HPV – llojet e kancereve të shkaktuar nga Human Papilloma Virus

HPV

Llojet e kancereve të shkaktuar nga Human Papilloma Virus

Papilloma-virusi njerëzor – human papilloma virus, është një term që tregon për një kategori, apo më mirë të them një familje të tërë virusesh, mbi 120 të tillë, të cilët mund të infektojnë sipërfaqen e trupit tonë. Infektojnë kryesisht lëkurën, në raste abrazionesh (çjerrjesh) dhe membranat mukoze.

Pjesa më e madhe e viruseve që bien në kontakt me trupin kalojnë pa u vënë re, sepse sistemi ynë imunitar i shkatërron pa lenë asnjë shenjë të kalimit të tyre. Kështu që prekin dhe manifestohen zakonisht në subjekte me sistem imunitar të dobësuar (për arsye të ndryshme).

lythat e zakonshem

Lythat e zakonshëm, të shkaktuar nga HPV

Në raste të tjera këta viruse shkaktojnë lytha, lytha të sheshët dhe lytha (iriqa) gjenitalë. Çdo pjesë apo sipërfaqe e lëkurës që gërvishtet, sadopak,  mund të infektohet nga HPV.

Por nuk ka mbaruar me kaq. Janë edhe viruset (HPV) që shkaktojnë kancer (neoformacione), pra onkoviruse. Vlerësohet se janë rreth 20 “varietetet” virale që shkaktojnë kancer. Ndër ta HPV-16 dhe HPV-18 janë shkaktarë të rreth 70% të kancereve të qafës së mitrës, tek femra.

Gjithsesi, ekzistojnë edhe viruse të tjerë që mund të shkaktojnë kancer tek njeriu. Ndër ta janë viruset e hepatitit B dhe C që mund të shkaktojnë kancer të mëlçisë, dhe virusi Epstein-Barr që shkakton një sërë formash kanceroze përfshirë limfomën e Hodgkinit.

HPV dhe kanceri i qafës së mitrës

Siç thash më lartë, HPV-16 dhe HPV-18 janë të njohur prej kohësh si shkaktarë të kancerit tek njeriu (të kancerit të qafës së mitrës – tek femra); që prej fillim-viteve 1980.

Pap Testi - Dallohen qelizat jo-normale në qendër dhe dy qeliza normale në të djathtë.

Pap Testi – Dallohen qelizat jo-normale në qendër dhe dy qeliza normale në të djathtë.

Femrat mund të kryejnë rregullisht screening-un me anë të Pap testit (testit të Papanikolaut), në mënyrë që kur ndodhin (nëse!) ndryshime histologjike, anatomike të kapen menjëherë. Kjo është një mënyrë e mirë për të kapur hershëm kancerin e qafës së mitrës. Në 90% të rasteve, ndërhyrja e shpejtë, e menjëhershme pas Pap testit, me heqjen e indit “të çrregullt”, është mjaft e efektshme në parandalimin e zhvillimt të kancerit të qafës së mitrës.

HPV dhe kancri i grykës

Nga viti 2004 kanceri i kokës dhe qafës u lidh me infeksionin e HPV. Pra si qafa e mitrës, në majtë të vaginës ashtu edhe sipërfaqja e bajameve dhe pjesa e pasme e gjuhës janë një ambien t i shkëlqyer për rritjen e papilloma virusit njerëzor.

HPV-16 mendohet se është fajtori (pra përgjegjësi) kryesor për kancerin e grykës (gurmazit). Ndërsa kancerët e buzëve dhe pjesës së përparme të gjuhës përgjithësisht janë pasoja të duhanpirjes, përtypjes së duhanit apo pirjes së alkookit.

Më mirë parandalimi sesa kurimi.

Si gjithnjë, si me të gjithë kanceret është më mirë parandalimi dhe kapja e hershme e tyre sesa tentativat, shpesh të kota, për kurim.

Vaksina HPV mbron nga varietetet HPV-16 dhe HPV-18, si dhe nga dy varietete (tipe) që shkaktojnë lytha gjenitalë.

Që kur ka filluar programi i vaksinimit kundër HPV, mjekët klinikë kanë vënë re një rënie drastike të rasteve me lytha gjenitalë. Nga 9.6% në 2004, në më pak se 2% në 2010-2011.

Duhet kujtuar se HPV transmetohet siç transmetohen edhe agjentë të tjerë etiologjik të sëmundjeve infektive, si klamidia, gonorreja dhe HIVi. Pra me anë të kontaktit oral dhe gjenital. Pra kondomët (prezarvativët) japin njëfarë mbrojtjeje, por gjithsesi të prekurit, puthjet dhe çdo akt tjetër që transmetoh lëngje trupore nga një peron tek tjetri mund të transmetojë infeksionin e HPV.

Bibliografia:

  • Parkin, D. M. (2006), The global health burden of infection-associated cancers in the year 2002. Int. J. Cancer, 118: 3030–3044. doi: 10.1002/ijc.21731
  • Maura L. Gillison – Human papillomavirus-associated head and neck cancer is a distinct epidemiologic, clinical, and molecular entity -http://dx.doi.org/10.1053/j.seminoncol.2004.09.011
  • Tim R H Read, Jane S Hocking, Marcus Y Chen, Basil Donovan, Catriona S Bradshaw, Christopher K Fairley – The near disappearance of genital warts in young women 4 years after commencing a national human papillomavirus (HPV) vaccination programme – Sex Transm Infect 2011;87:544-547 doi:10.1136/sextrans-2011-050234

Rinstinkt 2013

—————————————————————————————-

SST – sëmundjet seksualisht të transmetueshme

Sëmundjet seksualisht te transmetueshme

Sëmundjet seksualisht të transmetueshme – SST (STD sexually transmitted diseases), te quajtura edhe sëmundje veneriane, janë pas “të ftohurit”, semundja me e shkembyeshme (qe kalon lehtesisht nga individi ne individ) ne bote. 

Organizata Boterore e Shendetesise – OBSH (WHO), ka perllogaritur se me shumë se 250 milion njerez infektohen çdo vit me Gonhorrea, dhe me shumë se 50 milionë infektohen me Sifilis(in).

Ne SHBA me shumë se 65 milion njerez, jetojne aktualisht me një sëmundje seksualisht te transmetueshme te pa kurueshme, dhe me shumë se 12 milion njerez (përfshirë 3 milion adoleshente) diagnostikohen me një sëmundje seksualisht te transmetueshme çdo vit. Një ne tre individ te rinj, seksualisht aktiv, do te marrë një sëmundje seksualisht te transmetueshme  para moshes 24 vjeç.

Një ne katër gra dhe një ne pesë burra, është i infektuar me herpes gjenital. Klamidia (chlamydia), një tjeter sëmundje seksualisht e transmetueshme, shkakton inflamacion pelvik, një infeksion i organeve riprodhues te femrës qe zakonisht sjell sterilitet.

Papilloma virusi njerezor (HPV), është sot sëmundja seksualisht e transmetueshme me e perhapur ne SHBA. Llogaritet se janë 20 milion njerezit ne SHBA, te infektuar me HPV, dhe rreth 75% e burrave dhe grave seksualisht aktiv janë infektuar me këtë virus (human papilloma virus) gjatë jetës se tyre.

Ne shumicen e individeve te infektuar, sistemi imunitar e shkaterron virusin përpara se ai te shkaktoje probleme te renda shendetesore. Gjithsesi, HPV-ja mund te shkaktoje kancerin e qafes (se mitres). Disa tipe te papilloma virusit human, shkaktojnë një lloj rritjeje te deformuar ne lekuren e gjenitaleve.

Dy vaksina te reja (Gardasil dhe Cervarix) parandalojne infektimin nga disa tipe te rrezikshem te HPV-së. Profesionistet e shendetit parashikojne se keto vaksina do te çojne drejt shuarjes se kancerit te qafes se mitres. Gjithsesi, për te qene sa me efikase, vajzat duhet te vaksinohen përpara se te behen seksualisht aktive. Për këtë arsye, keto vaksina po u ofrohen vajzave te reja, me moshe  rreth 9 vjeç.


(c) rinstinkt

———————————————————————–