Sëmundja e Crohnit

Sëmundja e Crohnit

Sëmundja e Crohnit është një sëmundje infiamatore kronike që prek traktin gastrointestinal.

Sëmundja e Crohnit shfaqet në mënyra të ndryshme tek të rinjtë dhe tek të moshuarit. Tek të rinjtë sëmundja e Crohnit zakonisht prek ileumin (zorrën e hollë) ku shkakton spazma, pra tkurrje të pakontrolluuara të muskolaturës së zorrës dhe si pasojë dhimbje, humbje të dëshirës për të ngrënë, anemi, thithje jo të mirë të lëndëve ushqyese dhe si pasojë humbje në peshë. Tek më të moshuarit, zakonisht sëmundja e Crohnit prek më së shumti rektumin, ku shkakton gjakderdje rektale.

Megjithatë, tek të dy grupet sëmundja mund të prekë edhe anusin, kolonin dhe më rrallë gojën, ezofagun, stomakun dhe duedenumin.

Pamje e një segmenti të zorrëve, i cili është ngushtuar për shkak të infiamacionit kronik dhe fibrozës.

Pamje e një segmenti të zorrëve, i cili është ngushtuar për shkak të infiamacionit kronik dhe fibrozës. (Sëmundja e Crohnit)

Sëmundja e Crohnit jep ndërlikime të shumta, ndër të cilat janë bllokim i zorrëve (intestinal), abshese kronikë, fistula të brendshme, pra rrugë kalimi anormale të materialit mes zorrëve; mund gjithashtu të shkaktojë fistula të jashtme që komunikojmë me sipërfaqen e jashtme të trupit.
Sëmundja shfaqet edhe me ndërlikime në pjesë të tjera të trupit, të ndryshme nga aparati gastrointestinal (artrit, spondilit ankilosant, ekzemë, infiamacion i syrit).

Për të diagnostikuar këtë lloj sëmundjeje zakonist kryhet një sigmoidoskopi dhe rreze x duke përdorur bariumin si lëndë kontrasti. Më tej mund të kryhet edhe një kolonoskopi dhe një biopsi për të bërë diagnozë diferenciale me gjëndje të tjera patologjike të cilat ngjasojnë me sëmundjen e Crohnit.

Për trajtimin e sëmundjes së Crohnit mund të jepen sulfasalazina dhe drogëra/ilaçe të ngjashme. Këshillohet një dietë e varfër me fibra dhe e pasur me vitamina.

[Nëse postimi të pëlqeu dhe do të qëndrosh i/e azhornuar, atëhere mos harro të vendoshësh një “Like” tek faqja e blogut në Facebook.]

—————————————————————————————–

Reklama

Rreze x abdominale

Rreze x abdominale

Është një ekzaminim me rreze X i abdomenit (në gjuhën popullore: barkut).

Rrezet X mund të tregojnë nëse një organ i caktuar i zgavrës abdominale është zmadhuar dhe mund të detektojë/evidentojë trupa të huaj të gëlltitur në mënyrë aksidentale ose jo, në traktin tretës.

Rrezet X mund edhe të tregojnë e përdallojnë zona të mbushura me lëng apo me gaz: pjesë të zorrëve të zgjeruara që përmbajnë lëng zakonisht janë shenjë e një obstruksioni, pra pengese për lëvizjen normale të kimës (ushqimit në tretje e sipër). Ndërsa prania e gazit jashtë zorrëve, në periotoneum, është shenjë e një shpimi (perforacioni) të tubit tretës.

Kalciumi i cili është një material që nën rreze X shfaqet opak, është i pranishëm kryesisht në gurët e veshkave, apo të traktit urinar. Gjithashtu mund të gjendet edhe në gurët e fshikëzës së tëmblit dhe në murin e aortës abdominale me aneurizmë.

 

Akalasia

Akalasia

Akalasia është një gjendje e rrallë dhe me shkaqe të panjohura në të cilën muskujt e ezofagut të poshtëm, pra muskujt që gjenden në lidhjen mes ezofagut dhe stomakut, nuk arrijnë të relaksohen, duke shkaktuar si pasojë një ngushtim që e bën pothuaj të pamundur kalimin e ushqimit për në stomak.
Ndërkohë, njëkohësisht me ngushtimin e ezofagut në afërsi të kardiasit, ndodh edhe zgjerimi i pjesës sipër ngushtimi. Një gjendje e këtillë shkakton vështirësi dhe dhimbje në gëlltitje e gjithashtu dhimbje në pjsën e poshtme të kraharorit apo në pjesën e sipërme të abdomenit.

Për të hetuar, apo konfirmuar një gjendje të tillë të ezofagut realizohet një hetim me rreze x apo një gastroskopi.

Ndonjëherë për të kuruar akalasinë kërkohet edhe prerja e disa prej muskujve të ezofagut në afërsi të sfinkterit të kardiasit.

Radiografia RX

Radiografia RX

Çfarë është radiografia me rreze X?

Radiografia RX është më “e vjetra” ndër metodat moderne të hetimit anatomik. Radiografia mundëson parjen e të gjithë trupit pa ndërhyrë kirurgjikisht në të.

Një shembull radiografie

Një shembull radiografie

Teknika radiografike përdor një tufë rrezesh X që prodhohet (gjenerohet) nga një rrymë elektrike me tension të lartë, që duke kaluar përmes një tubi nën vakum mbërrin në një pjastër mobildeni apo tungsteni. Tufa me rreze e prodhuar në këtë mënyrë drejtohet drejt pjesës së trupit që duhet hetuar/vëzhguar. Trupi apo pjesa e trupit i thith rrezet në mënyra të ndryshme, në varësi të përbërjes së vet -inde “të buta”, inde kockore, apo zgavra organesh. Tufa e rrezeve që del nga trupi, pra që ka arritur ta kalojë atë, përfundon mbi një pelikul apo ndonjë lloj tjetër receptori që është në gjendje të dallojë intensitetin e rrezatimit. Për shembull, nëse tufa me rrezet X drejtohet nga krahu, rrezet që kalojnë vetëm përmes indit muskulor thithen më pak dhe e nxijnë pelikulën më shumë nga sa bëjnë rrezet që kanë kalojnë përmes indit kockor që ka densitet radiologjik më të madh. Në këtë mënyër përftohet një imazh në “negativ”.

Me indet që i thithin pak rrezet X ka një problem të vogël. Duke qenë se rrezet thithen pak duhen përdorur “mjete kontrasti”, pra substanca opake apo gjysmëtransparente ndaj rrezatimit që kur futen në indet qpo organet që duhen hetuar, krijojnë një kontrast artificial me indet rrethues.

Mjetet e kontrastit në radiogafi përforen në shumë raste, për shembull në hetimin radiografik të zemrës, të arterieve dhe venave, të tubit tretës, të bronkeve e bronkiolave, të enëve limfatike, të fshikëzës të tamblit, të rrugëve urinare, të gurëve në veshka, të fshikëzës së urinës dhe të kanalit spinal.

Duke qenë se rrezet X janë valë elektromagnetike të pasura me energji, ato mund të provokojnë dëme reale apo potenciale permanente, jo vetëm në inde por edhe në trashëgiminë gjenetike të subjektit që i nënshtrohet radiografisë. Kështu, sot  pajisjet radiologjike ndërtohen sipas disa kritereve strikte në maksimum të radio-mbrojtjes duke i reduktuar plotësisht efektet e dëmshme për pacientin.

Gjithsesi kush ekspozohet në mënyrë të vazhdueshme ndaj rrezeve X, si për shembull punonjësit që menazhojnë aparatet, duhet të bëj kujdes të madh. Sepse përsa minimale të të jenë dozat e ekspozimit, këto rrezatime janë kumulative, dhe një ekspozim i rregullt në dosa edhe të vogla mund të ketë pasoja në terma afatgjatë.

Çfarë mund të shihet me anë të radiografisë?

Me anë të radiografisë mund të shikohet struktura e brendshme e indeve apo organeve, prania jo-normale e ajrit, lëngjeve apo trupave të huaj me densitet radiografik të ndryshëm nga ajo e indit përreth.

Kur përdoret radiografia?

Radiografia përdoret kryesisht në ortopedi dhe traumatologji për të parë nëse ka apo jo probleme me  kockat dhe artikulacionet. Radiografia përdoret edhe në ekzaminimet rutinë për kapjen e hershme të tumoreve të gjoksit (mamografia).

© Rinstinkt, Prill 2013

——————————————————————————————————————–

Imazheri: TAC- Tomografia e kompjuterizuar

Tomografia e kompjuterizuar (formalisht e quajtur tomografi aksiale e kompjuterizuar TAC)

 
Procedura: radiografi e asistuar nga një kompjuter, ne te cilën një tufe rrezesh x kryen një ark ne kende te ndryshem perreth një seksioni trupor. Seksioni transvers qe rezulton, shfaqet ne një videomonitor.
 
Vizualizon indet dhe organet e bute me me shumë detaje krahasuarme radiografine konvencionale. Dendesite e ndryshme  shfaqen si variacione te intensitetit te gri-së.Skanime te shumefishta mund te asemblohen për te ndertuar një pamjetre-permasore te strukturave te ndryshme. Mund te përdoret për te perftuarpamje te kancereve te mushkerive, te sendundjeve te arterieve koronare dhe tekancereve te veshkave.



(c) R.instinkt blog