Hemorragjitë e aparatit gastrointestinal

Hemorragjitë e aparatit gastrointestinal

Hemorragjitë e aparatit gastrointestinal janë një problem klinik i rëndësishëm në mjekësi dhe që kryesisht godasin pacientë të moshuar, aop pacientë që pinë alkoll apo përdorin NSAID, pra ilaçe antiinfiamatore jo steroidike.

Hemorragia gastrointestinale është një simptomë dhe jo një sëmundje, dhe kjo na detyron që të kontrollojnë dhe kërkojmë në mënyrë aktive për shkakun e hemorragjisë, sepse duke zgjidhur problemin fillestar parandalojmë hemorragji të tjera.

Në mënyrë skematike hemorragjitë e traktit gastrointestinal ndahen në hemorragi të larta dhe hemorragji të ulëta. Ato të lartat përfaqësojnë rreth 80% të të gjitha hemorragjive g.i. dhe ndodhin në ezofag, në stomak, në duodenum deri në këndin e Treitzit. Hemorragjitë që godasin aparatin g.i. nën këndin e Treitzit quhen hemorragji të ulëta g.i. Këto të fundit përfshijnë hemorragjitë e zorrës së hollë, të kolonit dhe rektumit (tek kjo pjesë e fundit janë edhe më të shpeshta).

mallory-weiss-tear-and-GI-bleeding

Skemë ilustruese e hemorragjive g.i.

Hemorragjitë e larta g.i.
Shkaqet më të shpeshta janë ulçera peptike, variçet e ezofagut, dhe më pas edhe gastriti i shkaktuar nga ilaçet, si edhe sindroma Mallory-Weiss.

Shenjat dhe simptomat e hemorragjive g.i. të larta janë: hemetemeza (vjellja e gjakut me ngjyrë të kuqe të ndezur), melena (që është kalimi i mbetjeve fekale të errëta nëpërmjet rektumit; melena tregon se gjaku në brendësi të traktit g.i. ka qëndruar një kohë të mjaftueshme dhe ka pësuar një retje të pjesëshme; melena është një shenjë që tregon se hemorragjia me shumë probabilitet është e traktit g.i të lartë.).

Një shenjë tjetër e hemorragjive g.i. të larta ka të bëjë me shenjat hemodinamike, që janë në lidhje të drejtëpërdrejtë me sasinë e gjakut të humbur nga hemorragjia. Nëse humbja është e madhe do të ketë patjetër një reflektim edhe në shenjat hemodinamike, dhe kështu pacienti mund të shfaqi hipotension, takikardi, djarsitje, sikundër në raste të rënda mund të ketë edhe një shok të mirëfilltë hemorragjik.

Një element i rëndësishëm që duhet patur parasysh është shpejtësiia e humbjes hematike. Nëse një pacient humbet nga një pikëz gjak çdo ditë, pra një gjakderdhje e ngadaltë, organizmi i tij ka gjithë kohën e nevojshme për t’u përshtatur. Ndaj në këto raste tjetërsimet hemodinamike nuk do të jenë evidente. Tjetër gjë ndodh në rast se humbja hematike e pacientit është imediate, pra një sasi e lartë në një kohë të shkurtër. Në këtë rast organizmi i pacentit nuk arrin të përshtatet me sasinë e reduktuar të hemoglobinës dhe patjetër që do të shfaqi simptomat e sipërpërmendura.

Në rast të një hemorragjie g.i. të lartë, ajo që duhet bërë është që së pari të kryhet një vlerësim i pulsit dhe i presionit të pacientit. Më pas e rëndësishme është që të restaurohet masa hematike e humbur si dhe të stabilizohet gjendja hemodinamike e paciientit (zakonisht nëpërmjet një transfuzioni). Më pas duhet të identifikohet vendi i gjakderdhjes/hemorragjisë dhe më pas të merren masa terapeutike për të ndaluar këtë hemorragji.

 

Hemorragjithë e ulëta g.i.
Këto kanë si shkaqe kryesore: sëmundjen divertikulare të kolonit, angiodisplazitë, si dhe sëmundjet kronike infomatore intestinale. Të tjera shkaqe janë carçinomi i kolonit dhe rektumit, ragadet anale si dhe hemorroidet.

Shenjat dhe simptomat e hemorragjive g.i. të ulëta janë: hematochezia, apo rektoragjia (pra kalimi i gjakut të kuq të ndezur nëpërmjet rektumit dhe anusit.). Duhet thënë se pjesa më e madhe e humbjeve të gjakut në këtë rajon janë me entitet të ultë dhe vetëkufizuese.

 

 

Të pëlqeu postimi?
Vendos një “Like” tek Faqja e Blogut në Facebook

 

Reklama

Sëmundja e Crohnit

Sëmundja e Crohnit

Sëmundja e Crohnit është një sëmundje infiamatore kronike që prek traktin gastrointestinal.

Sëmundja e Crohnit shfaqet në mënyra të ndryshme tek të rinjtë dhe tek të moshuarit. Tek të rinjtë sëmundja e Crohnit zakonisht prek ileumin (zorrën e hollë) ku shkakton spazma, pra tkurrje të pakontrolluuara të muskolaturës së zorrës dhe si pasojë dhimbje, humbje të dëshirës për të ngrënë, anemi, thithje jo të mirë të lëndëve ushqyese dhe si pasojë humbje në peshë. Tek më të moshuarit, zakonisht sëmundja e Crohnit prek më së shumti rektumin, ku shkakton gjakderdje rektale.

Megjithatë, tek të dy grupet sëmundja mund të prekë edhe anusin, kolonin dhe më rrallë gojën, ezofagun, stomakun dhe duedenumin.

Pamje e një segmenti të zorrëve, i cili është ngushtuar për shkak të infiamacionit kronik dhe fibrozës.

Pamje e një segmenti të zorrëve, i cili është ngushtuar për shkak të infiamacionit kronik dhe fibrozës. (Sëmundja e Crohnit)

Sëmundja e Crohnit jep ndërlikime të shumta, ndër të cilat janë bllokim i zorrëve (intestinal), abshese kronikë, fistula të brendshme, pra rrugë kalimi anormale të materialit mes zorrëve; mund gjithashtu të shkaktojë fistula të jashtme që komunikojmë me sipërfaqen e jashtme të trupit.
Sëmundja shfaqet edhe me ndërlikime në pjesë të tjera të trupit, të ndryshme nga aparati gastrointestinal (artrit, spondilit ankilosant, ekzemë, infiamacion i syrit).

Për të diagnostikuar këtë lloj sëmundjeje zakonist kryhet një sigmoidoskopi dhe rreze x duke përdorur bariumin si lëndë kontrasti. Më tej mund të kryhet edhe një kolonoskopi dhe një biopsi për të bërë diagnozë diferenciale me gjëndje të tjera patologjike të cilat ngjasojnë me sëmundjen e Crohnit.

Për trajtimin e sëmundjes së Crohnit mund të jepen sulfasalazina dhe drogëra/ilaçe të ngjashme. Këshillohet një dietë e varfër me fibra dhe e pasur me vitamina.

[Nëse postimi të pëlqeu dhe do të qëndrosh i/e azhornuar, atëhere mos harro të vendoshësh një “Like” tek faqja e blogut në Facebook.]

—————————————————————————————–

Gaz në tubin tretës – flatulenca

Gaz në tubin tretës  – flatulenca

Gazet e kanalit gastroenterik mund të vijnë nga tre rrugë të ndryshme. Së pari nga ajri i gëlltitur së bashku me ushqimin. Së dyti si produkte të aktivitetit baktoror të zorrës së trashë (kolonit) dhe së treti si gaze që shpërhapen drejt tubit tretës nga gjaku.

Gazet e stomakut, në pjesën më të madhe janë të përbërë nga azoti dhe nga oksigjeni, të derivuar nga ajri i gëlltitur së bashku me ushqimin. Këto gaze në pjesën më të madhe të tyre nxirren jashtë me anë të gromësitjes (gromësimës).

Në zorrën e hollë, zakonisht gjenden vetëm sasi shumë të vogla gazi; në në pjesën më të madhe gaz (ajër) që vjen nga stomaku dhe duodenumi. Për më tepër, shpesh gjenden edhe sasi dioksidi karboni (CO2) që zhvillohet nga reaksioni mes lëngut gastrik dhe joneve bikarbonat të lëngut pankreatik. Ky i fundit ka si funksion atë të neutralizimit të aciditetit të lëngut gastrik. Ndonjëherë reaksioni mes dy lëngjeve është aq i shpejtë saqë është e pamundur thithja imediate e dioksidit të karbonit të prodhuar.

Në zorrën e trashë (kolon) gazet vijnë apo prodhohen në pjesën më të madhe nga aktiviteti bakteror. Në përbërjen e tyre futen dioksidi i karbonit, metani dhe hidrogjeni.
Kur metani dhe hidrogjeni bashkohen me njëri-tjetrin dhe me oksigjenin e ajrit të gëlltitur në proporcione të caktuara formohet një përzierje e vërtetë eksplozive, shpërthyese.

Në fakt, edhe pse mjat rrallë, me përdorimin e elektokauterizatorit gjatë ndërhyrjeve sigmoidoskopike ka patur shpërthime mjaftë të forta të kolonit.

Dihet se, disa lloje ushqimesh prodhojnë sasi më të mëdha të gazeve në kolon. Ndër to janë fasulet, lulelakrat, qepët, misri, uthulla etj.
Disa nga këto ushqime mund të thuhet se përbëjnë një “pabulum” të shkëlqpyer për bakteret prodhues të gazeve, veçanërisht për përmbajtjen e tyre në karbohidrate të fermentueshme.
Disa të tjera kanë një lloj tjetër efekti, një efekt irritues, i cili bën që përshpejtohen lëvizjet peristaltike dhe gazet të tranzitojnë pa mundur të thithen nga koloni.

Sasia e gazit që prodhohet nga zorra e trashë gjatë një dite shkon nga 7 në 10 litra. Ndërsa sasia që nxirret jashtë nëpërmjet anusit shkon deri tek 0,6 litra në ditë. Pjesa tjetër thithet nëpërmjet mukozës intestinale.

Rinstink 2013

——————————————————————————

Tretja, sistemi tretës

Tretja, sistemi tretës

Trupi juaj ka nevojë për ushqim që tëmund të ndërtojë dhe riparojë vetveten. Po ashtu ka nevojë për ushqim për të përftuar energji kimike për proceset që duhet të kryejë. Përpara se trupi të mund të përdorë ushqimin që ju hani, ai duhet ta thyejë atë në pjesë të vogla, të quajtura lëndë ushqyese, të cilat më pas mund të thithen dhe të kalojnë në qarkullimin e gjakut. Procesi i thyerjes dhe thithjes së ushqimit quhet tretje.

Sistemi tretës

Organi kryesor i sitemit tonë tretës është një tub i gjatë muskulor, i quajtur gypi tretës. Ky tub tretës ndahet në disa pjesë: ezofagu, stomaku, zorra e hollë dhe zorra e trashë. Pankreasi, fshikëza e tëmblit mëlçia janë organe të bashkëlidhura që kanë, edhe ato, një funskion në procesin e tretjes.

Fakte:

Tretja e ushqimeve fillon në gojë, ku dhëmbët tuaj e copëtojnë ushqimin në pjesë të vogla. Lëngje të njohura si pështymë(a), e zbusin ushqimin në mënyrë që ai të rrëshkas poshtë nëpër gurmaz. Gjuha juaj i jep ushqimit formën e një topi dhe e shtyn atë nëpër gurmaz, nga ku gëlltitet. Ushqimi futet në ezofag dhe shkon drejt stomakut.

Stomaku

Brenda stomakut tuaj, ushqimi përzihet dhe trazohet nga tkurrjet e muskujve të murit të stomakut. Stomaku sekreton acide dhe kimikate të tjera që thyejnë (ndajnë në njësi më të vogla) ushiqmin dhe e kthejnë atë në një lëng supë-ngjshëm të quajtur kimë. Ky lëng lëshohet me masë (me “racione”) drejt zorrës së hollë, më saktë duodenum-it.

Fakte:

  • Ushqimit i duhen rreth 10 sekonda për të udhëtuar nëpër ezofag.
  • Ushqimi qëndron në stomak për rreth katër orë.
  • Acidi i stomakut është aq i fuqishëm saqë mund të shkrijë metalin.
  • Muri i stomakut mbrohet nga acidet e stomakut me anë të një veshjeje (shtrese) të hollë mukoze.

Zorrët

Zorra e hollë është e veshur me miliona e miliona projeksione të vogla që quajtura vile. Vilet përmbajnë enë gjaku, kapilarë të vegjël. Lëndët ushqyese nga kima kalojnë nga muret e vileve drejt e në gjak. Kur kima mbërrin në zorrën e trashë ajo është e përbërë kryesisht nga mbetje dhe ujë. Uji thithet në qarkullimin e gjakut dhe mbeturiat shndërrohen në fekale në rektum.

Fakte:

  • Zorra juaj e hollë është reth 5 metra e gjatë.
  • Zora juaj e trashë është vetëm 1,5 metra e gjatë, por është shumë më e gjerë se zorra e hollë.
  • Ushqimi mund të qëndrojë në zorrën e hollë deri në pesë orë.
  • Mbetjet ushqimore (fekalet) arrijnë në rektum rreth 20-45 orë pasi ju keni gëlltitur ushqimin.

Çfarë i ndodh ushqimit?

Lëvizja e muskujve e shtyn ushqimin poshtë në ezofagun tuaj drejt stomakut me një shpejtësi prej 2.5 deri në 5 cm për sekondë. Më tej, kur kalon nëpër zorrë, ushqimi lëviz më me ngadalë për të lejuar thithjen e lëndëve ushqyese. Ushqimi lëviz në zorrën e hollë me një shpejtësi prej 1 cm për minutë.

Kuriozitet: nga një skaj në skajin tjetër të tubit tretës, gjatësia shkon rreth 7 m.

© rinstinkt, tetor 2012

—————————————————————————-