Mikobakteret, Mycobacterium tuberculosis

Mikrobiologji: mikobakteret

Morfologjia e mikobaktereve

Mikobakteret janë bacile të gjatë e të hollë. Disa lloje prodhojnë forma filamentoze të gjata nga 10 deri në15 mikrometra. Janë gram pozitivë pavarësisht se nuk ngjyrosen me ngjyrosjen e Gramit për shkak të murit qelizor të pasur me lipide.

Disa lloje mikobakteresh janë saprofitë të patëkeq të shtresave sipërfaqësore të dheut apo komensalë në organizma të tjerë.

Mikobakterët që janë shkaktarë të patologjive të ndryshme tek njeriu mund të ndahen në dy grupe. Në grupin e parë, që quhet M. Tuberculosis complex, përfshihen M. Tuberculosis, agjent etiologjik i tuberkulozit tek njeriu; M. Africanum, variant i mikobakterit të tuberkulozit njerëzor; M. Bovis agjent etiologjik i tuberkulozit të lopëve, i transmetueshëm nëpërmjet rrugës ushqimore si mishi apo qumështi që nuk është pastorizuar.

Në grupin e dytë të quajtur Mycobacterium Other Than Tuberculosis (MOTT), pra mikobaktere jo-tuberkularë, futen mikobakterë të cilët mund ta infektojnë njeriun vetëm në kushte të favorshme, si në rastin e Imunodefiçencës së Fituar. Këtu futet edhe M. Leprae që është agjenti etiologjik i lebrës.

Mycobacterium tuberculosis

M. tuberculosis merret me rrugë ajrore. Kur mikobakteri i tuberkulozit gjendet në mushkëri shkakton një proses infiamator eksudativ, me një komponente vaskulare të konsderueshme, dhe me akumulim qelizash fagocituese, kryesisht makrofagë.

Makrofagët e mushkërisë fagocitojnë bakteret acid-rezistente dhe prezantojnë antigjenet tek linfocitet Th (ndihmës), duke i dhënë shkëndijën reaksionit imunitar.

Bakteret që mbijetojnë ndaj sulmit fillestar të makorfagëve shumëfishohen, në vakuolat brendaqelizore të makrofagëve, duke i vrarë këta të fundit. Më pas përhapen dhe shkaktojnë dëme në indet rrethues.

Ndërkohë reagimi imunitar shkon përpara. Shfaqen makrofagë të aktivizuar dhe linfocite T CD8+, pra citotoksikë specifikë, të cilët arrijnë të kufizojnë infeksionin tuberkular. Nga ana tjetër nmikobakteret nuk mund të shkatërrohen plotësisht, dhe kështu i jepet fillesë procesit infiamator kronik, i cili quhet edhe granulomatoz (apo thërrmijor). Procesi infiamator kronik paraqitet si një infiltrim qelizash monobërthamore që qarkojnë qelizat epiteloide dhe qelizat gjigande të Langhansit. Ky entitet infiamator merr emrin “tuberkul” apo gungëz nëse kërkojmë një ekuivalent shqip. Gungëza e infiamacionit kronik tuberkular qarkohet nga fibroza, ndërsa nëpjesën e vet më qëndrore i nënshtrohet nekrozës e mëpastaj precipitimit që kripërave të kalciumit.

Tek subjektet rezistentë procesi infiamator kronik, ose qëndron i lokalizuar ose maksimumi përfshin linfonyjet mediastinike satelite, duke formuar të ashtuquajturin kompleks parësor.

Nëse kompleksi parësor nuk sterilizohet plotësisht dhe përfundimisht, dëmtimi granulomatoz përkthehet në një infeksion kronik josimptomatik, i karakterizuar nga baktere të gjallë, që jetojnë edhe për dhjetra vite.

Në disa momente të caktuara të jetës personi që mban brenda vetes bacilet tuberkularë, pëson për një arsye apo një tjetër një defiçencë apo keqfunksionim të sistemit imunitar. Në këto raste ndodh riaktivizimi i kompleksit parësor dhe formimi i dëmtimeve granulomatoze të shumëfishta që mëpastaj bashkë-derdhen me nekrozë dhe lëngëzim të pjesës së vet qëndrore.

Dëmtimet granulomatoze mund ta derdhin përmbajtjen e vet edhe në qarkullimin e gjakut (kjo varet nga afërsia me enët e gjakut) duke shkaktuar shpërhapje të infeksionit tuberkular edhe në pjesë të tjera të mushkërise dhe më tej të vet organizmit – tuberkulozë e veshkave e kockave etj. Gjithashtu në këtë moment specifik të sëmundjes tuberkulare kihet edhe ekspektorat infektues.

Epidemiologjia

Tuberkulozi aktualisht është një patologji infektive që po rilind. Bakteri i tuberkulozit u zbulua nga Robert Koch në vitin 1882, në nder të të cilit quhet ndryshe edhe bacili tuberkular. Sëmundja e tuberkulozit deri më sot është mbajtur nën kontroll në vendet e zhvilluara, por nuk është arritur të zhduket.

Për sëmundjen e tuberkulozit është e rëndësshme verifikimi i pranisë së imunitetit qelizor specifik; gjë që realizohet nëpërmjet inokulimit intradermik të tuberkulinës – i ashtuquajturi reaksion i Mantoux-it.

Infeksioni tuberkular provokon zhvillimin e një hiperndjeshmërie të vonuar kundër antigjeneve të bakterit. Hiperndjeshmëria mund të evidentohet, siç përmendet më sipër, nëpërmjet testimit lëkuror me tuberkolinë. Pas rreth 2-4 javësh, injektimi intradermik i derivatëve të purifikuar proteinikë provokon shfaqjen e një “gungëze” të prekshme.

Testi pozitiv ndaj tuberkulinës tregon për një imunitet qelizor përkundrejt antigjenëve tuberkolarë, por nuk jep mundësi për të përdalluar mes infeksionit dhe sëmundjes së mirë-zhvilluar.

 

[Nëse postimi të pëlqeu, dhe do të qëndrosh i/e azhornuar, mos harro të vendoshësh një “Like” tek faqja e blogut në Facebook.]

————————————————————————————–

 

Reklama

Një shpresë e re kundër tuberkulozit

Një shpresë e re kundër sëmundjes së tuberkulozit

mycobacterium tubercolosisQuhet epimerazë dhe mund të jetë çelësi për fitoren e luftës ndaj tuberkulozit.

Epimeraza është një enzimë e përfshirë në sintezën e murit qelizor të Mycobacterium tubercolosis, mikroorganizmit përgjegjës për sëmundjen e tuberkulozit. Lajmi i mirë është se një grup biologësh strukturorë të Universitetit të Pavias arriti të përshkruaj në detaje strukturën molekulare të enzimës dhe këto të dhëna mund të përdoren tani për të filluar dizenjimin e ilaçeve të drejtuar kundër molekulës, për ta “vënë në tapet” dhe për të vrarë kështu bakterin.

Lajmi, vjen në një moment kyç të betejës kundër tuberkulozit, një sëmundje që vazhdon të vrasë dy milion persona në vit, edhe falë shfaqjes së formave rezistente ndaj shumë, për të mos thënë ndaj të gjithë, ilaçeve të përdorur për ta luftuar.

Nga ana tjetër, kërkimi shkencor ka qenë statik për shumë kohë dhe vetëm në dhjetëvjeçarin e fundit ka marrë gjallëri, duke identifikuar armë potenciale të reja farmakologjike. Mes tyre shquhen benzotiazinonët dhe është pikërisht nga ata që merr shkas linja e re e kërkimit.

Gjithçka filloi tre vite më parë, kur ekipi i mikrobiologëve të Giovanna Riccardi-t, gjithnjë të Universitetit të Pavias, dhe në bashkëpunim me anëtarë të tjerë të konsorciumit ndërkombëtar New Medicines for Tuberculosis, identifikoi shënjestrën qelizore të një prej benzotiazinonëve, BTZ043-it. Bëhet fjalë për epimerazën, një enzimë kyç për jetën e bakterit dhe një kandidat ideal për t’u bërë shënjestër jo vetëm e BTZ043-it (që është shumë i efektshëm in vitro, po më pak i efektshëm in vivo), por edhe e ilaçeve të tjerë. Për të dizenjuar molekula të tjera, duhet të kesh strukturën e molekulës shënjestër dhe për ta përftuar Riccardi u kërkoi ndihmë kolegëve kristalografë Andrea Mattevi-t dhe Claudia Binda-s.

Grupi përcaktoi si strukturën e epimerazës veças, po ashtu edhe atë të enzimës së lidhur me inhibitorin e vet, BTZ043-in.

Kërkuesit shkencorë presin rezultate të mëdha nga kërkimi i agjentëve të rinj me veprimtari kundër epimerazës. Ndërkohë, vazhdon eksperimentimi klinik i nja dhjetë ilaçeve të reja antituberkulare.

  • J. Neres, F. Pojer, E. Molteni, L. R. Chiarelli, N. Dhar, S. Boy-Röttger, S. Buroni, E. Fullam, G. Degiacomi, A. P. Lucarelli, R. J. Read, G. Zanoni, D. E. Edmondson, E. D. Rossi, M. R. Pasca, J. D. McKinney, P. J. Dyson, G. Riccardi, A. Mattevi, S. T. Cole, C. Binda, Structural Basis for Benzothiazinone-Mediated Killing of Mycobacterium tuberculosis. Sci. Transl. Med. 4, 150ra121 (2012).

Rinstinkt 2012

————————————————————————————————-