Mbi aparatin tretës

Aparati tretës te njeriu fillon me gojën dhe përfundon te anusi.

Procesi i të ushqyerit:

  • marrja e ushqimit
  • tretje
  • thithje
  • veçim mbeturinash

Tretja brendaqelizore

  • lloji më i thjeshtë i tretjes
  • Fagocitozë ose Pinocitozë
  • Vakuola që përmbajnë ushqimin dhe Lizozome, fshikëza me enzima

Tretja jashtëqelizore

  • Qeliza sekretuese që sekretojnë enzima dhe i derdhin në zgavrën tretëse.
Goja – Dhëmbët
  • Dhëmbët prerës(coptojnë ushqimin)
  • Dhëmballët(bluajnë ushqimin)

Pështyma (99% ujë + MUCINË + AMILAZË)

  • Njom masën ushqimore dhe fillon tretjen, pjesërisht.

Gjëndrat e pështymës

  • Gjëndra e nëngjuhës
  • Gjëndra e nënnofullës
  • Gjëndra parotide


FaringuGlota dhe Epiglota ndajnë rrugët e frymëmarrjes(Laringu) nga aparati tretës(Ezofagu).
Ezofagu (Kapërcyelli) – Sfinkter + lëvizje peristaltike.

Pamje e një pjese të aparatit tretës

Stomaku

  • Zgjerim i aparatit tretës
  • Sfinkter hyrës
  • në pjesën fundore = DUODENUM
  • Stomaku sekreton HCl (acid klorhidrik) dhe PEPSINË (pH<7)
  • Stomaku grumbullon masën ushqimore bën përzierjen e ushqimit dhe fillon tretjen e tij.

Zorra e hollë

  • organi kryesor ku realizohet thithja dhe tretja e plotë e përbërësve molekularë të ushqimeve
  • Vile + Vilozitete (enë gjaku, qnë limfatike, nerva)
Mëlçia
  • gjëndër e aparatit tretës
  • sekreton lëngun e tëmblit i cili grumbullohet në fshikëzën e tëmblit dhe derdhet në DUODENUM Lëngu i tëmblit asnjëanëson aciditetin e masës ushqimore dhe krijon kushtet për veprimin e enzimës LIPAZË.
Pankreasi

  • gjëndër e aparatit tretës
  • ka funksion (sekretues) të dyfishtë:  Endokrin (formon LIPAZËN, që vepron mbi lyrat), Ekzokrine (prodhon lëngun pankreatik)

Tretja përfundimtare

  • PROTEINAT => AMINOACIDE të lirë
  • LYRAT => GLICEROL + AC. LYRORE
  • ACIDET NUKLEIKE =>NUKLEOTIDE të lira
  • SHEQERNAT => GLUKOZ
—–

© mbi tekstin, Rinstinkt

About these ads

One thought on “Mbi aparatin tretës

  1. Pingback: Fjalorth | rinstinkt | rinstinkt

Lini një koment

Plotësoni më poshtë të dhënat tuaja ose klikoni mbi një nga ikonat për hyrje:

Stema e WordPress.com-it

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj WordPress.com. Dilni / Ndryshoje )

Figurë Twitter-i

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Twitter. Dilni / Ndryshoje )

Foto Facebook-u

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Facebook. Dilni / Ndryshoje )

Google+ photo

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Google+. Dilni / Ndryshoje )

Po lidhet me %s