Epidemiologji – Masat e shpeshtisë (frekuencës)

Masat e shpeshtisë (frekuencës) në epidemiologji

Frekuenca (shpeshtia) dhe nurmi i ngjarjeve/eventeve mund të përshkruhet nëpërmjet modaliteteve të ndryshme. Ndër to janë: nurmi i ngjarjeve, raporti, proporcioni dhe norma.

Numri i ngjarjeve (ndodhive) – është sinonim i frekuencës/shpeshtisë absolute (raste sëmundje; raste vdekje). Kjo masë asociacioni nuk u përgjigjet kërkesave epidemiologjike me qenë se vetëm numri i ndodhive nuk jep të dhëna të veçanta nëse nuk raportohet me përmasat e popullatës së cilës i referohen.

Raporti – është masa bazë e shpeshtisë (frekuencës) që përdoret për të vendosur një lidhje mes numrit të rasteve të sëmundjes, apo një ndodhie tjetër, me popullatën që ka prodhuar këto raste.
Raporti është një marrëdhënie mes dy madhësive të pavarura. Pra, ku numëruesi është i pavarur nga emëruesi (për shembull raporti meshkuj/femra).

Thënë ndryshe: raporti është një thyesë në të cilën numëruesi nuk përfshihet në emërues (A/B)

Proporcioni – proporcioni është sinonim i frekuencës/shpeshtisë relative. Proporcioni është një raport në të cilin numëruesi është i përfshirë tek emëruesi. Rezultati i proporcionit merr vlera nga 0 tek 1 (0-100%). (Për shembull, proporcioni individë të infektuar/popullata totale.)

Proporcioni përdoret për të përcaktuar shpeshtinë relative të një fenomeni shëndetësor (% e individëve të prekur nga hipertensioni në një popullatë). Apo për të vlerësuar shpeshtinë në popullatë të subjekteve që zotërojnë një karakterstikë të caktuar (% e meshkujve apo femrave).

Thënë ndryshe: proporcioni është një thyesë në të cilën numëruesi përfshihet në emërues A/A+B

Norma – është një masë shpeshtie (frekuence) që fut ndryshoren “kohë”, si një ndër karakteristikat thelbësore të studimeve epidemiologjike. Pra norma i referohet ngjarjeve (eventeve) që zhvillohen në popullatën në studim gjatë një periudhe kohore të përcaktuar (t0-t1).
Pra, përsëris, nuk është një proporcioni i thjeshtë si: individë të sëmurë/popullata totale.
Në rastin e normës, për të thjeshtuar llogaritjet dhe nxjerrjen e përfundimeve në emërues përdoret e njëjta njësi popullate. (Për shembull: nr rastesh të reja/100.000/vit.)

Thënë ndryshe: norma është një matje dinamike. Norma përfaqëson variacionin e një madhësie në raport me variacionin unitar të një madhësie tjetër (koha) A/(A+B)*kohë

Rinstinkt, mbi tekstin

—————————————————————————————

Advertisements

Lini një koment

Plotësoni më poshtë të dhënat tuaja ose klikoni mbi një nga ikonat për hyrje:

Stema e WordPress.com-it

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj WordPress.com. Dilni / Ndryshoje )

Foto Twitter-i

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Twitter. Dilni / Ndryshoje )

Foto Facebook-u

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Facebook. Dilni / Ndryshoje )

Foto Google+

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Google+. Dilni / Ndryshoje )

Po lidhet me %s