Gametogjeneza (2)

Gametogjeneza: konvertimi, shnderrimi i qelizave burimore (germinale) seksuale, ne gametë mashkullor dhe femëror.
Tek femra, maturimi i gameteve duke filluar nga qelizat seksuale burimore primitive, quhet oogjeneza, dhe fillon përpara lindjes. Tek mashkulli, ky procesquhet spermatogjenezë, dhe fillon ne pubertet (apo gjatë pubertetit). Tek femra, qelizat seksuale burimore primitive formojne oogonet. Pas ndarjesh te perseritura mitotike, disa nga ato ndalen ne profazën e mejozes I për te formuar oocitet primare (parësore). Rreth muajit te shtate, vetëm oocitet primare (parësore) qendrojne te rrethuara nga një shtrese qelizash folikulare me prejardhje nga epiteli sipërfaqësor i vezores. Se bashku ato formojne folikulin primordial. Ne pubertet, një grup me folikuj (shakuj) rekrutohet dhe formon një furnizim të fundem me folikuj primordial.
Çdo dite 15-20 folikuj fillojnë dhe rriten, dhe ndersa maturohen, kalojne ne tre stade (faza): 1 primar ose preantral; 2 sekondar ose antral (fshikëzor, Graafian); 3 preovulator. Oociti primar qendron ne profazen e ndarjes se pare mejotike deri sa maturohet folikuli sekondar. Ne këtë pikë, një shkarkim ,lëshim i hormonit luteinizues (luteinizing hormone LH) stimulon rritjen preovulatore: perfundon ndarja e pare mejotike dhe është formuar folikuli sekondar dhe trupat polarë. Pastaj, oociti sekondar ndalet ne metafazen e mejozes II rreth 3 ore para ovulimit dhe nuk e perfundon ndarjen, pra qendron ne kete gjendje, deri sa kryehet pllenimi.
Tek mashkulli, qelizat primordiale qendrojne te fjetura deri ne pubertet, dhe vetëm at’herë diferencohen ne spermatogone. Nga keto qeliza staminale lindin spermatocitet primarë, te cilet me ane te dy ndarjeve mejotike te mepasshme prodhojne katër spermatide (1 spermatocit primar->2 spermatocite sekondarë -> 4 spermatide).
Spermatidet u nenshtrohen një sërë ndryshimesh (spermiogjeneza) qe perfshijne a) formimin e akrozomit, b) kondensimin e berthames, materialit gjenetik, c) formimin e qafës, pjeses se mesme dhe bishtin, dhe d) humbjen e njëpjesës me te madhe te citoplazmes.
Koha e nevojshme qe një spermatogon te shnderrohet, kthehet apo me saktë, formoje një spermatozoid te pjekur është rreth 64 ditë.
  

—– 
(c) rinstinkt blog

Advertisements

Lini një koment

Plotësoni më poshtë të dhënat tuaja ose klikoni mbi një nga ikonat për hyrje:

Stema e WordPress.com-it

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj WordPress.com. Dilni / Ndryshoje )

Foto Twitter-i

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Twitter. Dilni / Ndryshoje )

Foto Facebook-u

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Facebook. Dilni / Ndryshoje )

Foto Google+

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Google+. Dilni / Ndryshoje )

Po lidhet me %s