Nili në Titan

Nili i Titanit

Pak ditë më parë Agjencia Hapsinore Europiane (European Space Agency – ESA) publikoi një pamje të një sistemi lumor të vëzhguar mbi mbi hënën e Saturnit, Titan.  Pamja është marrë nga sonda Cassini.

Sistemi i treguar në pamje është i ngjashëm me atë të lumit Nil në Afrikë, Tokë dhe shtrihet për më shumë se 400 km.

Nili i Titanit

Nili i Titanit

Natyrisht nuk bëhet fjalë për një sistem lumor të krijuar nga uji, por nga metan apo etan i lëngshëm (të paktën kështu mendojnë shkencëtarët deri më tani).

Pamja mund të gjendet këtu: (Nili i Titanit – pamja me rezolucion të lartë), me rezolucion të lartë.

—————-

Batica dhe zbatica

Batica dhe zbatica
Fenomeni i levizjes se ujerave te deteve nen ndikimin e njekohshem te Diellit dhe te Hënës.
Ndikimi i Hënës ne baticat dhe zbaticat, megjithese ajo ka mase shumë te vogel nga Dielli, është rreth dy herë me i madh se ai i Diellit, i cili ndodhet shumë me larg se Hëna. Si rrjedhim i rrotullimit 24-oresh te Tokës, edhe baticat e zbaticat kanë një cikel 24-oresh (me saktë 24 ore e 50 minuta). Por krahas këtij cikli verehet dhe një cikel 12 oresh.

Intensiteti i baticave dhe zbaticave varet nga pozicioni qe kanë perkundrejt ekuaorit te Tokës trupat qiellore qe ushtrojne terheqjen, si dhe nga pozicioni i tyre kundrejt njeri-tjetrit. Ne varësi nga pozicioni relativ i Diellit dhe Hënës, veprimet e tyre mund te kundershtojne, ose te perforcojne njeri-tjetrin. Vec kësaj, intensiteti i baticave dhe zbaticave varet edhe nga forma e brigjeve te detrave dhe oqeaneve, kështu qe parashikimi i saktë i tyre është mjaft i veshtire. Megjithate, për zona te caktuara te Tokës, si psh. per disa porte te rëndësishme, janë hartuar tabela qe japin oren e intensitetit maksimal te baticave dhe zbaticave për çdo ditë te vitit.

Ngritja e nivelit te ujit gjatë baticave arrin nganjehere vlera mjaft te medha, si psh. ne gjirin e Mont Sen-Mishelit, ku arrin deri ne 12,6 metra, ne gjirin Fandi ne Kanada arrin ne 18 metra, etj. Ne detrat e mbyllur, si psh. ne detin Mesdhe, baticat dhe zbaticat janë te dobëta. Me përjashtim te disa zonave te vecanta, ngritja e ujit ne brigjet e Mesdheut nuk arrin as 1 metër. Kështu është edhe ne brigjet e oqeaneve.
Baticat dhe zbaticat ndodhin edhe ne Token e ngurte, por janë me te vogla (deri ne 30 cm), edhe ne atmosfere.