Zbulimi i imunitetit përshtatës

Histori e kërkimit shkencor: Zbulimi i imunitetit përshtatës

Deri në fillimet e shekullit të 20të, sëmundja infektive e difterisë (e quajtur ndyshe edhe “ëngjëlli që të zë frymën” për shkak të mënyrës se si prish frymëmarrjen) shkaktonte një numër shumë të lartë vdekjesh, veçanërisht tek fëmijët.

Në fund të viteve 1800 një ekip shkencëtarësh të drejtuar nga Robert Koch, që asokohe ishte lider në fushën e sapoformuar të mikrobiologjisë, filloi të përqëndrohej në sëmundje si difteriti/difteria dhe tetanosi.
Të dyja sëmundjet shkaktohen nga baktere që e vrasin viktimën e vet nëpërmjet sekretimit të toksinave të veta në qarkullimin e gjakut.

Një anëtar i ekipit të Kochut, Shibasaburo Kitasato, prej Japonisë, izoloi bakterin që shkaktonte difterinë/difteritin, ndërsa një mjek i sapo diplomuar i quajtur Emil Behring filloi të shikonte se si sëmundja mund të trajtohej.

anti toksina e BehringutAta zbuluan se kafshët, e injektuara me bakteret shkakëtare të sëmundjes, në qarkullimin e tyre të gjakut kishin disa dubstanca që ishin në gjendje të parandalonin infeksionet produktive në kafshë naive, pra në kafshë që nuk kishin qenë të ekspozuar kurrë më parë ndaj agjentit të sëmundjes.
Për më tepër këto substanca të gjetura në qarkullimin e gjakut të këtyre kafshve (të infektuara me sëmundjen e difetritit dhe tetanosit) ishin në gjendje edhe të rrisnin mbijetesën e kafshëve tanimë të prekura nga sëmundja, pra duke përdorur një term që asokohe nuk mund të përdorej, ishin në gjendje të përmirësonin imunitetin e tyre.
Kërkuesit shkencorë i quajtën këto substanca anti-toksina. Ne këto substanca sot i quajmë dhe i njohim me emrin kundërtrupa.

Nuk u desh shumë dhe shkencëtarët zbuluan se këto substanca, pra kundërtrupat, nuk ishin specie specifikë, pra nuk i përkisnin vetëm një llojë gjallese: pra anti-toksina prej një kali mund të përdorej për të trajtuar njerëz.

Kjo dhe punë të ngjshme mbi tetanosin shpunë në një kohë të shkurtër në zhvillimin e mjekimeve kundër difterisë/difteritit dhe kundër tetanosit.

Behringu mori Çmimin Nobel për Mjekësinë në vitin 1901.

Shkencëtarët i botuan gjetjet e tyre në studimin e mëposhtëm: Behring, E. and S. Kitasato. 1890. Uber das Zustandekommen der Diptherie-Immunitat und der Tetanus-Immunitat bel thie- ren. Deustche medizinische Wochenschrift 16: 1113–1114. In Milestones in Microbiology: 1556–1940, translated and edited by T. D. Brock, 1998, p. 138. ASM Press, Washington, D.C.

© Rinstinkt Blog 2019

 

Robert Koh (Robert Koch)

Robert Koh (Robert Koch)

Robert Koh

Robert Koh duke vëzhguar në mikroskop

Robert Koh ishte mjek dhe bakteriolog gjerman që lindi në Clausthal, Hanover në vitin 1843 dhe vdiq në Baden në vitin 1910.

Robert Kohu e kaloi pjesëm në të madhe të jetës së vet në Berlin, si drejtor i zyrës perandorake për higjenën dhe më pas si profesor i higjenës dhe drejtor i institutit për sëmundjet infektive (1891).

Robert Kohu solli në fushën bakteriologjike mundësi të reja studimi, të pa eksploruara gjer atëherë: pregatitja e terreneve të kulturës transparentë dhe të ngurtësueshëm që u mundësuan kërkuesëve zbulimin e shumë mikroorganizmave patogjenë; me risitë e sjella në mikroskopi nga lentet me zhytje; proceset e ngjyrosjes së mikrobeve; metoda të riprodhimit fotografik të preparateve mikroskopike etj.

Mes kërkimeve e zbulimeve të Robert Kohut janë edhe ato rreth raporteve mes disa karakteristikave biologjike të bacilit të plasjes (antraksit) dhe patogjenezës së sëmundjes, që kanë rëndësi sepse përbëjnë shembullin e parë të një studimi të tillë. Më pas zbulimi i bacilit të tuberkulozit (1882), që u quajt bacili i Kohut e më pas në vitin 1884 me zbulimin e vibrionit të kolerës.

Robert Kohut, në vitin 1905 iu dha çmimi Nobel për kërkimet dhe zbulimet (e reja) mbi tuberkulozin.

[Postulatet e Kohut]

 

Rinstinkt, Mars 2013

——————————————————————————————————

Përsiatje mbi historinë e Mikrobiologjisë

Përsiatje mbi historinë e Mikrobiologjisë

Të kuptuarit e sotëm të mikrobiologjisë vjen falë punës kumulative të mijëra mikrobiologëve kontributi i të cilëve shtrihet në mbi 300 vite. Kontributi i  tyre ka ndihmuar në avancimin e shkencës dhe mjekësisë.

Ndërtimi i mikroskopit bëri të mundur parjen e mikroorganizmave dhe identifikimin e pranisë së tyre pothuajse kudo, veçanërisht si agjentë të sëmundjeve.

Antonie van Leeuwenhoek konsiderohet babai i bakteriologjisë dhe protozoologjiës sepse ishte i pari njeri që prodhoi përshkrime korrekte të baktereve dheprotozoarëve.

Teoria e gjenerimit të vetvetishëm të organizmave të gjallë nga “forca jetësore” në ajër u zhvlerësua njëherë e përfundimisht nga Lui Pastëri.

Metoda shkencore është një proces me anë të cilit shkencëtarët kërkojnë të shpjegojnë fenomenet natyrore. Metoda shkencore karakterizohet nga procedura që ose e mbështesin ose e diskreditojnë hipotezën fillestare.

Njohuritë e përftuara nëpërmjet metodës shkencore testohen rreptësisht në eksperimente të përsëritur nga shumë shkencëtarë për të verifikuar vlefshmërinë e tyre. Koleksioni i një sërë hipotezash të vlefshme quhet teori. Teoria e mbështetur nga shumë të dhëna të përftuara në kohë (me kalimin e kohës) quhet ligj.

Mikrobiologët zhvilluan teorinë mikrobike të sëmundjeve dhe futën konceptin e rëndësishëm të teknikës aseptike për të kontrolluar përhapjen e agjentëve infektivë (të sëmundjeve).

Lui Pastëri dhe Robert Kohu ishin mikrobiologët kryesues gjatë periudhës së artë të mikrobiologjisë (nga mes-1800ës deri në fillimet e 1900ës).

Mikrobiologji: Postulatet e Koch-ut

Postulatet e Koch-ut: duke zgjidhur pazëllin e sëmundjeve të reja.

Një qëllim thelbësor i studimit të infeksioneve dhe sëmundjeve është përcaktimi  i saktë i agjentit etiologjik apo shkakësor.  Në kohën e sotme e marim si të mirëqenë se një infeksion i caktuar i detyrohet një mikrobi të caktuar, por nuk ka qenë gjithmon kështu. Më shumë se 130 vite më parë, Robert Koch-u (Robert Kohu) kuptoi  se, për të mbështetur teorinë mikrobike të sëmundjeve, duhej më parë të zhvillonte një standard për përcaktimin e shkaktarit (shkakut) që do (duhej) t’i dilte mbanë testit të hetimit (shyrtimit) shkencor. Nga vëzhgimet eksperimentale mbi transmetimin e Aktraksit (Plasjes) tek lopët, nxorri një sërë vërtetimesh (provash), të quajtura Postulatet e Kohut (Postulatet e Koch-ut). Këto postulate përcaktonin kriteret kryesore për studimet etiologjike, pra përcaktonin relacionin shkak-pasojë mes një (mikro)organimzi dhe një sëmundjeje të caktuar.

Ja një përmbledhje e këtyre postulateve:

  1. Organizmi i dyshuar si patogjen duhet të gjendet në të gjitha rastet e sëmundjes dhe të mos jetë i pranishëm në kafshë të shëndetshme.
  2. Organizmi i dyshuar duhet të mund të rritet në kulturë të pastër.
  3. Qelizat e një kulture të pastër të (mikro)organizmit të dyshuar duhet të induktojnë sëmundjen në kafshë të shëndetshme.
  4. (Mikro)organizmi duhet të mund të izolohet sërisht dhe duhet të mund të tregohet njëjtësia me mikro(organizmin) origjinal.

Për të aplikuar korrektësisht postulatet e Kohut duhen respektuar një sërë detajesh kritike. Çdo kulturë duhet të jetë e pastër, e vëzhguar mikroskopikisht dhe e identifikuar me anë të testeve karakteristike; materiali i parë i izoluar duhet të jetë i njëjtë me materialin e dytë; dhe, efektet patologjie, shenjat dhe simptomat e sëmundjes në rastin e parë duhet, po ashtu, të jenë të njëjtat me ato të rastit të dytë.

Shumë agjentë infektues, si viruset dhe bakteret parazitë të detyruar, janë të vështrë për të u kultivuar ose mund të mos kultivohen dot. Për këta patogjenë, postulatet janë modifikuar duke marrë parasysh këtë fakt. Sot ka një domethënie vëzhgimi i përsëritur i agjentëve infektiv në mostrat e indeve të marra nga njerëzit me të njëjtën sëmundje. Po ashtu, prania e gjeneve specifik të virulencës së patogjenit janë prova me vlefshmëri të lartë.

Postulatet origjinale – apo të modifikuara – vazhdojnë të luajnë një rol të rëndësishëm në epidemiologjinë moderne. Pothuajse çdo vit lindin sëmundje të reja ose rishfaqen ato të vjetrat … Shembuj të vlefshëm janë gripi, temperatura West Nile apo sëmundja Whipple. Sëmundja Whipple është një infeksion kronik i zorrëve, që për shumë vite nuk kishte një agjent shkaktar. Së fundmi, kërkuesit shkencorë identifikuan një bakter në indet e infektuara, duke e quajtur Tropheryma whipplei.