Vreri / Sekretimi i vrerit

Vreri

Skemë ilustruese e fshikëzës së tëmblit (prerje tërthore) dhe e duodenumit.

Skemë ilustruese e fshikëzës së tëmblit (prerje tërthore) dhe e duodenumit.

Vreri është një lëng me natyrë alkaline, me ngjyrë jeshile në të kaftë, që prodhohet nga qeliza te mëlçisë, pra nga mëlçia. Vreri së pari ka funksionin e largimit të papastërtive të prodhuara gjatë proceseve metabolike në organin e mëlçisë. Mëlçia anatomikisht gjendet nën diafragmë, pra në zgavrën abdominale, dhe projetktohet në sipërfaqe kryesisht në hipokondriumin e djathtë.

Një funksion tjetër i rëndësishëm i vrerit është ai i ndihmesës në thyerjen e acideve lyrorë në zorrën e hollë duke mundësuar tretjen dhe thithjen e tyre.

Ndër produktet e mbetjes së proceseve metabolike, në vrer, gjenden edhe bilirubina dhe biliverdina, që janë pigmentet që i japin ngjyrën karakteristike lëngut të vrerit. Ndërsa kripërat e vrerit/”kripërat biliare”, janë ato që ndihmojnë në thyerjen dhe thithjen e mëpasshme të lyrave. në vrer gjendet edhe një sasi e caktuar kolesteroli – që duke kaluar një masë të caktuar mund të shkaktojë probleme, si gurët në fshikëzën e tëmthit.

Fshikëza e tëmthit është në fakt organi ku rezervohet vreri pasi është sekretuar nga hepatocitët. Fillimisht kalon në duktet e vrerit, mëpastaj në dukte me diametër gjithnjë e më të madh deri sa kalonë në duktin hepatik të përbashkët i cili më tej duke u bashkaur me duktin cistik formon duktin vreror të përbashkët. Dukti cistik është dukti (tubthi) në të cilin kalon vreri për t’u futur dhe për të dalë nga fshikëza e tëmblit.
Pra funksioni i fshikëzës së tëmblit është ai i rezervimit dhe i përqëndrimit të vrerit, meqë nga ky largohet vazhdimisht ujë.

Pas një vakti tkurrja e fshikëzës së tëmblit bën që vreri të dali prej saj dhe nëpërmjet dukteve të derdhet në duodenum, ku edhe kalon ushqimi. Duodenumi është fragmenti i parë i zorrës së hollë.

Pjesa më e madhe e kripërave të gjendura në vrer rithithen nga zorrët dhe nëpërmjet qarkullimit të gjakut kalojnë sërisht në mëlçi e mëpastaj sërisht në fshikëzën e tëmblit. Nga ana tjetër pigmetet biliare pjesërisht shkojnë dhe ekskretohen nëpërmjet urinës dhe pjesërisht qëndrojnë në lumenin e zorrëve duke u jashtëqitur së fashku me mbetjet fekale. Në të dyja rastet pigmentet biliare janë ato që u japin edhe ngjyrë këtyre materialeve të ekskretuara.

[Nëse postimi të pëlqeu, dhe do të qëndrosh i/e azhornuar, mos harro të vendoshësh një “Like” tek faqja e blogut në Facebook.]

 ————————————————————————————

Lyrat dhe trupi

Çfarë bëjnë lyrat në trupin tonë


Te gjithe e dime se nje sasie madhe kolesteroli te ben dem. Gjithashtu dime se edhe konsumimi i nje sasie te madhe lyrash mund te sjell shqetesime per shendetin tone. Te kesh nje diete te shendetshme do te thote qe ne te jemi te kujdesshem me sasine e ushqmieve te yndyrshme qe konsumojme. Gjithsesi, trupat tane kane nevoje per nje sasi te caktuar dhjami qe te funksionojne – dhe menyra e vetme per ta marre është nga ushqimet qe hame.

Trigliceridet, kolesteroli dhe te tjera acide lyrore te rendesishme rezervojne energji, izolojne trupin (psh. termikisht) dhe mbrojne organet jetesore. Ata veprojne si mesazhere duke ndihmuar proteinat ne punen etyre. Ata, gjithashtu, fillojne reaksione kimike qe ndihmojne ne kontrollin e rritjes, ne funksionin imunitar, ne riprodhim dhe ne fusha te tjera te metabolizmit baze.

Cikli i ndertimit, thyerjes, rezervimit dhe mobilizimit te lyrave qedron ne baze te menyres se si njerezit dhe te gjitha kafshet rregullojne (apo racionalizojne) energjine e vet. Çbalancimi i nje prej ketyre hapave mund te rezultoje ne nje semundje, perfshire semundjet e zemres dhe diabetin. Per shembull, nje sasi e larte trigliceridesh ne gjak, rrit mundesine (riskun)  e bllokimit te arterieve, qe çojne me tej ne atakun e zemres dhe infarktin.

Dhjami (lyrat) ndihmojne trupin ne rezervimin e disa lendeve ushqyese. Vitaminat e quajtura “te tretshme ne lyra” – A, D, E dhe K – rezervohen ne mëlçi dhe ne indin dhjamor.


Kolesteroli dhe membrana qelizore


Membranat qelizore kufizojne qelizen dhe organelet qe gjenden brenda saj. Lyrat, dhe me specifikisht kolesteroli, kane nje rol te madh ne keto membrana. Bishtat lyrore (hidrofobikë) te molekulave membranore (acidet lyrore) qendrojne larg ujit qe gjendet jashte dhe brenda qelizes, ndersa kokat (hidrofikile) te acideve lyrore qendrojne ne kontakt me ujin, ose rreth tij. 

Molekulat e acideve lyrorë, organizohen ne vije te drejte per te formuar nje membrane gjysme te pershkueshme (semi permeable). Rezultati i ketij organizimi është nje bariere e lakueshme qe lejon kalimin e molekulave te caktuara ne momente te caktuar te aktivitetit qelizor.



© Rinstinkt

[Të pëlqeu postimi? Nëse po, atëhere mos harro të vendoshësh një “Like” tek faqja e blogut në Facebook.]

——————————————————————————–