Diarrea

Diarrea

aparati tretesSistemi gasrto-intestinal ka dy hapje, të djy anë ekstremitetet e veta. Gojën dhe anusin, të cilat përveç funksioneve të veta fiziologjike mund të shërbejnë edhe si portale hyrëse të baktereve, viruseve dhe patogjenëve të tjerë për në brendësi të organizmit tonë. Hyrja realizohet kryesisht me ndërmjetësimin e ushqimeve, ujit dhe duarve të ndotura.

Një ndër sëmundjet apo më mirë të them, çrregullimet, që shkaktojnë mikroorganizmat në sistemin gastro-enterik është edhe diarrea, apo fekalet e ujshme.
diarrea mund të zhvillohet kur një agjent irritues (si për shembull një toksinë bakterore) bën që veshja e zorrës së hollë të sekretojë më shumë ujë dhe kripëra nga sa mund të thith zorra e trashë.

Diarrea mund gjithashtu të zhvillohet në rast infeksioni, stressi apo faktori tjetër që përspejtojnë lëvizjet peristaltike të zorrëve të holla. Në këtë mënyrë, pra duke shpejtuar lëvizjet peristaltike zvogëlohet koha që zorra ka në dispozicion për të thithur ujin, në sasinë e duhur.

Rrezikshmëria e sëmundjeve (çrregullimeve) diarroike i detyrohet dehidratimit të trupit. Nga humbja e tepërt e ujit dhe kripërave minerale nervat dhe qelizat muskulore nuk mund të kryejnë funksionet e veta fiziologjike.

Një ndër shkaktarët e diarresë është edhe Giardia intestinalis, që është një protozoar. (Giardiaza). Giardia intestinalis në ciklin e vet jetësor formon ciste të cilat me anë  të mbetjeve fekale ndosin ujin apo ushqimin.

Rinstinkt 2013

———————————————————————————————–

Reklama

Cfare eshte giardia lamblia (intestinalis)?

Giardia lamblia eshte nje parazit i flagjeluar qe kolonizon dhe riprodhohet ne zorren e holle. Giardia lamblia eshte shkaktari i te ashtuquajtures xhardiaza.

Per me shume lexo kete shkrim: Giardia intestinalis (lamblia)

Giardia intestinalis (lamblia)

Giardia intestinalis (lamblia)

Taksonomia

Protozoar me flagjel; Phylum-i Sarcomastigophora, subphylum Mastigophora.

Giarda intestinalis

Giarda intestinalis

Fillimisht Cercomonas intestinalis (Lambl, 1859), më pas u riemërua Giardia lamblia (Stiles, 1915) në nder të Prof. A. Giard (Paris) dhe të Dr. F. Lambl (Pragë). Giardia intestinalis është emërtimi që përdoret aktualisht për këtë protozoar.

Gjinia përfshin gjashtë specie (lloje): G. intestinalis, G. muris, G. agilis, G. microti, G. ardae dhe G. psittaci; të ndara në bazë të morfologjisë, specificitetit të pritësit dhe ndryshueshmërisë gjenetike. Prej tyre vetëm G. intestinalis është patogjene për njeriun.

Giardia intestinalis: epidemiologjia

Parazit i detyruar i zorrëve të shumë klasa Vertebratësh (njeriu, dhia, lopa, qeni, zogjtë)

Mundësi për infeksion (transmetim) nga kafshët, edhe pse rëndësia e tyre si serbator infeksioni nuk është qartësuar akoma.

Transmetim me “mbylljen” e qarkut oro-fekal: ndërpersonal për kontakt të drejtpërdrejtë (duar të ndotura), me anë të marrjes së ushqimit apo ujit të ndotur nga materiali fekal, drejtpërdrejtë apo nëpërmjet vektorëve si mushkonjat.

Përhapje botërore e infeksionit

  • Prevalencë më e madhe (deri në 80%) në prani të kushteve të dobëta higjenike dhe tek fëmijët, tek të imunokomprometuarit dhe meshkujt homoseksualë.

Cikli jetësor është dimorfik: artikulohet në dy faza zhvillimi, trofozoit (faza vegjetative) dhe cist (faza e rezistencës).

Ndarje binare gjatësore

  • Ndarje e bërthamës (mitozë)
  • Ndarje e diskut barkor (aderues) ngjitës
  • Ndarje e citoplazmës (citokinezë)

Cikli biologjik

Cikli jetesor i Giardia intestinalis – nga CDC

Cisti është forma e rezistencës, përgjegjëse për transmetimin e infeksionit. Si trofozoitët ashtu edhe forma cistike e Giardia intestinalis-it mund të gjenden në jashtëqitje. Cistet janë rezistente, duke arritur të mbijetojnë në ujë të ftohtë për muaj të tërë. Infeksioni merret me anë të gëlltitjes së cisteve të pranishme në ujra të ndotura, ushqime ose nëpërmjet rrugës oro-fekale (të vjellat apo duart). Në zorrën e hollë, jashtë-cistëzimi lëshon trofozoitët (çdo cist jep dy trofozoitë). Trofozoitët riprodhohen me anë të ndarjes gjatësore binare, duke qëndruar të lirë ose të fiksuar në lumenin e zorrës me anë të diskut barkor. Cistëzimi ndodh kur paraziti tanziton nëpër kolon. Cisti është stadi më i hasur në jashtëqitjet jo-diarroike. Mundësi për të gjetur trofozoitë në jashtëqitjet diarroike.

Giardia intestinalis: patogjeneza

  • Ngjitje e trofozoitëve pas mukozës së zorrëve
  • Sheshim i mikrovileve
  • Modifikime morfo-funksionale të mikrovileve
  • Infeksioni kalon, në 80% të rasteve, në mënyrë asimptomatike.

Forma të ndryshme klinike, që shkojnë nga subjekti asimptomatik e deri tek format më të rënda.

  • Forma simptomatike: tek subjektet imunodefiçentë, keq-thithje e lëndëve ushqyese, jotolerancë ndaj ushqimit, skuqje kronike  e mukozës.

Diagnoza laboratorike

Dyshimi klinik për infeksionin nga Giardia intestinalis duhet të konfirmohet në laborator me anë të  teknikave të drejtpërdrejta (vëzhgim mikroskopik, izolim kulturor) apo jo të drejtpërdrejta (teste imunoenzimatike, imunofluoreshencë).

Terapia: këshillohet vetëm për subjektet simptomatike. Metronidazol (Flagyl) etj.

© mbi tekstin, Rinstinkt

Pamje të tjera: Giardia 1, Giardia 2