Çfarë është katarakta; llojet e kataraktës; trajtimi

Çfarë është katarakta?

Katarakta është një nga shkaqet kryesore të dëmit pamor në nivel botëror. Katarakta është përgjegjëse për verbërinë e 20 milionë njerëzve në mbarë botën.

Fjala kataraktë vjen nga latinishjta cataracta, që do të thotë ujëvarë/kataraktë. Në fushëm biomjekësore do të thotë se transparenca e lentes së syrit është ulur, është më pak transparente.

Lentja e syrit punon së bashku me kornean për të fokusuar dritën në retinë. Retina nga ana e vet përkthen sinjalin e dritës në një sinjal elektrik që mëpastaj transmetohet drejtë trurit (në grupet neuronale përgjegjëse për dekodifikimin e sinjaleve pamore).

Në të majtë lente e syrit normale; në të djathtë lente e syrit e prekur nga katarakta.

Në të majtë lente e syrit normale; në të djathtë lente e syrit e prekur nga katarakta.

Katarakta zakonisht shkakton një pamje të turbullt, dhe shpesh me një “jehonë” rreth dritave, humbje të nuancës së ngjyrave por edhe një shikim më të keq në ambientet e errëta (apo natën). Në disa subjekte të prekur nga katarakta paradoksalisht vihet re një rritje e aftësisë fokusuese tek lentja e syrit dhe kështu këto subjekte shpesh nuk kanë më nevojë për zyzet e leximit.

Katarakta zhvillohet ngadalë dhe pa dhmbje. Mund të avancojë për vite të tëra pa u vënë re, pa u diagnostikuar.

Nëse katarakta lihet pa u kuruar mund të shkaktojë një humbje të theksuar të aftësisë shikuese në syrin e prekur.

Fenomeni i kataraktës zakonisht prek të dy syte, por mund të ndodhi që të preket edhe vetëm një sy ose ndonjëherë mund të ndodhi që katarakta që avancojë me shpejtësi të ndryshme nga njëri sy tek tjetri.

 

Shkaqet dhe tipet e kataraktës

Mbi 70% e meshkujve dhe femrave me moshë 80 vjeç e sipër do të vuajnë nga katarakta (kjo në bazë të trendeve statistikore).

Tipi më i përhapur i kataraktës është ai i ndërlidhur me moshën e indivdit, që vjen si pasojë e degradimit të proteinave të lentes me kalimin e kohës. Ky proces vjetërsimi apo plakjeje mund të përshpjetohet nga të pirit e duhanit, nga sëmundet kronike sii diabeti apo presioni i lartë i gjakut, por mund të përshpejtohet edhe prej ekspozimit ndaj rrezeve ultra-vjollcë(UV) dhe radiacioneve.

Një tip tjetër i kataraktës është ai që vjen si efekt anësor i mjekimeve për shkaqe të tjera, si për shembull në rast mjekimi afat gjatë me steroide, siç ndodh për shembull në rast artriti rehumatoid apo në rast sëmundjesh të tjera inflamatore kronike që kanë doemos nevojë për trajtim me steroide.

Një tip tjetër i kararaktës është ai që shkaktohet nga goditjet apo më mirë të themi traumat e syrit.

Ekziston edhe një tipi kataraktës që është i bashkëlindur, që do të thotë se fëmija lind me kataraktë.

 

Si trajtohet katarakta?

Nuk ekzistojnë ilaçe për të trajtuar apo parandaluar avancimin e kataraktës.

Kirurgjia është i vetmi mjet që përdoret në rast se katarakta avancon deri një një pikë ku të parit preket në mënyrë serioze.

 

 

Të pëlqeu postimi?
Vendos një “Like” tek Faqja e Blogut në Facebook

 

 

 

 

 

Advertisements

Mbi Ozonin (2)

Konsumimi/hollimi i shtreses se ozonit, demton organizmat.

Me hollimin e shtreses se ozonit ne siperfaqen e Tokes do te mberrijne me shume rreze ultravjollce. Ekspozimi i gjate ndaj rrezeve ultravjollce eshte i lidhur ngushte me shume problem shendetesore te njeriut, si katarakta(tek syte), kanceri i lekures, dhe dobesimi i sistemit imunitar. Lentja e syrit te njeriut permban protein transparente te cilat zevendesohen me nje ritem shume te ngadalte. Ekspozimi ndaj radiacionit ultraviollce (UV) i demton keto protein dhe me kalimin e kohes demi zmadhohet; formohet katarakta dhe lentja behet e mjegullt.
Katarakta mund te trajtohet ne menyre kirurgjikale, por shume njerez ne vendet ne zhvillim nuk mund ta perballojne operacionin, keshtu qe mbeten pjeserisht ose teresisht pa shikim.

klikoni mbi pamje për ta zmadhuar

Shkencetaret jane te shqetesusr se nivelet e larta te radiacionit ultravjollce (UV) mund te shkaterrojne ekosistemet. Per shembull, prodhueshmeria e fitoplanktonit Antarktik(alga mikroskopike qe jane baza e zinxhirit ushqimor te Antarktides), ka rene per shkak te rritjes se ekspozimit ndaj UVB (nje nga tre tipat e radiacionit UV, i demshem vecanerisht per AND-ne).

Kerkimet tregojne se radiacioni UV ne siperfaqe te Tokes, inhibon procesin e fotosintezes tek fitoplanktoni. Gjithashtu, biologet kane dokumentuar lidhjen direkte midis mutacioneve ne vezet e peshqeve dhe te larvave, me ate te rritjes se niveleve te radiacionit UV.

Ka shqetesime edhe per ndikimin e radiacionit UV tek dritherat dhe pyjet, por ndikimi i rrezeve ultravjollve tek bimet eshte shume kompleks/i nderlikuar dhe nuk ka studime te pershtatshme per kete çështje.

—–
© rinstinkt blog