
Vendos një “Like” tek Faqja e Blogut në Facebook

 

Reklama

Gërgërima e stomakut dhe zorrëve – Procesi peristaltik

Gërgërima e stomakut dhe zorrëve – Procesi peristaltik

Të gjithëve u ka ndodhur që të ndihen në siklet nga ndonjë zhurmë e shkaktuar gna stomaku i vet bosh… Ajo që duhet të them menjëherë është se nuk ka asgjë për t’u turpëruar; zhurmat e krijuara nga stomaku, apo tkurrjet e tij dhe të zorrëve, janë më se normale – janë pra, një proces fiziologjik, të paktën brenda njëfarë mase. Në të kundërt, kur gërgërima e stomakut dhe e zorrëve mungon, kjo është një shenjë se diçka nuk shkon me tubin tretës, duke shërbyer si shenjë për bllokimin e zorrëve apo për gjendje të tjera patologjike.

Stomaku është një nga organet, një nga pjesët, e tubit tretës, që fillon me gojën dhe përfundon me anusin. Tubi tretës është i gjatë rreth 9 metra. Njëri ekstremitet shërben për hyrjen e ushqimit, tjetri për daljen e mbetjeve; në mes një sërë organesh, gjëndrash ndihmëse dhe sekrecionesh, përpunojnë ushqimin duke e shëndërruar atë në mënyrë që të mund të thithet.

Skemë e procesit peristaltik

Skemë e procesit peristaltik

Gërgërima e stomakut dhe zorrëve shkaktohet nga tkurrja e muskujve të lëmuar që genden në muret e këtyre organeve. Ky proces merr emrin peristalsë, apo proces peristaltik dhe shërben pikërisht ër të transportuar ushimin nga një ekstremitet tek tjetri, dhe gjithashtu për ta përzierë atë me sekrecionet e prodhuara nga stomaku, mëlçia, pankreasi etj. Peristalsa në vetvete nuk është gjë tjetër veçse valë tkurrëse, të ngjashme me mënyrën se si lëviz kërmilli apo edhe krimbi.

Kur zorrët janë të mbushura me ushqim, gërgërima e tyre normale, nuk dëgjohet edhe aq shumë, aq sa është i nevojshëm stetoskopi për ta përforcuar zhurmën. Ndërsa kur zorrët dhe stomaku janë bosh, gërgërima e prodhuar nga procesi peristaltik është më “e dukshme” meqë ajri dhe lëngjet e gjendura aty në njëfarë mënyre përforcojnë tejçimin e tingujve.

Kështu, gërgërima e stomakut apo e zorrëve mund të shërbejë si një indikator për faktin se individi ka nevojë për ushqim.

 

[Nëse postimi të pëlqeu, dhe do të qëndrosh i/e azhornuar, mos harro të vendoshësh një “Like” tek faqja e blogut në Facebook.]

Rreze x abdominale

Rreze x abdominale

Është një ekzaminim me rreze X i abdomenit (në gjuhën popullore: barkut).

Rrezet X mund të tregojnë nëse një organ i caktuar i zgavrës abdominale është zmadhuar dhe mund të detektojë/evidentojë trupa të huaj të gëlltitur në mënyrë aksidentale ose jo, në traktin tretës.

Rrezet X mund edhe të tregojnë e përdallojnë zona të mbushura me lëng apo me gaz: pjesë të zorrëve të zgjeruara që përmbajnë lëng zakonisht janë shenjë e një obstruksioni, pra pengese për lëvizjen normale të kimës (ushqimit në tretje e sipër). Ndërsa prania e gazit jashtë zorrëve, në periotoneum, është shenjë e një shpimi (perforacioni) të tubit tretës.

Kalciumi i cili është një material që nën rreze X shfaqet opak, është i pranishëm kryesisht në gurët e veshkave, apo të traktit urinar. Gjithashtu mund të gjendet edhe në gurët e fshikëzës së tëmblit dhe në murin e aortës abdominale me aneurizmë.

 

Akalasia

Akalasia

Akalasia është një gjendje e rrallë dhe me shkaqe të panjohura në të cilën muskujt e ezofagut të poshtëm, pra muskujt që gjenden në lidhjen mes ezofagut dhe stomakut, nuk arrijnë të relaksohen, duke shkaktuar si pasojë një ngushtim që e bën pothuaj të pamundur kalimin e ushqimit për në stomak.
Ndërkohë, njëkohësisht me ngushtimin e ezofagut në afërsi të kardiasit, ndodh edhe zgjerimi i pjesës sipër ngushtimi. Një gjendje e këtillë shkakton vështirësi dhe dhimbje në gëlltitje e gjithashtu dhimbje në pjsën e poshtme të kraharorit apo në pjesën e sipërme të abdomenit.

Për të hetuar, apo konfirmuar një gjendje të tillë të ezofagut realizohet një hetim me rreze x apo një gastroskopi.

Ndonjëherë për të kuruar akalasinë kërkohet edhe prerja e disa prej muskujve të ezofagut në afërsi të sfinkterit të kardiasit.

Gurët në fshikëzën e tëmthit

Gurët në fshikëzën e tëmthit – (Gurët në tëmth)

Vreri i sekretuar nga qelizat hepatike dhe mëpastaj i rezervuar në fshikën e tëmthit është i nevojshëm për të patur një tretje të efektshme të ushqimeve.

Lëngu tëmthor aktivizon lipazën pankreatike, neutralizon acidin klorhidrik me prejardhje nga stomaku, lehtëson thithjen e lyrave në zorrën e hollë, ekstion lëvizjet peristaltike të zorrëve dhe ka, gjtihashtu, një aksion antiseptik mbi florën intestinale.

fshikeza e temthit dhe pankreasiNë fshikën e tëmthit mblidhet rreth një litër vrer në ditë. Në fshikëz falë mureve të kësaj të fundit, lëngu tëmthor pasurohet me mukus të sekretuar pra, ngamukoza e fshikëzës së tëmthit. Gjithashtu, falë thithjes së një pjese të mirë të ujit dhe të kriprave minerale, bilirubina*, kripërat tëmthore**, enzimat dhe substancat lyrore që formojnë lëngun tëmthor përqëndrohen.

Disfunksionet e fshikëzës së tëmthit, apo disfunksione të lidhen me funksionin normal të kësaj, shkaktojnë probleme të tretjes. Ndër to janë, infiamacioni, infeksione bakterore, shqetësime funksionale të fshikëzës së tëmthit, apo funksionimi jo i rregullt i sfinkterit të koledokut.

Gjithsesi, promblim më i përhapur dhe më i shpeshtë mbetet ai i gurëve të tëmthit (në tëmth). Gurët që krijohen në fshikëzën e tëmthit kanë norigjinë kimike apo të formuar nga akumulimi i kolesterolit. Gurët e tëmthit mund të lindin në mënyrë të vetvetishme ose si pasojë e një infeksioni.

Prekin rreth 25% të grave dhe 12% të burrave nën moshën 60 vjeç.

Prania e gurëve në tëmth jo gjithnjë krijon shqetësime, apo pasoja domehtënëse. Shumë persona i kanë pa paraqitur ndonjëfarë simptomatologjie.

Por, ndonjëherë, ndonjë “gur” bllokon duktin cistik, apo bllokon sfinkterin e kolodokut duke penguar derdhjen në duodenum të vrerit dhe lëngut pankreatik. Në këtë rast shfaqen simptomat.

Zakonisht kryhet një operacion kirurgjik ose litotripsia***.

* Bilirubina – pigment i lëngut të tëmthit që vjen nga transformimi apo shkatërrimi hemoglobinës.
** Kripëra tëmthore – kripëra me natrium të acideve glikolik dhe taurokolik.
*** Thyerja, fragmentimi apo shkrirja e “gurit” nëpërmjet ultratingujve.

© Rinstinkt 2013