Ilaçet për terapinë e dhimbjes (1); Ilaçet antinfiamatore jo steroidike

Ilaçet për terapinë e dhimbjes (1) – Ilaçet antinfiamatore jo steroidike

Ilaçet antipiretike analgjezike jo opioide – janë ilaçet antinfiamatore jo steroidike (NSAID), dhe janë analegjezikë jo drogues/narkotikë. NSAIDët kanë katër efekte kryesore: efektin antinfiamator, antipiretik, analgjezik dhe antiagregant piastrinash (pllakëzash të gjakut).

Farmakodinamika e ilaçeve NSAID dhe analgjezia

Efektet terapeutike të NSAIDëve varen në pjesën më të madhe nga inhibimi/frenimi i ciklo-oksigjenazave dhe kështu nga një reduktim i biosintezës endogjene të prostaglandinave, të trombosanëve dhe të prostaciklinës.

Prostaglandinat veprojnë në nivel të terminacioneve nervore periferike por edhe në nivelin spinal (të palcës kurrizore) dhe sovra spinal nëpërmjet një serie modifikimesh post receptoriale që shkaktojnë një modifikim fenotipik të fibrave dhe të neuronëve mbi të cilat veprojë. Këto ndryshime manifestohen në aspektin funksional si një sensibilizim neuronal.

Pra, të inhibuarit me anë të ilaçeve NSAID sintezën e disa prostanoidëve të veçantë do të thotë të parandalosh sensibilizimin neuronal dhe induktimin e hiperalgjezisë dhe të allodinisë.

Funksionet antinociceptive – Ilaçet NSAID janë në gjendje ta fuqizojnë këtë aksion antinociceptiv nëpërmjet bllokimi të COX duke shkaktuar spostimin e një kuote më të madhe të prekursorëve të prostanoidëve drejt 12-lipo-oksigjenazave. Në këtë mënyrë do të rritet sinteza e 12-HPETE në kurriz të një reduktimi të sintezës së prostaglandinave pro nociceptive.

Farmakokinetika e NSAIDëve dhe analgjezia

Paracetamoli lidhet shumë pak me proteinat e plazmës. Shpërndahet në mënyrë shumë homogjene në të gjithë organizmin dhe është në gjendje që ta kalojë me lehtësi barrierën hematoencefalike, duke patur kështu një akses të menjëhershëm derjt sistemit nervor qëndror.
NSAIDët janë ilaçet që duhet të jenë zgjedhja e parë në dhimbjen e lehtë deri në të moderuar me origjinë të ndryshme (infimatore, post-kirurgjike, cefalike).

Duhet theksuar se, në veçanti acidi acetilsalicilik dhe derivatet e tij janë totalisht jo efikase në dhimbjet viscerale (pra të organeve të brenshme), si për shembull në rast abdomeni akut, kolike renale, apo infarkti miokardiak.

Nëse në rrënjë të dhimbjes qëndron një proces infiamator, si për shembull në rast artriti apo osteoartriti, atëherë janë efikase ibuprofeni, diklofenaku.

 

© Rinstinkt blog

Reklama

Ekzaminimi digjital rektal

Ekzaminimi digjital rektal

“For most diagnoses all that is needed is an ounce of knowledge, an ounce of intelligence, and a pound of thoroughness.”

Ekzaminimi digjital rektal është një manovër që mund të jap të dhëna semeiotike interesante e kështu informacione të rëndësishme për ndërtimin e diagnozës së pacientit.

Por në çfarë konsiston ekzaminimi rektal digjital (jo instrumental)?

Eksplorimi digjital rektal është një teknikë speciale ekzaminimi e cila së bashku me të tjera teknika ndërton korpusin e metodave sistematike të ekzaminimit të abdomenit. Përveç eksplorimit digjital rektal ekziston edhe ai instrumental, për të cilin mund të shkruaj diçka tjetër herë.

Eksplorimi rektal kompleton, në njëfarë mënyre, ekzaminimin fizik të aparatit gastro-enterik. Është një manovër pra që përtej turpit dhe vështirësisë aparente duhet realizuar gjithjë kur pacienti ka shqetësime si dhimbje në pjesën e poshtme të pelvisit, gjak okult në fekale etj.

Ekzaminimi digjital rektal

Ekzaminimi digjital rektal

Për të realizuar ekzaminimin digjital rektal, pacienti mund të qëndrojë ose shtrirë me kurriz ose në pozicion genupektoral, i cili quhet ndryshe pozicion proktologjik (pozicioni i ngjashëm me të fëmijëve që ecin këmba-doras).

(Hetimi në fjalë përfshin si inspektimin ashtu edhe palpimin (prekjen).

Gjatë inspektimit vërrehet nëse ka ndryshime të lëkurës perianale apo protruzione hemorroidale të dukshme.)

Gishti eksplorues është zakonisht gishti tregues, i lubrifikuar, i cili futet në sfinkterin anal dhe rrotullohet për ta eksploruar atë rreth e përqark. Pozicioni i mbajtur nga pacienti i shtrirë me kurriz favorizon palpimin e sipërfaqes abdominale inferiore. Gjatë palpimit (prekjes) ushtrohet presion dhe ftohet pacienti që të “shtyjë pak”; në këtë mënyrë mund të evidentohet ndonjë masë brenda-abdominale e cila përndryshe mund të mos vihej re.

Në rast se pacienti ka dhimbje lokale të prodhuar nga alteracione anale patologjike, ajo mund të zvogëlohet duke i dhënë pacientit një supostë me anestetik lokal.

Me anë të këtij ekzaminimi mund të përftohen informacione të rëndësishme mbi: tensionin e  sfinkterit anal, mbi gjendjen e mukozës rektale, nëse janë të pranishme masa rektale hipertrofike, pjesë të skuqura etj.

Ekzaminimi digjital i rektusit

Ekzaminimi digjital i rektusit

Ndër të tjera tek mashkulli mund të vlerësohet edhe gjendja e prostatës dhe fshikëzave seminale. Tek prostata vlerësohet gjendja e përgjithshme si dhe prania apo jo e thellimit të mesëm (Në rast hipertrofie ky thellim zhduket). Ndërsa tek femra, me anë të manovrës, mund të vihen re abscese të tubave të Falopit apo të vezoreve, si dhe alteracione të organeve gjenitale.

Po ashtu ekzaminimi digjital rektal shërben, në rast dyshimi të një apendiksi të skuqur,  për ta dalluar këtë nga një kolikë renale në gjysëm-trupin e djathtë, nëpërmjet prekjes së xhepit rekto-fshikëzor të Douglas-it. (Tek femra përveç eksplorimit rektal mund të kryhet edhe ai vagjinal).

Një nga arsyet se pse kryhet ekzaminimi digjital rektal është edhe gjakderdhja nga pjesa e fundit e aparatit gastroenterik. Kështu vlerësohet edhe nëse pacienti ka apo jo hemorroide. (Duhet bërë kujdes sepse ndonjëherë gjakrrjedhja anale mund të mos jetë pasojë e hemorroideve por e një tumori malinj të rektusit.)

Eksplorimi digjital rektal shërben si një teknikë përplotësuese gjatë ekzaminimit fizik të fshikëzës së urinës në mënyrën bimanuale.

© Rinstinkt, mbi tekstin

————————————————————————————————-