Pamje e skanerizuar e dhjamit në të gjithë trupin

Pamje e skanerizuar e dhjamit në të gjithë trupin

Image credit: Jimmy Bell, University of Westminster and AMRA

Image credit: Jimmy Bell, University of Westminster and AMRA

Ky skanim i trupit të një njeriu tregon shpërndarjen e dhjamit të lëkurës, të organeve të ndryshme dhe të dhjamit abdonimal.

 

Advertisements

Të parat imazhe me ngjyra të prodhuara nga një mikroskop elektronik.

Të parat imazhe me ngjyra të prodhuara nga një mikroskop elektronik.

Mikroskopët me dritë, që janë edhe më të vjetrit si shpikje, përdorin dritën për të zmadhuar dhe parë me ngjyra disa nga gjërat dhe strukturat më të imëta të kësaj bote. Mikroskopët elektronikë, që siç mund të kuptohet nga vetë termi funksionojnë nëpërmjet një fashoje elektronesh, janë më të rinjë si shpikje por edhe shumë më të aftë që të hetojnë struktura që mikroskopët me dritë nuk janë të aftë, si për shembull organelet apo skeletin e një qelize (ikroskopët elektronikë mund ta zmadhojnë një objekt deri në 10 milionë herë). Këta lloj mikroskopësh deri më tani prodhonin vetëm imazhe në bardhë e zi.

S. R. Adams et al., Cell Chemical Biology 23, 10 (17 November 2016) © Elsevier Ltd.

S. R. Adams et al., Cell Chemical Biology 23, 10 (17 November 2016) © Elsevier Ltd.

Një studim i ri shkencor i botuar në revistën Cell Chemical Biology ilustron avancimin më të fundit në këtë fushë, avancim i cili është kërkuar fort në 15 vitet e fundit. Studimi tregon për përdorimin e tre llojeve të ndryshme të metaleve të rralla që quajtura lantanide, që në këtë rast shtrezëzohen një nga një mbi qelizat apo struktura të tjera në një slide (preparat) mikrokopie elektronike. Kur çdonjë nga metalet e rralla humbet elektrone mikroskopi elektronik është në gjendje të kapi këtë humbje dhe ta përkthejë një një ngjyrë artificiale.
Aktualisht është mundur të kodifikohen dhe përkthehen vetëm tre ngjyra, e kuqja, jeshilja dhe e verdha; megjithëse shkencëtarët po punojnë që të shtojnë ngjyra të tjera nëpërmjet artificave të vogla si për shembull duke shtuar jone metalike – duke rritur kësisoj edhe rezolucionin e pamjeve të përfutara nëpërmjet mikroskopisë elektronike.

 

Studimi: Adams, Stephen R. et al. – Multicolor Electron Microscopy for Simultaneous Visualization of Multiple Molecular Species – Cell Chemical Biology. November 3, 2016

Si freskohen koalat gjatë verës?

Si freskohen koalat gjatë verës?

E dimë, vera është e nxehtë… Gjithashtu dimë se koalat kanë goxha pellush… Ndonjë, pa dyshim do të ketë pyetur veten: po a kanë vapë koalat, gjatë verës, dhe si ia dalin ta përballojnë?

Pyetje e zgjuar, dhe që kërkon një prëgjigje. Për koalat, si gjithë kafshët e tjera me pellush, një nga mënyrat se si freksohen dhe përpiqen të përballojnë vapën është duke lëpirë pellushin e tyre dhe duke gulçuar – jo më kot populli ka dhe shprehjen “gulçoj nga vapa”. Megjithatë, kjo nuk është një mënyrë edhe aq e zgjuar për të përballuar vapën meqë mund të çojë në humbje të tepërta uji nga organizmi.

Koalat kanë edhe një mënyrë tjetër. Një grup shkencëtarësh prej Australisë, ku koalat gjenden me shumicë, kanë vëzhguar se, këto kafshë interesante gjatë ditëve me temperatura të larta, kacavirren nëpër pemë dhe e pozicionojnë trupin e tyre ngjitur me atrungun; për më tepër duke i lënë gjymtyrët të lira të lëkundeshin poshtë.

Si freskohen koalat gjatë verës?

Si freskohen koalat gjatë verës? (Biol. Lett. June 2014vol. 10 no. 6 20140235)

Çfarë lidhje ka kjo sjellje e koalave me vapën? E thjeshtë! Shkencëtarët i kanë vëzhguar koalat dhe pemët në trungun e të cilave koalat mbështeteshim nëpërmjet një kamere termike. Kamera termike është një lloj kamere që pamjet i paraqet duke i kodifikuar në varësi të nxehtësisë që emetojnë. Objektet që janë më të nxehta e që emetojnë mës humë nxehtësi përfaqësohen me të kuqe më të zjarrtë, ndërsa objektet më të ftohta me gradacione bluje.
Të dhënat e përftuara treguan se trungjet e pemëve të gjëra kishin një temperaturë mesatare rreth 5 gradë më të ulët se temperatura e ajrit. Kjo shpjegon edhe sjelljen e koalave.

Koalat e mbështesin bustin e tyre në trungjet e pemëve të mëdha të cilat janë më të ftohta krahasuar me ajrin, në mënyrë që të lëshojnë pak nga nxehtësia e tyre. Trungjet e pemëve janë më të greskëta ngase, mendohet se, thithin ujë nga nëntoka, i cili ka padyshim një temperaturë më të ulët meqë nuk është i ekspozuar ndaj rrezeve të diellit.

Ndërsa fakti që koalat i lëshojnë gjymtyrët e tyre të lëkunden të lira, është edhe ky jo fort i vështirë për t’u kuptuar. Lënia e gjymtyrëve të lira, ashtu të lëkundura, rrit sipërfaqen e trupit që është në kontakt me ambientin rrethues; kështu rritet sipërfaqja e shkëmbimit të nxhetësisë.

Kjo është një zgjidhje e mirë për koalat, të cilat gjatë verës, për shkak të pellushit të tyre të dendur – i cili i mbron mirë gjatë të ftohtit dimëror – janë disi të penalizuara.

Biol. Lett. June 2014vol. 10 no. 6 20140235

 

[Nëse postimi të pëlqeu, dhe do të qëndrosh i/e azhornuar, mos harro të vendoshësh një “Like” tek faqja e blogut në Facebook.]

———————————————————————————-

 

Struktura e një rhabdovirusi

Struktura e rhabdovirusit, virusit që shkakton sëmundjen e tërbimit.

Majtas, një pamje me mikroskopi elektronike e virusit të tërbimit. Djathtas një skemë e virusit të tërbimit (rhabdovirusit) që tregon veçoritë kryesore.

Majtas, një pamje me mikroskopi elektronike e virusit të tërbimit. Djathtas një skemë e virusit të tërbimit (rhabdovirusit) që tregon veçoritë kryesore.