ATP-ja

ATP-ja

Ne te gjitha qeniet e gjalla, energjia paketohet perkohesisht ne një përbërje kimike te quajtur adenozinë trefosfat (ATP).

Molekula e ATP-së është e përbërë nga adenozima dhe te grupe fosfatikë të renditura njeri pas tjetrit.

ATP-ja mund të mendohet si valuta energjitike e qelizës, pra si një mjet shkëmbimi dhe rezervimi të vlerës energjitike të prodhuar në mitokondri. Kur ju punoni për të fituar para, ju mund të thoni se energjia juaj magazinohet simbolikisht në paratë që keni fituar. Paratë përfaqësojnë, simbolizojnë, punën e kryer nga ju; është një konvencion, një marrëveshje mes mjerëzish. Përndryshe paraja parë jashtë simbolikës nuk është gjë tjetër veçse një copë letër me ngjyrë.
Energjia qe i duhet qelizës për përdorim të menjëhershëm, ruhet në molekulën e ATP-së, e cila është si “paratë cash”. Kur ju fitoni më shumë para, krahasuar me nevojat tuaja normale, atëhere ju mund të depozitoni disa në bankë; në të njëjtën mënyrë një qelizë e depoziton energjinë e tepërt (që nuk i nevojitet për momentin) në lidhjet kimike të lipideve, glikogjenit apo molekulave të tjera.

Formula kimike e ATP-së dhe ADP-së

Ashtu sikundër ju kujdeseni që të mos shpenzoni më shumë se sa fitoni, edhe qeliza duhet të shmangë falimentimin e saj energjitik, duke mos harxhuar më shumë molekula ATP-je nga sa mund të prodhojë. Përsëri, sikundër ju me shumë mundesi nuk e mbani shumë gjatë paranë e fituar, edhe qeliza e shpenzon vashdimisht ATP-në e saj, e cila duhet të zëvendesohet menjëherë.
ATP-ja është një nukleotid i përbërë nga tre pjesë: adenina, një baze organike që përmban nitrogjen (azot); riboza, një sheqer me pesë atome karboni; dhe tre grupe fosfati, të identifikueshme si atome fosfori të rrethuara nga atome oksigjeni. Duhet theksuar se tre grupet e fosfatit janë të lidhura në fund të molekulës së ATP-së në seri, pra njeri pas tjetrit, si vagonat e një treni, dhe kësisoj mund të lidhen dhe shkëputen njeri pas tjetrit, në varësi të nevojave.


Rinstinkt 2012

————————————————————————————–

Reklama

Sëmundjet arteriosklerotike të zemrës

Sëmundjet arteriosklerotike të zemrës

Lyrat/lipidet janë thelbesore për funksionimin e shumë organeve të trupit, dhe është normale qe ato të gjenden  në qarkullimin e gjakut.  Në muret e enëve të gjakut të të gjithë individeve (vecanërisht në arteriet me kalibër (diameter) të mesem dhe të lartë), që nga fillimi i jetës, fillojnë e ndertohen struktura të përbëra nga materiale lyrore.

 

Ilustrim i aterosklerozës (Përshtatur nga Wikipedia)

Ilustrim i aterosklerozës (Përshtatur nga Wikipedia)

Me kalimin e kohës tek individet/njerëzit fillon trashja dhe fortësimi (ngurtësimi) i arterieve, një proces i njohur si arteriosklerozë. Në disa njerez/individë shkalla e depozitimit të lipideve (lyrave) në muret e arterieve është me e lartë (me e shpejte) se tek individe të tjerë. Rezultati mund të jetë atheroskleroza (athero i referohet lipideve).

Gjithesi duhet thënë se dy termat – arteriosklerozë dhe atherosklerozë – përdoren për të shprehur të njëjtën gjë. Atheroskleroza është një tip arterioskleroze që karakterizohet nga depozitimi,  në veshjen e brendshme të arterieve, i një pllake lyrore. Pllaka lyrore është një amalgam (përzierje) substamcash lyrore, kolesteroli, mbetjesh qelizore, kalciumi dhe materiali të koagulimit të gjakut, pra fibrinës.

Arterioskleroza është e rrezikshme veçanërisht  në rast se ena e prekur është një arterie koronare, pra një arterie që furnizon me gjak muskulin e zemrës. Kjo gjendje quhet CAD (coronary artery disease).

Lumeni i një arterie koronare duhet të ngushtohet (zvogelohet) me 50-70% të diametrit të vet normal përpara se reduktimi i prurjes së gjakut në muskulin e zemrës të konsiderohet si serioz ( në rrezik për aktivitetin normal kardiak dhe jetën e pacientit).

Për të emërtuar këtë lloj sëmundje përdoret edhe termi CHD – coronary heart disease, që i referohet një gjendje ku simptomat rezultoj në nga një CAD  në stad të avancuar. CHD shkakton rreth 500,000 të vdekur çdo vit, dhe është shkaku kryesor i vdekjes se njerëzve sot, të paktën në Amerikë.

Sëmundjet arteriosklerotike shfaqen edhe jashte zemrës. Pervec angina pectoris-it dhe CHD-së, efektet e arteriosklerozës, mund të perfshijnë një bllokim të një ene gjaku perferike (për shembull një nga enët që furnizojnë këmbët). Këto komplikacione, pra arterioskleroza tek enët periferike, shfaqen atëhere kur e enët bëhen shumë të përdredhura ose të bllokuara.


Rinstinkt 2012

[Të pëlqeu postimi? Nëse po, atëhere mos harro të vendoshësh një “Like” tek faqja e blogut në Facebook.]

———————————————————————————-

Indi dhjamor

Indi dhjamor – fillimisht qelizat e dhjamit kane nje forme me cepa (si yll), pastaj gjate zhvillimit dhe rritjes brenda qelizes fillojne grumbullohen pikeza lipidesh te cilat bashkohet dhe formojne nje mase te madhe qe e shtyn berthamen drejt periferise se qelizes.
Ku gjendet indi dhjamor: ne shtresen nenlekurore; gjendet rreth disa prej organeve te brendshme.
Funksionet e indit dhjamor: rezervimi i lendeve ushqyese; izolimi;mbeshtetja e disa organeve si gjendrat e gjoksit dhe veshkat.
Rinstinkt 2011
————————————————————————————–