Çfarë është katarakta; llojet e kataraktës; trajtimi

Çfarë është katarakta?

Katarakta është një nga shkaqet kryesore të dëmit pamor në nivel botëror. Katarakta është përgjegjëse për verbërinë e 20 milionë njerëzve në mbarë botën.

Fjala kataraktë vjen nga latinishjta cataracta, që do të thotë ujëvarë/kataraktë. Në fushëm biomjekësore do të thotë se transparenca e lentes së syrit është ulur, është më pak transparente.

Lentja e syrit punon së bashku me kornean për të fokusuar dritën në retinë. Retina nga ana e vet përkthen sinjalin e dritës në një sinjal elektrik që mëpastaj transmetohet drejtë trurit (në grupet neuronale përgjegjëse për dekodifikimin e sinjaleve pamore).

Në të majtë lente e syrit normale; në të djathtë lente e syrit e prekur nga katarakta.

Në të majtë lente e syrit normale; në të djathtë lente e syrit e prekur nga katarakta.

Katarakta zakonisht shkakton një pamje të turbullt, dhe shpesh me një “jehonë” rreth dritave, humbje të nuancës së ngjyrave por edhe një shikim më të keq në ambientet e errëta (apo natën). Në disa subjekte të prekur nga katarakta paradoksalisht vihet re një rritje e aftësisë fokusuese tek lentja e syrit dhe kështu këto subjekte shpesh nuk kanë më nevojë për zyzet e leximit.

Katarakta zhvillohet ngadalë dhe pa dhmbje. Mund të avancojë për vite të tëra pa u vënë re, pa u diagnostikuar.

Nëse katarakta lihet pa u kuruar mund të shkaktojë një humbje të theksuar të aftësisë shikuese në syrin e prekur.

Fenomeni i kataraktës zakonisht prek të dy syte, por mund të ndodhi që të preket edhe vetëm një sy ose ndonjëherë mund të ndodhi që katarakta që avancojë me shpejtësi të ndryshme nga njëri sy tek tjetri.

 

Shkaqet dhe tipet e kataraktës

Mbi 70% e meshkujve dhe femrave me moshë 80 vjeç e sipër do të vuajnë nga katarakta (kjo në bazë të trendeve statistikore).

Tipi më i përhapur i kataraktës është ai i ndërlidhur me moshën e indivdit, që vjen si pasojë e degradimit të proteinave të lentes me kalimin e kohës. Ky proces vjetërsimi apo plakjeje mund të përshpjetohet nga të pirit e duhanit, nga sëmundet kronike sii diabeti apo presioni i lartë i gjakut, por mund të përshpejtohet edhe prej ekspozimit ndaj rrezeve ultra-vjollcë(UV) dhe radiacioneve.

Një tip tjetër i kataraktës është ai që vjen si efekt anësor i mjekimeve për shkaqe të tjera, si për shembull në rast mjekimi afat gjatë me steroide, siç ndodh për shembull në rast artriti rehumatoid apo në rast sëmundjesh të tjera inflamatore kronike që kanë doemos nevojë për trajtim me steroide.

Një tip tjetër i kararaktës është ai që shkaktohet nga goditjet apo më mirë të themi traumat e syrit.

Ekziston edhe një tipi kataraktës që është i bashkëlindur, që do të thotë se fëmija lind me kataraktë.

 

Si trajtohet katarakta?

Nuk ekzistojnë ilaçe për të trajtuar apo parandaluar avancimin e kataraktës.

Kirurgjia është i vetmi mjet që përdoret në rast se katarakta avancon deri një një pikë ku të parit preket në mënyrë serioze.

 

 

Të pëlqeu postimi?
Vendos një “Like” tek Faqja e Blogut në Facebook

 

 

 

 

 

Retinopatia hipertensive & retinopatia diabetike

Retinopatia hipertensive dhe retinopatia diabetike

Retina (rrjetëza) është një nga shumë shtresat, apo më mirë të them veshjet, që përbëjnë dhomëzën e syrit – cipëza më e brendshme. Rrjetëza, për shkak të origjinës së vet embriologjike, të lidhjeve të drejtëpërdrejta me sistemin nervor qëndror, duhet të konsiderohet si pjesë e sistemit nervor të njeriut. Qelizat kryesore të rrjetëzës janë konet dhe shkopinjtë (cilindrat), që luajnë roli e fotoreceptorëve të cilët janë përgjegjës për shikimin me ngjyra dhe atë bardhë e zi.

Me termin retinopati kihen parasysh të gjitha sëmundjet e mundshme që prekin rrejtëzën (retinën). Pra retino (retina) dhe patia (sëmundje). Ndër shkaqet më të shpeshta të retinopative janë: hipertensioni dhe diabeti mellit.

Në rastin e retinopative hipertensive ndodh që arteriet që furrnizojnë rrjetëzën me gjak ngushtohen. Si pasojë, nga mungesa e furnizimit me gjak, pjesë të ndryshme të rrjetëzës (mund të) dëmtohen; në pjesë të tjera mund të ketë gjakrrjedhje e në të tjera akoma mund të ndodh një depozitim lëndësh organike.

Përshtatur nga:  JAMA. 2005;293(1):128.

Përshtatur nga: JAMA. 2005;293(1):128.

Retinopatia diabetike është një patologji okulare që prek kryesisht individët që vuajnë nga diabeti mellit, në veçanti ata me diabet mellit të tipit 1. Ndër problemet kryesore tek subjektet diabetikë është edhe dëmtimi kronik i mikroqarkullit të gjakut në organe si veshka, zemra, turi dhe syri. Në retinopatinë diabetike, kapilarët e rrjetëzës (enë të vogla gjaku) preken nga sëmundje mikroaneurizmatike që shkaktojnë humbje lëngjesh dhe gjakderdhje në rrejtëz. Ndjek një rritje jo-normale kapilarësh mbi sipërfaqen e rrjetëzës. Gjakrrjedhje të tjera mund të ndodhin meqë kapilarët e rinj janë të dobët. Në humour vitreous mund të fillojë të rritet ind fibroz si pasojë e dëmtimeve të herë pas hershme. Një klasifikim i retinopatisë diabetike është i tipit: proliferative dhe jo-proliferative. E para implikon një zhvillim enësh gjaku, si pasojë e stimulit dëmtues; e dyta jo.

[Nëse postimi të pëlqeu, dhe do të qëndrosh i/e azhornuar, mos harro të vendoshësh një “Like” tek faqja e blogut në Facebook.]

———————————————————————–