Njerëzit që vuajnë nga depresioni shprehen ndryshe nga njerëzit e tjerë…

Njerëzit që vuajnë nga depresioni e përdorin gjuhën, pra të folurit dhe të shkruarit, ndryshe nga njerëzit e tjerë…

Ndoshta të gjithë e dinë se depresioni (sëmundja e depresionit, dhe jo thjeshtë një ndjenjë mërzie kalimtare) shkakton ndryshime tek mënyra se si njerëzit sillen, si ndërveprojnë me të tjerët, se si, sa dhe kur flenë gjumë etj.

Por ndoshta asnjë nuk e di se depresioni ndyshon edhe mënyrën se si individi flet, shkruan dhe shprehet. Dhe ky ndryshim në mënyrën e të folurit natyrisht që ndikon në mënyrën se si të tjerët na perceptojnë.

Shkencëtarët janë përpjekur prej kohësh që të hetojnë këtë bashkëlidhje mes depresionit dhe ndryshimeve që individët pësojnë në mënyrën se si ata shprehen, por kjo ka qenë një punë e vështirë deri para pak kohësh, sepse analizat gjuhësore, pra analizat linguistike, kryheshin duke lexuar dhe duke mbajtur shënime – që natyrisht për të realizuar studime domethënëse me monstra të mëdha kërkon një kohë të gjatë dhe një impenjim tepër të ekzagjeruar.

Ndërsa në ditët e sotme këto analiza/hetime bëhen më të thjeshta falë teknologjisë dhe metodave kompjuterike që janë të afta ta analizojnë tekstin, apo pjesë të gjëra teksti, në pak minuta.

Dhe kështu mbërrijmë tek studimi në fjalë, që është botuar në Clinical Psychological Science, dhe që ka identifikuar një klasë fjalësh që mund t’i ndihmojnë shkencëtarët në parashikimin nëse dikush është duke vuajtur nga depresioni apo jo. Thekoj: mund, sepse këto parashikime janë akoma tepër rudimentale dhe kanë nevojë për zhvillim të mëtejshëm dhe për rafinime të mëtejshme të medotës.

Cilat janë zbulimet?

Individët që vuajnë nga depresioni përdorin një sasi të ekzagjeruar fjalësh që përçojnë emocione negative.

Individët me simptoma depresioni e përdorin më shumë përemra vetorë të vetës së parë njëjës, si për shembull: ‘unë’, ‘vetvetja’, ‘mua’. Gjithashtu përdorin më pakë përemra vetorë si ‘ata’ apo ‘ato’.  ( Stephanie Rude, Eva-Maria Gortner & James Pennebaker (2004) Language use of depressed and depression-vulnerable college students, Cognition and Emotion, 18:8, 1121-1133, DOI: 10.1080/02699930441000030 )

Ky model i përdorimit të përemrave vetorë nga personat që vuajnë nga depresioni sugjeron se këta individë janë më shumë të fokusuar tek vetvetja, dhe më pak tek të tjerët, ose më pak të ndërlidhur me të tjerët.

Studime të mëparshme kanë treguar se përemrat janë më të saktë në identifikimin e depresionit në krahasim me fjalët që konotojnë emocione negative. Pra krahasojmë përdorimin e vetëm fjalëve me emocione negative dhe përdorimin e vetëm përemrave, këto të fundit janë më të sakta në identifikimin e depresionit.

(Dihet se ‘ruminacioni’ apo më shqip ripërtypja, pra të menduarit në vazhdimësi mbi problemet personale, si dhe izolimi shoqëror janë karakteristika të shpeshta të depresionit.)

depresioni ndryshimet në mënyrën e të shprehurit dhe gjuhës

Depresioni, përveç ndryshimeve të tjera, shkakton edhe  ndryshime në mënyrën e të shprehurit dhe gjuhës

Për sa i përket stilit të të shprehurit, studiuesit dhe studimi në fjalë gjetën se, fjalët absolutiste, që përçojnë probabilitete absolute, si për shembull ‘gjithnjë’, ‘asgjë’, ‘plotësisht’ etj, janë identifikues më të mirë të forumeve që merren me shëndetin mendor.

(Studimi në fjalë përqëndrohej në analizën e tekstit prej 64 forumeve online që merren me shëndetin mendor, duke analizuar tekstin e 6400 anëtarëve.)

Në njëfarë mënyre këto rezultate priteshin prej shkencëtarëve, sepse individët me depresion kanë një pikëpamje të botës më bardhë e zi, krahasuar me individët e tjerë, dhe natyshisht kjo do të shfaqej edhe në stilin e tyre të gjuhës, të të shprehurit.

 

Studimi: In an Absolute State: Elevated Use of Absolutist Words Is a Marker Specific to Anxiety, Depression, and Suicidal Ideation

© Rinstinkt Blog 2018

Depresioni dhe zinku

Nivelet e zinkut në gjakun periferik dhe gjendja depresive (depresioni)

Sipas një meta analize të publikuar në 15 Dhjetor 2013 në Biological Psychiatry [*], sugjerohet se njerëzit që vuajnë nga depreioni kanë nivele më të ulëta të zinkut në qarkullimin periferik të gjakut. Kjo natyrisht në terma relativë, pra krahasuar me individë që gjatë studimit nuk ishin në depresion.

Thunderstorm - Arthur Dove (Wikipedia)

Thunderstorm – Arthur Dove (Wikipedia)

Gjithsesi kërkuesit shkencorë theksojnë se raporti fiziopatologjik mes sasisë së zinkut dhe efekteve mirëbërëse të suplementeve të këtij mbi shëndetin mendor të pacientëve në gjendje depresive duhet hetuar më thellë, me studime më të detajuara, të cilat mund të konfirmojnë përfundimisht dhe të specifikojnë elemente ende të paspecifikuar mirë, ose në të kundër të vënë në dukje ndonjë pasaktësi eventuale.

Ja se çfarë thuhet në abstraktin e studimit në fjalë:

Zinc is an essential micronutrient with diverse biological roles in cell growth, apoptosis and metabolism, and in the regulation of endocrine, immune, and neuronal functions implicated in the pathophysiology of depression. This study sought to quantitatively summarize the clinical data comparing peripheral blood zinc concentrations between depressed and nondepressed subjects.

Studimi tregon, kështu, një lidhje mes niveleve të ulëta të zinkut në qarkullimin hematik periferik – pra defiçencës së tij – dhe depresionit. Kjo tregohet nga të dhënat e meta analizës, dhe mbi të gjitha nga studimet mbi kafshët. Tek kafshët ku është induktuar një defiçencëpra mungesë e zinkut në organizëm është vënë re një sjellje e tyre e ngjashme me depresionin, e cila sjellje mund të “kthehet” mbrapsht falë shtimit të zinkut në dietën e subjekteve.

Për më tepër, të dhënat nga trialët klinikë preliminarë sugjerojnë se, zinku i shtuar në ndihmë të terapisë me antidepresivë mund të jap rezultate më të shpejta apo më efektive në përmirësimin e simptomave të depresionit.

Meta-analiza është analiza që i bëhet rezultateve dhe analizave të një sërë studimeve shkencore të botuara më parë. Pra një analizë e analizave, për të interpretuar nga një pikëvështrim tjetër një sërë të dhënash, të cilat përndryshe të para tek e tek, mund të mos sugjerojnë gjë, meqënëse kjo mënyrë të pari të studimeve nuk arrin të kapi fillin që ndonjëherë lidh studime të ndryshme.

Meta-analiza në fjalë përfshiu 17 studime të mëparshme, të cilat kishin matur nivelin e zinkut në gjakun periferik tek 1643 pacientë me depresiond dhe tek 804 subjekte kontrolli, pra subjekte pa depresion. Dhjetë nga këto studime ishin realizuar mbi subjekte psikiatrikë, ndërsa 7 mbi subjekte të përftuara nga komuniteti (normalë).

Autorët shpjegojnë edhe besueshmërinë/mundshmërinë biologjike të relatës nivele të ulëta zinku – gjendje depresive.

Autorët shpjegojnë se, zinku ka aktivitet anti-oksidues, ndihmon në ruajtjen e funksioneve dhe homeostazën e sistemit imunitar dhe atij hormonal. Për më tepër, zinku ka role të shumëfishta në rregullimin e cirkuiteve të hipokampusit dhe të cirkuitëve glutamat-ergjikë që kanë të bëjnë me rregullimin e afektivitetit dhe të funksioneve konjtive. Kështu, ndryshimet në homeostazën e zinkut mund të komprometojnë neuroplasticitetin dhe të kontribuojnë në rënien afat gjatë neurofiziologjike dhe psikiatrike të pacientit – shkruajnë autorët.

Gjithsesi vihen në pah edhe kufijtë e studimit, sikundër të çdo studimi tjetër. Cilësia e studimeve dhe rreziku për bias janë jo të barabartë mes studimeve të analizuara – thonë autorët. Më tej, vihet në dukje se, në disa nga studimet e analizuara nuk kishte të dhëna të mjaftueshme mbi përdorimin e antidepresivëve dhe mjekimet e tjera eventuale të njëkohshme. Edhe të dhënat mbi dietën dhe përdorimin e alkolit shpesh nuk ishin raportuar me saktësin të atillë që të mund të analizoheshin.

Përfundimi që autorët nxjerrin është:

Depression is associated with a lower concentration of zinc in peripheral blood. The pathophysiological relationships between zinc status and depression, and the potential benefits of zinc supplementation in depressed patients, warrant further investigation.

Mirëpo, përtej kufizimeve të cilat ekzistojnë në çdo studim, rezultatet sugjerojnë se depresioni është i bashkëlidhur me nivele të reduktuara të zinkut në gjakun periferik.

Gjetjet sugjerojnë nevojën për hetime të mëtejshme për të hetuar më në thellësi rolin potencial të zinkut në fiziopatologjinë e depresionit, dhe më tej rolin e tij eventual si suplement për pacientët në terapi mjekësore për depresionin.

Artikulli i cituar:

Zinc in Depression: A Meta-AnalysisWalter Swardfager, Nathan Herrmann, Graham Mazereeuw, Kyle Goldberger, Tetsuhiro Harimoto, Krista L. LanctôtBiological Psychiatry – 15 December 2013 (Vol. 74, Issue 12, Pages 872-878, DOI: 10.1016/j.biopsych.2013.05.008)

Rinstinkt, 2014

——————————————————————————–