Italia për shkencën

Italia për shkencën 

Studentë universitarë dhe kërkues shkencorë organizuan sot, me paralajmërim disa javor (Faqja që sinjalizonte aktivitetin), një sërë aktivitetesh në qytete të ndryshme të Italisë (mbi 15) për “një informim korrekt shkencor”.

Flash mob, shpërndarje informacioni, konferenca dhe debate mbi tema pikante, mbi të cilat prej kohësh qarkullojnë shumë fushata diz-informuese.

Tema si, eksperimentimi me kafshët, studimet mbi OMG (Organizmat e Modifikuar Gjenetikisht), qelizat staminale (burimore), vaksinat dhe risku apo parashikueshmëria e aktivitetit sizmik.


Fotografitë më sipër, nga studentë dhe kërkues shkencorë në “Piazza di Spagna” në Romë – klikoni për t’i zmadhuar.

(Credit photo: La Repubblica.it)

——————————————–

Enterovirusët, Poliovirusët, Poliomieliti dhe vaksinat e Poliomielitit

Enterovirusët, Pikornavirusët, Poliovirusi, sëmundja e Poliomielitit dhe vaksinat për sëmundjen e Poliomielitit

Poliovirusi bën pjesë tek Pikornaviridae-t (piko-rna-viridae: pra viruse të vegjël me material gjenetik ARNnë), nëngrupimi Enterovirus.

Kristale të një poliovirusi në brendësi të një qelize

Kristale të një poliovirusi në brendësi të një qelize

Enteroviruset janë një grup virusesh të klasifikuar në pesë specie/lloje: Poliovirus dhe enterovirus A, B, C, D. Enteroviruset janë në gjendje të rezistojnë ndaj ambientit të jashtëm, transmetohen nëpërmjet cirkuitit oro-fekal, hyjnë në organizëm nëpërmjet mukozave të oro-faringut apo traktit gastro intestinal. Janë rezistent ndaj lëngut gastrik dhe lëngut të fshikëzës të tamblit.

Virusi i poliomielitit

Infektimi me virusin e poliomielitit

Poliovirusët , ndër enterovirusët, janë ata më të famshmit. Janë shkaktarë të poliomielitit paralitik, një sëmundje paralizuese deformuese që prek kryesisht fëmijët deri në shtat vjeç.

Virusi i poliomielitit, duke hyrë nëpërmjet mukozës së traktit tretës, mbërrin në nevr-aks (palcën kurrizore) dhe dëmton neuronët motorë (neuronët që përbëjnë rrugën dalëse të impulseve motore, pra ata neurone të eksitojnë indin muskulor) duke shkaktuar paralizë të muskujve përkatës.

Sëmundja e poliomielitit në ditët e sotme dhe vaksinat kundër poliomielitit

Sot poliomieliti është një sëmundje e çrrënjosur falë vaksinimit të detyrueshëm të popullatës.

Vaksina  e parë e zhvilluar për sëmundjen e poliomielitit ishte vaksina e Koprowskit, një virolog. Vaksina konsistonte në një sierotpi të virusit të dobësuar.

Më pas doli vaksina e dytë për poliomielitin; vaksina e Salkut (viruse të inaktivizuar me anë të formalinës). Vaksian e Salk-ut është realizuar duke kultivuar poliovirusin në një kulturë indore të veshkës së majmunit, mëpastaj inaktivizuar me formalinë.

Më pas u pasua nga vaksina e Sabin-it (virus i dobësuar që replikohet por nuk arrin të kalojë përtej mukozës intestinale, dhe që provokon një përgjigje të fortë antikorpale, me pasojë krijimin e imunitetit intestinal).

(Lidhja me eksperimentimin shkencor-me kafshët është e qartë…)

Rinstinkt 2013

———————————————————————————————

Qëndrimi dogmatik ndaj eksperimentimit shkencor me kafshët

Qëndrimi dogmatik absolutist ndaj eksperimentimit shkencor me kafshët

Për animalistët (kafshistët) që arsyetojnë, në pamje të parë, në terma pseudo-etikë, eksperimentet shkencore mbi kafshët janë të gjithë e njëjta gjë.

Animalistët (kafshistët) harrojnë ose nuk duan të thonë se, në eksperimentimin me kafshët janë të prëfshira mijëra e mijëra modele të ndryshme, që përdoren në një miriad eksperimentesh e hipotezash të ndryshme që duhen testuar.
Nuk mund të grumbullohen së bashku, sikur të ishin rraqe, të gjitha teknikat e eksperimentimit shkencor mbi kafshët. S’ka kuptim.

Nëse një studim tregon se minjtë  (një lloj i caktuar miu) është një model i keq për studimin e sistemit imunitar njerëzor, kjo nuk do të thotë se është një kritikë e përgjithshme ndaj të gjithë eksperimentimit me kafshët.
Nëse kjo interpretohet kështu dhe mbi këtë  keqinterpretim të qëllimshëm keqinformohet publiku kjo lind nga dashakeqësia dhe injoranca e këtyre grupimeve.

Pra, nga një kritikë e tillë, nuk mund të nisesh e të deklarosh se, për shembull, macja është një model i keq për eksperimentet që kanë të bëjnë me shikimin…

eksperimentimi shkencorIdeja e kritikimit të eksperimentimit mbi kafshët, in toto, nuk mund të funksionojë kurrsesi sepse kritikon njëherësh shumë gjëra të ndryshme me njëra-tjetrën.

Mbase nga qëndrimi i tyre pseudo-etik, të gjitha kafshët (modelet kafshë) ngjajnë me njëra-tjetrën, por qëndron fakti se shkencërisht mes dy modelesh-kafshë të ndryshme mund të ketë më shumë diferenca nga sa ka mes një modeli dhe një sistemi testimi (përplotësues) in vitro.

Ekziston një deferencë thelbësore mes atyre që mbrojnë eksperimentimin mbi kafshët dhe thonë “Po eksperimentimit shkencor mbi kafshët!” dhe atyre që thonë “Jo ndaj eksperimentimit shkencor mbi kafshët”.

Mbrojtësit kanë ndërmend përdorimin e modeleve specifike të kafshëve kur nevojiten, dhe ka të bëjë me modelin më të mirë që kemi aktualisht… për studimin e një patologjie të caktuar, bie llafi.

Ndërsa animalistët, kur kokëfortësiisht pozicionohen kundër eksperimentimit me kafshët thonë, jo ndaj të gjitha modeleve-kafshë, jo ndaj të gjitha rrethanave dhe jo pavarësisht rrethanave.

Përqasja e mbështetësve të eksperimentimit shkencor mbi kafshët është racionale, sepse ka të bëjë me vlerësimin dhe gjykimin rast pas rasti, ndërsa pozicioni i animalistëve (kafshistëve) ësthë absolut, dogmatik, obskurantist.

Dhe kur mban një qëndrim dogmatik, absolutist, dihet ku e ke vendin.😉

Rinstinkt 2013

——————————————————————————————–

Barbarizmi animalist i datës 20 prill 2013 në Milano, Itali

Barbarizmi i aktivistëve për të drejtat e kafshëve – animalistë (kafshistë) – i datës 20 prill 2013 në Milano, Itali

Të shtunën paradite disa aktivistë për të drejtat e kafshëve në Itali, futen në një nga laboratorët e farmakologjisë të Unversitetit të Milanos dhe bëjnë kërdinë me gjithë çka gjejnë brenda…

Sulmi, i huliganëve duhet thënë, u realizua nga një grup aktivistësh për të drejtat e kafshëve që vetquhet Fermare Green Hill (Ndalo Green Hill-in), duke iu referuar Green Hill-it një qëndër ku rriteshin varietete të ndryshme qensh të paracaktuar për eksperimentimin shkencor biomjekësor.

(Kujtoj se, qëndra Green Hill kishte qenë para disa muajsh në shënjeshtër të të njëjtëve ekstremistë, të cilët hynë dhe rrëmbyen në mënyrë të jashtë ligjshme disa qenë të racës Bigëll.)

Pesë aktivistë hynë në laboratoret e departamentit të farmakologjisë duke liruar minjë të tipave të ndryshëm, duke përzierë kartelat dhe dokumentet përkatese (të protokolleve) dhe duke bërë kështu të pamundur përdorimin e tyre të mëpasshëm.

Shkatërrimi i stabularëve të departamentit të farmakologjisë së uni Milano. Pamja përpara dhe pas kalimit të aktivist-huliganëve animalistë

Shkatërrimi i stabularëve të departamentit të farmakologjisë së uni Milano. Pamja përpara dhe pas kalimit të aktivist-huliganëve animalistë

Në gjithë këtë mesele të ekstremistëve, nuk duhet harruar shkatërrimi i kafazeve dhe dëmi monetar i shkaktuar, ndaj Universitetit të Milanos, më saktë ndaj departamentit të farmakologjisë, indirekt edhe ndaj donatorëve.

Nuk duhet harruar edhe një gjë tjetër e rëndësishme: se u hodh poshtë, në disa orë ekstremizëm huliganësh, puna kërkimore shkencore e shumë viteve.

Në stabularët e departamentit të farmakologjisë gjendeshin rreth 800 kafshë, pjesa më e madhe e të cilëve ishin minjë të modifikuar gjenetikisht, dhe ndonjë lepur.

Disa nga minjtë, ishin të veçantë; të ashtuquajtur “nudo” sepse kanë mungesë qimesh, ruajtës mutacionesh gjenetike, dhe me sistem imunitar të dobësuar. Pra kafshë pa mbrojtje imuntare që vdesin në mënyrë të shpejtë kur ekspozohen ndaj ambienteve të pakontrolluara. Me ambient të pakontrolluar kihet parasysh edhe kutia e kartonit me të cilën huligan-aktivistët transportuan disa nga minjtë jashtë laboratorit…

Kërkuesit nga departamenti thonë se, do të duhen muaj të tërë për të rindërtuar linjat e minjve të modifikuar gjentikisht. Po, po, sepse ishin minjë të modifikuar gjenetikisht, që përdoren si modele për të studiuar sëmundje të ndryshme të sistemit nervor, si autizmi, sëmundja e Parkinsonit, sëmundja e Alzheimerit, skleroza e shumëfishtë, sindroma Prader-Willi etj. Për këto e shumë sëmundje të tjera të sistemit nervor, sikundër edhe për çrregullimet psikiatrike, ka nevojë urgjente për kura.

Akti vandal u dënua nga kërkuesit e departamentit të farmakologjisë të Universitetit të Milanos, dhe më gjerë nga i gjithë komuniteti shkencor italian dhe botëror.[1] [2]

Edhe prefesor Silvio Garattini, drejtori i Institutit Mario Negri, reagoi ashpër:

Agresiviteti i një pjese të lëvizjes animaliste (kafshiste) bën të nevojshme marrjen e një qëndrimi të fortë të institucioneve shkencore që operojnë në fushën biomjeksore. Nuk është e tolerueshme që puna jonë të hidhet poshtë nga persona që veprojnë sikur të mos ekzistonin ligjet, dhe kryejnë vepra penale që rrezikojnë të mbeten të padënuara […] Eksperimentimi me kafshët është akoma i nevojshëm nëse dëshirohet të realizohen progrese në terapinë e sëmundjeve […] Nuk mund të pranojmë që kush shkel të drejtën për kërkim shkencor të lihet në qarkullim të lirë, dhe urojmë që organizatat që merren me mirëqenien e kafshëve të mos jenë bashkëfajtorë dhe të dëgjohet zëri i tyre kundër dhunës. (përkthimi im)

*****

Në disa orë ekstremizmi të huliganëve të vitit 2013, u hodh poshtë, për disa momente, edhe shpresa e shumë njerëzve dhe familjeve me të afërm që vuajnë nga sëmundje të sistemit nervor.

Por shpresa nuk u la të binte përtokë… menjëherë ditën më pas, një grup studentësh dhe kërkuesish të Milanos – rreth 50 – dolën në shesh dhe demonstruan paqësisht, veshur me këmishat e bardha, të esëllt përballë hordhive dhe dizinformimit të grupimeve të shastisura animaliste.


Rinstinkt, prill 2013

——————————————————————————————————–

Vegjetarianët, veganët, diktati i dietës dhe dëmi ambiental

Sidomos kohët e fundit ka patur kritika mbi ndikimin ambiental që shkakton ngrënia e mishit të kuq. Kritikat artikulohen si gjithnjë nga individë që janë edhe eksponentë të kauzave që pretendojnë të mbrojnë mirëqenien e kafshëve.

Natyrisht ne nuk bëjmë dot, e nuk do të bëjmë asnjëherë dot, pa mishin, në cilëndo formë që ai të na vijë, e kështu mund vetëm të përpiqemi të reduktojmë shpërdorimin.

gjithckangrenes

Por, nga ana tjetër as dieta vegjetariane nuk është aq e përballueshme (sustainable), saç na e paraqesin. Adoptimi në masë, si njëfarë diktati, i dietës vegjetariane, mund të rezultojnë në zgjidhjen më të keqe.

Eksponentë të këtyre lëvizjeve – moderne duhet thënë – që të përplasin etikën në fytyrë sa herë futesh në debat,

thonë se: nëse ka disa mënyra për t’u ushqyer, atëherë duhet të zgjedhim rrugën që shkakton të keqen më të vogël tek kafshët. Kështu, rezultati është se, që të gjithë, me diktat, duhet të hamë bimë dhe jo kafshë – sikur bimët të mos ishin qenie të gjalla.

Për të prodhuar një kile mish kafshe duhen rreth dhjetë kile bimë, kështu do të duhej të fokusoheshim te ngrënia e bimëve duke qenë se do të fitonim më shumë energji/hektar për konsumim njerëzor. Njëkohësisht do të rezultonte në më shumë toka për kultivim e më pak kafshë të vrara për të kënaqur urinë e njerëzve. Duket si një perspektivë interesante, por zgjidhja nuk është fare e thjeshtë.

Si çdo aktivitet tjetër i njeriut edhe kultivimi i tokave me drithëra apo grurë duhet të ketë ca anë negative. Apo jo? Natyrisht që po, më poshtë po i ilustroj shkurt (aktualisht e kam të pamundur të jap burimin e të dhënave).

Përmbledhtas, prodhimi i grurit dhe drithërave të tjera rezulton në:

  • Vrasjen e të paktën 25 herë më shumë kafshëve të ndjeshme (sentient) për çdo kilogram proteinë të shfrytëzueshme.
  • Më shumë dëme ambientale
  • Një egërsi më të madhe ndaj kafshëve nga sa ndodh në kultivimin e mishit të kuq.

Si është e mundur?

Në agrikulturë për të prodhaur drithërat, orizin dhe bishtajoret duhen fusha të gjera, të cilat mund të përftohen vetëm duke prerë e masakruar ekosisteme të tëra, pyje të tërë, me pemë, e me gjallesat e llojllojshme që jetojnë në to. Duhet pra, për të patur fushat për kultivimin e drithërave të vegjetarianizmit të diktuar, të shkatërrohet vegjetacioni vendas i një rajoni apo zone të caktuar, duke sakatuar ekosistemin lokal, duke shfarosur shumëllojshmërin e specieve… dhe e gjitha kjo për një monokulturë gruri, apo bishtajoresh.

Aktualisht, në botë, janë të shfrytëzim pothuajse të gjitha tokat e kultivueshme për qëllime agrikulturore. Nën dietën e diktuar vegjetariane do të na duheshin shumë më shumë toka për kultivim. Përeçse do të kërkonte prerje pyjesh e vegjetacioni lokal, kultivimi (i rritur) i grurit apo drithërave të tjera do të kërkojë akoma e më shumë përdorim të pesticideve, fertilizuesve, herbicidëve dhe kërcënimeve të tjera për biodiversitetin rajonal.

Kështu nën dietën e diktuar vegjetariane nëse ndryshojnë ligjet, do të shohim një shkatërrim akoma më të madh të biodiversitetit, dhe kjo nën mbrojtjen e ligjit.

Një pjesë e mirë e gjedhëve nga të cilat derivon mishi ushqehet kryesisht në kullota, që përbëjnë rreth 70% të të gjithë kontinentit.

Kullojta e bagëtive bëhet kryesisht në ekosisteme vendase/native, pra të pamodifikuara. Këto ekosisteme qëndrojnë të tilla në një masë të madhe pa ndryshuar në cilësi e në sasi, ndryshe nga sa ndodh në tokat që duhet të prodhojnë drithërat.

Kullotat nuk mund të përdoren për të prodhuar grurë, drithëra të tjera, oriz apo bishtajore të tjera, kështu që prodhimi i mishin nuk e kufizon prodhimin e bimëve për ushqim. Kullotja e gjedhëve (bagëtive) është e vetmja mënyrë me anë të së cilës njerëzit mund të përftojnë ushqim nga 70% e sipërfaqes së kontinentit tonë.

Edhe kullotja ka, natyrisht, disa anë të veta negative, por kurrsesi jo aq të rënda sa shfarosja e pyjeve për të kultivuar drithërat. Shfarosje (e tipit blitztkrieg) që rezulton në një ndryshim tërësor të ekosistemit.

Nën këtë aspekt të të parit të gjërave, shumë ambientalistë që kanë qenë aktivistë të vegjetarianizmit (veganizmit) janë konvertuar  ( kthyer sërisht) në gjithçkangrënës, duke u artikuluar në favor të përballueshmërisë të mishit të kuq.

Për të prodhuar proteina nga mishi, duhen vrarë gjedhët (bagëtia). Vdekja e një kafshe mesatarisht na jep një mërshë prej rreth 288 kilogramësh. Prej kësaj rreth 68% mish pa kocka , nga të cilat 23% proteina që do të thotë baraz me 45 kilogram proteina të përftuara për çdo kafshë të vrarë. Nga llogaritë del se vriten 2.2 kafshë për 100 kilogramë proteina të përdorshme si ushim.

Prodhimi i proteinave nga drithërat kërkon mbjelljen e farave, kultivimin korrjen dhe shumë procedura të tjera jo dhe aq të padëmshme për gjallesat saç duket në pamje të parë.

Për shembull, kur autokombanja kalon për të korrur grurin shihen zogj grabitqarë që shkojnë e vijë, dhe jo pa arsye. Ma kalimin e autokombanjës vriten në numër të madh shumë gjitarë të vegjël, gjarpërinj, hardhuca dhe shumë  e shumë lloje të tjera gjallesash. Siç kam thënë në një postim tjetër, shumë minj helmohen e shfarosen çdo vit për të thjeshtuar punën në agrikulturë, e jovetëm. Kujtoj këtu se nëpër kampe ndodh që shpesh numri minjëve rritet jashtë mase (nga 500-1000 minj për hektar për çdo katë vite) e këta në një mënyrë ose në një tjetër duhen eliminuar.

Çdo vit vriten të paktën 100 minj për hektar (500/4 x 0.8) në mënyrë që gruri ynë nëpër fusha të rritet.  Fushat mesatare prodhojnë rreth 1.4 ton drithëra/hektar; por vetëm 13% e drithërave janë proteina të përdorshme si lëndë ushqyese. Kështu, për të prodhuar 100 kg proteina nga bimët vriten 55 kafshë të ndjeshme; 25 herë më shumë nga numri i kafshëve të vrara për prodhimin e mishit të kuq.

Pra, kalimi me diktat nga gjithçkangrënës në barngrënës shpie në vdekjen e shumë më shumë kafshve të ndjeshme dhe dëmtime të rënda të ekosistemeve të Tokës, shumë më domethënëse nga sa na thuhet nga eksponentët e vegjetarian-veganizmit.

Rinstinkt, 2013

(Përshtatur nga: Ordering the vegetarian meal? There’s more animal blood on your hands)

———————————————————————————————