Përsiatje mbi identifikimin e SARS-CoV-2 në Shqipëri

Vini re! Ky shkrim përmban përsiatjet e mia personale, dhe kurrsesi nuk ka synim të zëvendësojë rolin, këshillat apo urdhëresat e autoriteteve përkatëse.

Më në fund, edhe në Shqipëri u diagnostikuan rastet e para të koronavirusit, i cili po merr emrin zyrtar SARS-CoV-2.

Këto ditët e fundit, në shaka e sipër disa të afërm dhe miq komentonin se si Shqipëria dhe shqiptarët janë njerëz të fortë dhe sëmundja nuk po na prek. Kjo vërtet që do të ishte e dëshirueshme, por jo e vërtetë, e gjithsesi e pamundur.

Personalisht, pak për shkak të njohurive biomjekësore, pak për shkak të intuitës, e kisha të qartë se virusi nuk mund të na linte mënjanë, jo vetëm sepse nuk po shikoja masa publike qeveritare por as masa personale pprej ndërgjegjësimit për të parandaluar përhapjen në teritorin e vendit tonë.

Për më tepër nuk ka sesi ne të qëndronim të painfektuar, ndërsa një nga partnerët tanë ekonomik më të mëdhenj, Italia (me të cilën ne shkëmbejmë mallra, shërbime dhe lëvizje njerëzish çdo ditë) ka një përhapje goxha të madhe të virusit në teritorin e vet. (Në Itali, numri i të infektuarve, dyfishohet çdo çdo 2-3 ditë.)

Është po ashtu bindja ime se përtej rasteve tanimë të evidentuara në Shqipëri, duhet medoemos të ketë edhe të infektuar të tjerë, jo thjeshtë asimptomatikë, pra thjesht bartës të virusit, por edhe individë që janë sëmurë por ngase sëmundja tek ata po zhvillohet me simptoma modeste apo të lehta (që i ngjasojnë gripit) nuk janë nën vëmendjen e personelit mjekësor. Kjo sëmundje, ky infeksion, në pjesën më të madhe të të infektuarve kalon patëkeq. Vetëm rreth 10% e atyre të zhvillojnë sëmundjen janë raste të rënda, që përfundojnë në terapi intensive për shkak të vështirësisë në frymëmarrje. (Kjo % është e përafërt, dhe mund të jetë më e vogël, meqë, siç e përmenda më sipër, tek pjesa më e madhe e individëve sëmundja kalon pa problem në harkun e 1-2 javëve dhe mund të mos dallohet nga një influenca/gripi, ndaj edhe nuk bien nën vëzhgimin e mjekëve ngase nuk raportohet e kështu me gjasa nuk ka sesi të përfshihet në statistika.)

Një përqindje edhe më e vogël vdesin, që nga të dhënat e deritanishme nga vendet e tjera është rreth 1-2% (megjithëse edhe kjo mund të jetë më e ulët meqë shumë raste shërohen pa probleme, pa e marrë vesh mjeku, dhe kalojnë të pa sinjalizuara.)

Nga të dhënat e derimëtanishme, nga sa kam lexuar dhe kuptuar unë, një person i infektuar (që nuk duhet medoemos të ketë zhvilluar sëmundje në aparatin frymëmarrës) mesatarisht infekton 2 individë të tjerë… e kështu me rradhë. (Të gjithë besoj e kuptojmë se, përveç analizës laboratorike, nuk ka mënyrë tjetër për të konfirmuar nëse jemi infektuar, apo nëse sëmundja e aparatit të frymëmarrjes – që fare mirë mund të jetë prej gripit apo cilitdo infeksioni tjetër – vjen prej SARS-CoV-2.). Ndaj edhe këta individë të infektuar me gjasa kanë infektuar të tjerë individë, e kështu me radhë, infeksioni përhapet në mënyrë eksponenciale.

*Kalojnë disa ditë deri në 1 javë përpara se virusi të japi shenja të infeksionit të vet. Kjo quhet periudha e inkubimit apo inkubacionit.

Tani, me gjasa, edhe qeveria Shqiptare (edhe pse tepër vonë në mendimin tim personal) do të tentojë të ndërmarri disa masa për parandalimin e përhapjes së mëtejshme, pra tentativa për të moderuar shpejtësinë e përhapjes. Këto masa, nuk janë për të mbrojtuar mua, apo individë të tjerë të rinj e të shëndetshëm, por janë për të mbrojtur sistemin shëndetësor për të mos e ngopur dhe mbi të gjtha për të mbrojtur individët e brishtë, si të moshuarit apo ata që vuajnë nga patologji të tjera domethënëse që janë ata që vuajnë më shumë nëse infektohen nga ky virus.

Nëse virusi përhapet gjerësisht në popullatë, do të rritet numri i të infektuarëve, por po ashtu do të rritet edhe numri i atyre që zhvillojnë një sëmundje të rëndë dhe që kanë nevojë për kura mjekësore më të specializuara. Dhe ky është, apo më saktë, ka gjasa të jetë problemi kryesor. Jo thjeshtë një ngopje (sepse ajo po ndodh tanimë në sistemin shëndetësor Italian që ka më shumë resurse sesa i yni), por një përmbytje e sistemit shëndetësor.

Me gjasa repartet infektive, të pneumologjisë dhe të terapisë intensive shumë shpejtë do të shterrojnë vendet në dispozicion dhe kjo do të kërkojë një përfshirje të reparteve të tjera. Por nuk duhet të bëjmë një gabim elementar… nuk duhet të harrojmë se përveç SARS-CoV-2 kemi edhe sëmundje të tjera; ka edhe pacientë që vuajnë nga të tjera patologji, infektive, të zemrës, traumatike etj. Mund të ndodhi që një pacient me patologji kardiake, i cili ka nevojë për një shtrim në terapi intensive, nuk do të gjejë vend sepse vendet do të jenë zënë nga emergjenca e koronavirusit. Nëse nuk merren masa për të moderuar shpejtësinë e përhapjes këto skenarë medoemos do të ndodhin, siç po ndodhin në Itali për shembull.

Në këtë fazë, tani që dihet që virusi po qarkullon në Shqipëri, autoritetet mjekësore, duhet të tregohen strategjike, duke patur parasysh edhe dobësinë e vendit tonë me “shëndetësinë falas”.

Ndaj, të gjithë duhet të mundohemi që që të ndjekim ato udhëzime që rëndom na thuhen, që prej shmangies së kontakteve ndërpersonale të ngushta, ruajtjes së distancës 1 m, larjes së duarve, si dhe të të mos mbledhjes së bashku (shkolla, çerdhe, festa). Pra t’ia bëjmë jetën virusit më të vështirë. Nuk duhet menduar se ngase shkollat janë mbyllur ne mund të shkojmë e të hamë pica në restorant me shokët e shoqet, në të kundërt. duhet të kufizojmë sa më shumë të jetë e mundur ndërveprimet dhe kontaktet me të tjerët, sepse çdo kontakt rrit probabilitetin për infektime të mëtejshme.

Të gjitha këto masa kanë synimin që të moderojnë përhapjen dhe shpejtësinë e përhapjes së virusit, në mënyrë që t’ia bëjnë më të lehtë punën personelit mjekësor. Nëse ndodh një përhapje e gjerë e virusit, atëherë menaxhimi dhe trajtimi i të sëmurëve do ta vendosi shëndetësinë tonë të brishtë edhe në më shumë vështirësi.

 

Një mendim mbi “Përsiatje mbi identifikimin e SARS-CoV-2 në Shqipëri

Lini një koment

Plotësoni më poshtë të dhënat tuaja ose klikoni mbi një nga ikonat për hyrje:

Stema e WordPress.com-it

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj WordPress.com. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Google

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Google. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Twitter-i

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Twitter. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Facebook-u

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Facebook. Dilni /  Ndryshoje )

Po lidhet me %s