Sistemi Diellor pa shpërthim

Një sistem diellor pa shpërthim

DokËshtë formuluar një “teori” e re dhe mbase më e mistershme (se ajo që mbizotëron aktualisht) mbi formimin e Sistemit tonë Diellor. “Teoria” e re u formulua pas analizës së të dhënave “kozmokimike” të kryera nga kërkuesit e Universitetit të Chicago-s.

Sipas të dhënave të përftuara nga Haolan Tang dhe Nicola Dauphas, Sistemi ynë Diellor nuk na qenkësh formuar pas shpërthimit të një supernove siç thotë teoria mbizorëtuese aktuale, por në të kundërt nuk paska patuar asnjë shpërthim. Një fillim i qetë, i heshtur ai i Sistemit tonë Diellor, me sa duket.

Një ekskursus i nevojshëm

Por si mbërritën shkencëtarët në këtë përfundim, pra që të “kundërshtojnë” idenë se Sistemi Diellor (yni) është formuar pas shpërthimit të një spuernove? Sekreti qëndron në analizat mbi hekurin-60 (Fe-60), një izotop radiaktiv, që siç shpjegon Dauphas, është “gryka e nxehtë e kobures” së ngjarjes së shkuar. Pra njëfarë shenje mbi këtë shpërthim gjigand. Ky izotop e rëndë formohet vetëm në brendësi të një supernove.

Është pikërisht prania e hekurit-60, analizuar në dhjetëvjeçarët e fundit,  në materialet e lindura në fillesat e sistemit diellor (meteoritë etj) që shpuri shumë shkencëtarë të imagjinonin një orgjinë “shpërthyese” të sistemit tonë planetar.

Ekipi i Dauphas, ka rianalizuar të njëjtat mostra (kampione) me një teknikë më të ndjeshme dhe preçize, duuke gjetur nivele shumë të ulëta dhe homogjene të kësaj substance (Fe-60). Shkencëtarët monitoruan edhe mënyrën e sjelljes së Fe-58, një tjetër izotop që sillet si binjak i atij tjetrit, duke konfirmuar të dhënën e parë.

Kjo shpërndarje e ulët dhe homogjene e dy izotopeve, shpjegojnë shkencëtarët,  përputhet  (më së shumti!) me  një akumulim (grumbullim) për një kohë të gjatë (detyruar yjeve të largët).

We derive from these measurements a much lower initial 60Fe/56Fe ratio of (11.5±2.6)×10−9 and conclude that 60Fe was homogeneously distributed among planetary bodies. This low ratio is consistent with derivation of 60Fe from galactic background (60Fe/56Fe≈2.8×10−7 in the interstellar medium from γ-ray observations) and can be reconciled with high 26Al/27Al∼5×10−5 in chondrites if solar material was contaminated through winds by outer layers of one or several massive stars (e.g., a Wolf–Rayet star) rich in26Al and poor in 60Fe. (këtu)

Studimi shkencor është publikuar në revistën Earth and Planetary Science Letters.

© mbi tekstin, Rinstinkt

———————————

Advertisements

Lini një koment

Plotësoni më poshtë të dhënat tuaja ose klikoni mbi një nga ikonat për hyrje:

Stema e WordPress.com-it

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj WordPress.com. Dilni / Ndryshoje )

Foto Twitter-i

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Twitter. Dilni / Ndryshoje )

Foto Facebook-u

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Facebook. Dilni / Ndryshoje )

Foto Google+

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Google+. Dilni / Ndryshoje )

Po lidhet me %s