Anestezia në eksperimentimin me/mbi kafshët

Anestezia në eksperimentimin me/mbi kafshët

Kamë vënë re se shumë herë bëhet konfuzion mes realiteti të fakteve dhe legjendave urbane sipas të cilave laboratorët kërkimorë janë dhoma torture.

Gënjeshtra më e akredituar është ajo sipas të cilës brenda laboratorëve nuk përdoret anestezia sepse është tepër e shtrenjtë. Gënjeshtra qëndron tek togfjalëshi “tepër e shtrenjtë”.

Anestetikët blihen me vështirësi; kërkojnë në fakt, disa formalizma dhe rrugëtime me dredha në relacion me faktin se i gjithë rrugëtimi i blerjes duhet të jetë i gjurmueshëm duke qenë se bëhet fjalë për substanca narkotike (drogëra). Gjithsesi, kostot e anestetikëve nuk janë edhe aq të larta; fillohet nga 1,50 euro për qetësuesit e thjeshtë për të shkuar në çmime relativisht më të larta për opioidët. Them relativisht sepse në të gjithë eksperimentimin/studimin kanë një peshë (monetare) minimale; kështu do të ishte budallallëk që për pak “qindarka” të rezikoheshin sanksione të kripura, për respektimin e munguar të një ligji që i ka themelet në një normativë europiane mbi eksperimentim. Pastaj, anestetikët ndihmojnë në lehtësimin e punës së eksperimentuesit. Po ashtu, sepse një njeri që punon në këto ambiente, nuk ka aspak dëshirë të shikojë një qenie të gjallë të vuajë për shkak të punës së vet.

Atëherë përse disa herë anestetikët nuk përdoren?

Përgjigjia është e thjeshtë: sepse mund të ndërhyjnë në vlefshmërinë e eksperimentin.

Në çfarë mënyre?

Duke mos lejuar një vlerësim të reaksioneve të kafshës (të reksioneve që ka kafsha për shkak të substancës të testuar) sepse e droguar, apo sepse anestetikët ndërhyjnë me rrugën që substanca e përdorur në test do të kryente në mungesë të anestetikut (për shembull: mund të shkaktojë një ndryshim të dozës së substancës që është realisht e nevojshme, mund të shkaktojë rritjen e shpejtësisë së eliminimit, mund të ndërhyjë me thithjen e substancëa po me receptorët me të cilet ajo lidhet etj.).

Disa shembuj të tjerë, që ndihmojnë në sqarimin e çështjes. Le të mendojmë për një eksperimentues që po studion një anestetik të ri. Nëse kafsha do të drogohej (me një anestetik) si do të arrijë studiuesi të kuptojë nëse substanca që po testohet vepron apo jo, pra nëse ka apo jo efekte qetësuese, anestetizuese? Apo si mundet të testohet një substancë kundra dhimbjes, nëse refleksi i dhimbjes është shuar, nga anestetiku?

Po kur kryhen studime mbi epilepsinë, që bazohen mbi analizën e sjelljes së miut (komportamentale), nëse miu është i anestetizuar (droguar), si mund ta marr vesh eksperimentuesi sjelljen e modifikuar të miut?

Si ia bëhet në këto raste?

Mbi të gjithave, para se të fillojë një eksperimentim duhet që dokumentacioni dhe protokolli që mendohet të ndiqet t’i prezantohet një komiteti etik. Komiteti etik, edhe mbi bazën e motivimeve që i shtyjnë eksperimentuesit të ndërrmarin një kërkim të tillë, nëse i konsideron të panevojshme disa eksperimente mund të sugjerojë (disa) ndryshime ndaj protokollit ose edhe të mohojë dhënien e lejes për fillimin e studimit. Për më tepër në rastet kur është ngushtësisht e nevojshme eksperimentimi pa ndihmën e anestezisë atëherë duhet të merren masat që vuajtjet të jenë sa më të pakta.

Ligji imponon, ndër të tjera, që eksperimenti mbi një individ të kryhet vetëm një herë të vetme. Pra, për shembull, nëse protokolli kërkon shkaktimin e një krize epileptike, të gjitha kafshët do t’i nënshtrohen këtij eksprimenti vetëm një herë të vetme gjatë jetës së tyre.

Të gjitha këto me shpresën se do të kuptohet që, laboratorët kërkimorë nuk janë dhoma torture në të cilat veprojnë sadistë, por janë vendi ku punohet për të mirën e të gjithëve (edhe të kafshëve) dhe është ky ndërgjegjësim që e lejon shkencëtarin që të kapërcej vuajtjen e shkaktuar nga fakti se shpesh duhet të sakrifikojë kafshë.

Rinstinkt 2012

———————————————————————————

Advertisements

Një mendim mbi “Anestezia në eksperimentimin me/mbi kafshët

  1. Pingback: Mes animalistëve shqiptarë | Rinstinkt

Lini një koment

Plotësoni më poshtë të dhënat tuaja ose klikoni mbi një nga ikonat për hyrje:

Stema e WordPress.com-it

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj WordPress.com. Dilni / Ndryshoje )

Foto Twitter-i

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Twitter. Dilni / Ndryshoje )

Foto Facebook-u

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Facebook. Dilni / Ndryshoje )

Foto Google+

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Google+. Dilni / Ndryshoje )

Po lidhet me %s