Neurotransmetuesit dhe neuromodulatorët: Katekolaminat

Katekolaminat

Termi “katekolamina” përfshin neurotransmetuesit dopaminë dhe norepinefrinë. Dopamina dhe norepinefrina janë gjerësisht të pranishme në në tru dhe në sistemin nervor periferik.

Dopamina është e pranishme në tre cirkuitë themelorë të trurit. Cirkuiti i dopaminës që rregullon lëvizjen është i lidhur drejtpërsëdrejti me sëmundjen. Për shkak të defiçitit të dopaminës në tru, njerëzit me sëmundjen e Parkinsonit shfaqin shenja dridhjeje, ngurtësie dhe vështirësie në  lëvizje. Administrimi i levodopa-s, një substancë nga e cila sintetizohet dopaminë, është një trajtim efikas për sëmundjen e Parkinsonit, duke i lejuar pacientët të ecin dhe të kryejnë disa lëvizje me sukses.

Një tjetër circuit i dopaminës mendohet të jetë i rëndësishëm për njohjen (cognition) dhe emocionin; anormalitetet (çrregullimet) e këtij sistemi janë të implikuar me skicofreninë. Duke qenë se disa drogëra që bllokojnë disa receptorë të caktuat të dopaminës në tru janë të nevojshëm në zvogëlimin e simptomave psikotike, mësimi rreth dopaminës është, pra, i rëndësishëm në kuptimin e sëmundjeve mendore.

Në një cirkuit të tretë, dopamina rregullon sistemin endokrin. Dopamina drejton hipotalamusin drejt ndërtimit të hormoneve dhe mbajtjes së tyre në gjëndrën pituitare (hipofizë) për lëshimin e mëvonshëm në gjak.

Difiçenca e norepinefrinës takohet në pacientët e prekur nga sëmundja e Alzaimerit dhe nga sindroma e Korsakofit, një çrregullin i njohjes i asociuar me alkoolizmin kronik. Të gjitha këto kushte çojnë në humbje të memories dhe në zbehjen e funksioneve njohëse. Gjithsesi, shkencëtarët mendojnë se norepinefrina mund të ketë një rol në mësimin dhe memorjen e një individi.

Norepinefrian sekretohet gjithashtu nga sistemi nervor simpatik nëpër trup për të rregulluar rrahjet e zemrës dhe presionin e gjakut. Stresi akut rrit lëshimin e norepinefrinës nga nervat simpatik dhe nga palca e gjëndrës mbiveshkore.

© Rinstinkt 2013

——————————————————————————————————————————-

Advertisements

Lini një koment

Plotësoni më poshtë të dhënat tuaja ose klikoni mbi një nga ikonat për hyrje:

Stema e WordPress.com-it

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj WordPress.com. Dilni / Ndryshoje )

Foto Twitter-i

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Twitter. Dilni / Ndryshoje )

Foto Facebook-u

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Facebook. Dilni / Ndryshoje )

Foto Google+

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Google+. Dilni / Ndryshoje )

Po lidhet me %s