Organizmat janë të përbërë nga qeliza

Organizmat janë të përbërë nga qeliza

Skemë e një qelize tipike

Edhe pse ndryshojne shume ne forme dhe paraqitje, te gjithe organizmat jane ne thelbte perbere nga njesi baze te quajtura qeliza. Qelizat e reja formohen vetem ngandarja e qelizave te meparshme. Keto koncepte jane shprehur ne teorineqelizore, nje koncept themelor i biologjise.

Disa nga format me te thjeshta te jetes si protozoaret, jane organizma njeqelizore,qe do te thote se cdonjeri perbehet nga nje qelize e vetme. Ne te kundert,trupi i nje maceje perbehet nga miliarda e miliarda qeliza. Ne keto organizmashumeqelizore te nderlikuar, proceset jetesore jane te varura nga veprimi ikoordinuar i qelizave që përbëjnë organizmin; qeliza që mund te jene teorganizuara nga inde, organe apo sisteme organesh.

Skemë e një qelize tipike

Çdo qelizë është e rrethuar nga një menbrane (plazmatike) mbrojtese, qe e veçon atënga ambjenti i jashtem rrethues. Membrana plazmatike rregullon (kontrollon)kalimin e materialeve nga jashtë-brenda (në qelizë) dhe anasjelltas. Qelizat kane molekula te specializuara qe permbajne dhe transmetojne informacion(in)gjenetik. Në më të shumten e qelizave, udhezimet gjentike jane te koduar neacidin dezoksiribonukleik ose ADN. Qelizat, zakonisht, kane struktura tebrendshme te rrethuara me membrane, qe jane te specializuara ne kryerjen efunksioneve specifike.

Kady lloje themelore qelizash: prokariote dhe eukariote. Qelizat prokariote janeekskluzive te baktereve dhe organizmave mikroskopikë te quajtur archaea. Tegjithe organizmat e tjere perbehen nga qeliza eukariote. Keto qeliza,pergjithsisht, permbajne një varietet organelesh te kufizuara me membrane,perfshire berthamen qe mban  ADN-në.Qelizat prokariote kane strukture e te thjeshte; ato nuk kane berthame apoorganele te tjera te rrethuara me membranë.


© Rinstinkt, 2012

———————————————————————-

Një mendim mbi “Organizmat janë të përbërë nga qeliza

  1. Pingback: Si përcaktohet seksi i individit | instinkt

Lini një koment

Plotësoni më poshtë të dhënat tuaja ose klikoni mbi një nga ikonat për hyrje:

Stema e WordPress.com-it

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj WordPress.com. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Google

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Google. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Twitter-i

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Twitter. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Facebook-u

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Facebook. Dilni /  Ndryshoje )

Po lidhet me %s