Insulina

INSULINA

Një mesazher molekular

Qelizat tona komunikojne duke perdorur një “sistem postal”: gjaku është sistemi postal ndërsa hormonet janë letrat qe transportohen. Insulina është një nga homonet me te rëndësishme, duke percjelle mesazhe mbi nivelin e sheqerit (glukozit) qe është i pranishem për momentin ne gjak. Insulina krijohet ne pankreas dhe derdhet ne gjak pas te ngrenti, kur nivelet e sheqerit ne gjak janë te larta. Pastaj sinjali perhapet ne të gjithë trupin, ne mëlçi, muskuj dhe qelizat dhjamore (adipocitet). Isnulina u thotë ketyre organeve qe te marrin, te thithin glukozin nga gjaku dhe ta stokojne (rezervojne), në formën e glikogjenit ose te dhjamit(lipideve).

Insulina është një proteine e vogel. Ajo leviz shpejt nëpër gjak dhe kapet me thjeshtesi nga receptoret e siperfaqes se qelizave te interesuara, duke u tejcuar mesazhin. Proteinat e vogla sfidojne qelizat, duke qene se është e veshtire qe besh një proteine te vogle qe te arrije ne një konformacion te qendrueshem, ne një strukture te qendrueshme. Qelizat tonë e zgjidhin këtë problem duke sintetizuar një varg proteinik (polipeptidik) me te gjatë, i cili paloset (perkulet) ne një strukture te vecante. Pastaj, pjesët e teperta keputen, largohen, duke lene dy vargje te vogla ne formen e maturuar te hormonit. Keto dy vargje paraqiten ne diagramin me blu dhe te gjelbër; insulina e derrit. Struktura stabilizohet edhe me tej prej tre lidhjesh disulfure, një perj te cilave tregohet me te verdhë ne çdo ilustrim.
 Diabeti melit

Kur insulina nuk e kryen me funksionin e vet, ose nga demtimi i pankreasit ose nga mosha… niveli i glukozi ne gjak rritet ne mënyrë te rrezikshme, duke shkaktuar diabetin(diabetes mellitus). Për njerezit teresisht te manget për insulinen, si për shembull femijet qe zhvillojne diabetin ne moshe te heret, ky mund te jetë vertet i rrezikshem. Nivele te larta te glukozit cojne ne: dehidratim, pasi trupi perpiqet qe te largoje, ekskretoje sasine e tepert te sheqerit nëpërmjet urines; ne ndryshime te rrezikshme te pH te gjakut, ndërsa trupi prodheon molekula acide për te shperndare energjine për organe qe kanë nevojë për ushqim. Diabeti melit ka edhe efekte afat-gjata te rëndësishme. Diebeti melit është një nga sëmundjet kronike me te perhapura te botes se industrializuar. Nivelet e uleta te insulines te cilat mund te ndodhin ndërsa ne moshohemi (plakemi), lejojne qe niveli i sheqerit ne gjak te jetë i lartë ne periudha te zgjatura kohe. Molekulat e sheqerit ngjiten me proteinat ne të gjithë trupin, duke ndikuar ne funksionin e tyre.

Terapia e insulines

Diabeti melit mund te trajtohet duke zevendesuar dorazi insulinen qe trupi nuk e prodhon dot. Sigurisht, duhet një burim i bollshem me insuline për këtë lloj trajtimi. Fatmirësisht, insulina e derrit ndryshon nga ajo e njeriut ne vetëm një aminoacid: një treonine ne fundin e vargut ne insulinen e njeriut aevendesohet me nga alanina me insulinen e derrit. Insulina e lopeve është gjithashtu mjaft e ngjashme, duke ndryshuar vetëm ne tre pozicione (aminoacide). Për shkak te ngjashmerive mes tyre keto tre forma te insulines njihen nga qelizat e trupit tonë dhe mund te perdoren për tjajtimin e diabetit. Sot, insulina e njeriut ndërtohet, krijohet, edhe me ane te bioteknologjise, duke perdorur baktere te modifikuara (te cilave u është shtuar gjeni i insulines njerezore) për te prodhuar një proteine identike me ate te trupit tonë.
 

Struktura

Insulina është një molekulë perfekte për ti studiuar strukturen. Ajo është mjaftueshëm e vogel për t’i paraqitur te gjitha atomet dhe akoma te kesh një pamje te plotë dhe te qarte të të tere molekulës. Insulina njerezore paraqitet ketu poshtë. Ne këtë strukture mund te shihen disa nga vecorite qe stabizojne strukturen e proteines. Vini re se siperfaqja është e mbuluar me aminoacide te ngarkuara si, lizina, argjinina dhe glutamati. Keto aminoacide nderveprojne ne mënyrë te favorshme me ujin rrethues. Vini re, gjithashtu, tre lidhjet disulfure midis aminoacideve cisteine, te cilet stabilizojne kete proteine te vogel.

Advertisements

3 mendime mbi “Insulina

  1. Pingback: Akromegalia | instinkt

  2. Pingback: Përse kryhet eksperimentimi shkencor me kafshët? | instinkt

  3. Pingback: Diabeti mellit | Rinstinkt

Lini një koment

Plotësoni më poshtë të dhënat tuaja ose klikoni mbi një nga ikonat për hyrje:

Stema e WordPress.com-it

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj WordPress.com. Dilni / Ndryshoje )

Foto Twitter-i

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Twitter. Dilni / Ndryshoje )

Foto Facebook-u

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Facebook. Dilni / Ndryshoje )

Foto Google+

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Google+. Dilni / Ndryshoje )

Po lidhet me %s